MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/6706 Esas, 2025/1454 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 24. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/165 Esas, 2024/118 Karar
Taraflar arasındaki imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacılar payı nedeniyle tesis edilen ipotek karşılığının artırılması istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların murisi ...'in İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 20 51... parselde kayıtlı taşınmazda hissedar iken davalının 1987 yılında ıslah-imar plan uygulaması sonucu 980,00 m² eksik yer verildiğinden, tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; idari yargının görevli olduğunu, zamanaşımı, hakdüşürücü süre ve iyiniyet itirazlarının bulunduğunu, husumetin kendilerine düşmediğini, raporun hatalı olduğunu, arsa olarak değerlendirmenin doğru olmadığını, hissenin hatalı belirlendiğini, emsal karşılaştırmasının doğru yapılmadığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile adli yargının görevli olmadığına ilişkin istinaf başvurusu yerinde bulunmamış olup, davacılar murisi ...'in dava konusu 20 51... parsel sayılı taşınmazda 300/76320 hissesi bulunduğunun tespit edildiği, Karşıyaka 2. Bölge Tapu Sicil Muhafızlığının 22.09.1986 tarihli yazısında dava konusu 20 51... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydında hisse oranlarında yapılan hatalar nedeniyle pay ve paydalar toplamı eşitlenemediğinden bu durumun imar uygulamasının iptaline yol açmaması için imar uygulaması sırasında müfettiş raporunda gösterilen hisselerin nazara alınmasını talep ettiği, davalı idarece de talep uygun görülerek imar uygulamasında müfettiş raporunda gösterilen payları üzerinden dağıtım cetveli düzenlendiği ve bu hisseler üzerinden düzenleme ortaklık payı kesilip, yer tahsis edildiğinin anlaşıldığı, bu itibarla davacılar murisinin payı küçültülerek imar uygulamasına tabi tutulduğundan, tapudaki hissesi ile imar uygulamasındaki dağıtım cetvelinde gösterilen hissesi arasındaki fark tespit edilip, bu kısma kamulaştırmasız el atıldığı kabul edilerek sonucuna göre hüküm kurulduğu, taşınmazın, dosyaya celp edilen belgelere göre arsa olarak nitelendirilmesi doğru olduğu, bilirkişi heyetinin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 15 nci maddesindeki usul ve esaslara göre tayin edilip keşif yapılmasında, taşınmazın arsa olarak kabul edilmesinde, imar uygulaması sonucu davacılar murisinin taşınmazına karşılık daha az yer verilen dava konusu kısmın zeminine, emsal esasına göre değer biçilmesinde, imar uygulamasının 1987 yılında yapıldığının anlaşılması nedeniyle nispi harç alınması ve nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; düzenleme ortaklık payı kesintisinin dikkate alınmadığı ve maktu harca hükmedilmesi gerektiği hususlarını ilave etmek suretiyle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacı payı nedeniyle tesis edilen ipotek karşılığının artırılması istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. İlk Derece Mahkemesinin üçüncü kararı olan 2020/184 Esas sayılı kararda, tescil tarihi itibariyle taşınmazın m² birim bedeli 96.000,00 ETL (0,096 TL) kabul edildiği ve kararın sadece davalı idarece istinaf edilmiş olduğu gözetildiğinde, son ilk derece kararında taşınmazın tescil tarihi itibariyle 134.392,50 ETL (0,13 TL) belirlenmiş olması hususu davalı idarenin usuli kazanılmış hakkını ihlal etmekte ise de, taleple bağlı kalınarak hüküm kurulduğundan bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.
3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
4. 20.08.2016 tarihinde kabul edilerek 07.09.2016 tarihli ve 29824 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 6745 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen geçici 12 nci maddesinin 2 nci fıkrası ile getirilen; "Bu Kanun'un geçici 6 ncı maddesinin üçüncü, yedinci, sekizinci ve on birinci fıkra hükümleri, bu madde kapsamındaki davalar ve icra takipleri için de uygulanır. Devam eden dava ve icra takipleri ise, bu madde hükümlerine göre sonuçlandırılır." hükmü uyarınca harcın maktu olarak hesaplanmaması bozmayı gerektirir.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (3) numaralı bendinin çıkartılmasına, yerine "Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından 29,20 TL peşin harcın mahsubu ile fark 398,40 TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına" cümlesinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,03.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.