MAHKEMESİ:Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2024/98 Esas, 2024/100 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Bursa 4. Sulh Hukuk Mahkemesi 18.07.2024 Tarihli ve 2024/76 Değişik İş, 2024/76 Karar Sayılı Karar Sayılı Kararı
Para borçlarında ifa yerinin alacaklının yerleşim yeri olduğu, alacaklının yerleşim yeri adresinin talep dilekçesinde de Alanya/Antalya olarak bildirildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Alanya 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 23.10.2024 Tarihli ve 2024/98 Esas, 2024/100 Karar Sayılı Kararı
Tevdi mahallinin belirlenmesi talebinin çekişmesiz yargı işlerinden olduğu, talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu, tevdi mahalli istemine ilişkin davalarda kesin yetki halinin bulunmadığı, mahkemenin resen yetkisizliğine karar veremeyeceği gerekçesiyle yetkili mahkemenin Bursa mahkemeleri olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 107 nci maddesi uyarınca tevdi mahalinin belirlenmesi istemin ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî
Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 6098 sayılı Kanun’un “Tevdi Hakkı” başlıklı 107nci maddesi şöyledir: Alacaklının temerrüde düşmesi durumunda borçlu, hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere, teslim edeceği şeyi tevdi ederek borcundan kurtulabilir.
(2) Tevdi yerini, ifa yerindeki hâkim belirler. Bununla birlikte ticari mallar, hâkim kararı olmadan da bir ardiyeye tevdi edilebilir.
3. 6100 sayılı Kanun'un 382/2-d maddesinde 3) Tevdi mahalli belirlenmesi veya tevdi edilemeyecek eşyanın satılması, borçlar hukukundaki çekişmesiz yargı işlerinden olarak sayılmıştır.
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, uyuşmazlığın tevdi mahallinin belirlenmesi istemine ne ilişkin olduğu, 6100 sayılı Kanun'un 382/2-d maddesine göre tevdi mahallinin belirlenmesine ilişkin taleplerin çekişmesiz yargı işi olarak kabul edildiği, aynı Kanun'un 384 üncü maddesi uyarınca da kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu belirtilmiştir. 6098 sayılı Kanun'un 107 nci maddesinde, “Alacaklının temerrüde düşmesi durumunda borçlu, hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere, teslim edeceği şeyi tevdi ederek borcundan kurtulabilir. Tevdi yerini, ifa yerindeki hâkim belirler” hükmüne yer verilmiştir.
6098 sayılı Kanun'un 107 nci kapsamında tevdi mahalline karar verecek olan mahkeme ifa yerindeki mahkeme olup, ifa yeri ise 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre belirlenecektir. 6098 sayılı Kanun'un 89. maddesinde ise borcun ifa yerinin, para borçları yönünden aksi kararlaştırılmadıkça alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yeri olduğu hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda belirtilen hükümler dairesinde, 6098 sayılı Kanun'un 107 nci maddesindeki yetki düzenlenmesinin gerek kesin yetki olması gerekse yetkiye ilişkin özel hüküm içermesi nedeniyle 6100 sayılı Kanun'un 384 üncü maddesindeki genel yetki düzenlemesinin istisnası olduğu ve ileri sürülmese dahi mahkemece resen dikkate alınması gerektiği anlaşılmaktadır. Buna göre tevdi mahalinin alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yeri olan Alanya Sulh Hukuk Mahkemesince belirlenmesi gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 382/2-d ve 384 üncü maddeleri ile 6098 sayılı Kanun’un 107 nci maddesi gereğince Alanya 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,14.04.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.