İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İş Mahkemesi
SAYISI: 2024/4 Esas, 2024/21 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Kastamonu İş Mahkemesinin 02.11.2023 Tarihli ve 2023/308 Esas, 2023/297 Karar Sayılı Kararı
Davacının 27.08.2022 - 26.10.2022 tarihleri arasında davalı ... İnegöl Mermer Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin Kastamonu şubesi olan ... Köyü .../Kastamonu adresinde çalıştığı, ilgili şirketin Ticaret Sicil Gazetesi'ndeki merkez adresinin ise İnegöl/Bursa olduğu, davalı tarafın süresi içerisinde yetki ilk itirazında bulunarak şirket merkezinin bulunduğu İnegöl Adliyesine yetkisizlik verilmesini talep ettiği, davalı ... İnegöl Mermer Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin yerleşim yeri mahkemesi olan İnegöl İş Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. İnegöl 2. İş Mahkemesinin 23.01.2024 Tarihli ve 2024/4 Esas, 2024/21 Karar Sayılı Kararı
Somut olayda, davacının ikamet adresinin Merkez/Kastamonu olup davacının 26.10.2022 tarihli işten ayrılış bildirgesinde ve belirsiz süreli iş sözleşmesinde ayrıca Kastamonu İş Mahkemesince verilen yetkisizlik kararında da belirtildiği üzere davacının 27.08.2022 - 26.10.2022 tarihleri arasında davalı ... İnegöl Mermer Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin Kastamonu şubesi olan ... Köyü .../Kastamonu adresinde çalıştığı, davacının çalıştığı iş yeri adresinin Kastamonu olduğu ve bu durumda, uyuşmazlığın Kastamonu İş Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (7036 sayılı Kanun) uyarınca işçi işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir.”
C. Değerlendirme
1. Davanın açıldığı ve ilk derece mahkemesi tarafından karar verilen tarihte yürürlükte bulunan 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde İş Mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesi olduğu belirtilmiştir. Benzer düzenleme, mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun (5521 sayılı Kanun) 5 inci maddesinde ve 5521 sayılı Kanun’da sarahat bulmayan hallerde 6100 sayılı Kanun'a gönderme yapan 15 inci maddesinde de mevcuttur.
2. İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.
3. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.
4. 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde belirtilen yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup öngörülen yetkili mahkemelerden birini tercih hakkı işçiye aittir. Davacı işçinin kanuni yetkili mahkeme dışında başka bir yer mahkemesinde dava açması tercih hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi bu seçim hakkının işverene geçmesi sonucunu da doğurmaz. Başka bir anlatımla seçimlik hak işçide olup, davacı işçinin beyanı doğrultusunda dosyanın yetkili İş Mahkemesine gönderilmesi gerekir.
5. Davacı tarafından davanın açıldığı yer mahkemesi yetkisiz ise de, 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince davacı işçinin işini yaptığı yer olan ... ilçesinin adlî yargı çevresi olarak bağlı olduğu Azdavay Mahkemelerinin işin yapıldığı yer mahkemesi olarak yetkili olduğu, İnegöl 2. İş Mahkemesinin ise davalı işverenin dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olarak yetkili olduğunun anlaşıldığı, anılan yetkili mahkemelerden birinin davacının tercihine göre belirlenmesi gerektiği, davacının işin yapıldığı yer olan ... ilçesinin adlî yargı çevresi olarak bağlı olduğu Azdavay Mahkemelerine gönderilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır. Azdavay Mahkemeleri tarafından verilmiş bir yetkisizlik kararı yoksa da Kastamonu İş ve İnegöl 2. İş Mahkemelerinin verdikleri yetkisizlik kararları ile davadan el çektikleri ve işin görülmesinin sürüncemede bırakılmaması ve Yargıtayca yargı yeri belirlenmesi gerektiği anlaşılmakla talep ile ilgili karar vermekte Azdavay Nöbetçi İş Mahkemesi yetkilidir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Azdavay Nöbetçi İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
24.03.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.