MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2021/1702 Esas, 2023/3880 Karar
KARAR: Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: Menemen 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2018/128 Esas, 2019/28 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine; Bölge Adliye Mahkemesince, davalı vekilinin istinaf başvuru süresi geçirilmesi nedeniyle reddine, davacı idarenin istinaf başvursunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, ..., ... Mahallesi 291 (yeni 1241) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile müvekkili idare lehine yol olarak terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; idare tarafından teklif edilen bedelin davalı malik tarafından kabul edilmediğini, idarece belirlenen bedel ile taşınmazın gerçek değeri arasında oldukça fazla bir bedel farkı bulunduğunu, kamulaştırmada asıl olanın kamulaştırılacak gayrimenkulün gerçek piyasa değerinin tespit edilmesi gerektiğini, taşınmazın bulunduğu yerin Menemen Merkezine 4 km mesafede, ilçenin yerleşim alanındaki tesislerine, İzmir'e yakın olduğunu, taşınmazın çevreside yer alan ... Eğitim Merkezlerinin, Belediye Hizmet alanlarının, lisenin ve sağlık merkezlerinin de taşınmazın değerini arttırdığını, taşınmazın arsa niteliğinde olduğunu, belediye sınırları içerisinde bulunduğunu, her türlü konut ve iş yeri yapımına müsait uygun vasıfta kıymetli bir arsa grubunda bulunduğunu, taşınmazın 7.568,39 m²sinin kamulaştırılacağını, kalan kısmın 1.571,61 m² olduğunu ve bu alandan yararlanma imkanının kalmayacağını, kamulaştırmadan kalan kısmın da kamulaştırma bedeline eklenmesi gerektiğini belirterek; yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel Mahkemece bilirkişi raporuna karşı yaptıkları itirazlarının dikkate alınmadığını, bu nedenle bedelin yüksek takdir edildiğini, heyetin seçtiği emsalini ihale usulü açık artırma yoluyla satılmış bir emsal olup özel amaçlı satış niteliğinde olduğunu, kamulaştırmadan arta kalan kısımlar yola cepheli hale geldiğinden Yargıtay İçtihatları ve 2942 sayılı Kanun'un 12 nci maddesinin ‘’c’’ bendi doğrultusunda bu alanlarda meydana gelen değer artışının toplam kamulaştırma bedelinden düşülmesi gerektiğini, dava konusu taşınmazın, emsal taşınmazdan daha değerli olduğu belirtilmiş ise de vergi değerinin daha düşük olduğunu, belirlenen değerin yüksek olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
2.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen bedelin düşük olduğunu, kalan kısımda değer kaybı yaşandığının dikkate alınmadığını belirtilerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği ve dava konusu taşınmazın dava tarihi itibarıyla kadastro parseli, emsal alınan taşınmazın da satış tarihi itibarıyla imar parseli olduğu, dolayısıyla, bilirkişi raporunda %40 düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmasının doğru olduğu ve dava konusu edilen 291 parselin ifrazından oluşan 1241 parsel üzerinde muhtelif cins ve yaştaki ağaçlara takdir edilen ağaç bedellerinin de, 2016 yılı Menemen İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nce düzenlenen ağaç değerleri çizelgesi ile uyumlu olduğu ve bu rapora göre oluşturulan kararda usul ve kanuna aykırı olmadığı ve davalı vekilince belirlenen değerin düşük olduğu ve kamulaştırmadan arta kalan kısımda değer kaybı doğmuş olup bunun dikkate alınmadığı iddia edilmiş ise de ilk karara karşı verilen istinaf dilekçesinin süresinde olmaması nedeniyle istinaf talebinin reddedildiği, bu hali ile belirlenen değer ve kamulaştırmadan arta kalan kısım için değer kaybı verilmemesi hususunda davacı idare lehine kazanılmış hak doğduğu dikkate alındığında, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,09.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.