MAHKEMESİ : Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/701 Esas, 2025/824 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 7. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/64 Esas, 2025/41 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 2 35... parsel sayılı taşınmazın 3.524,62 m²lik kısmının irtifak hakkı bedelinin tespiti ile davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kamulaştırma işleminin usule ve kanuna uygun olmadığını, teklif edilen taşınmaz irtifak bedelinin rayiç değerlere göre son derece düşük olduğun ve gerçeği yansıtmadığını, uzlaşma sağlanamadığını, dava konusu taşınmazın meskun mahale oldukça yakın durum olduğunu, taşınmazın yakınındaki pek çok taşınmaz imar uygulamasına tabii tutulduğunu, davacı idare tarafından daimi irtifak hakkı tesis edilmese idi söz konusu taşınmazın da imar uygulaması kapsamına alınacağını, işbu davanın açılmasında müvekkilinin kusuru bulunmadığından dolayı yargılama masrafı ve vekâlet ücretinin ilgili mevzuat gereği davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, davacı idare adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; %25 objektif değer artış oranı uygulanmak suretiyle kamulaştırma bedelinin fahiş hesaplandığını, dava konusu taşınmazlar için irtifak hakkından kaynaklanan değer kaybı oranının % 9,34 olarak tespit edildiğini, enerji iletim hattı dava konusu parselde parsel mülkiyetinin çok az kısmından geçtiğini, kapladığı alana ve irtifak hakkının geçiş durumuna bakılmaksızın maksimum ya da buna yakın oran kullanılması en yüksek bedelin ortaya çıkmasına sebep olduğunu, taşınmazların kapama ayva bahçesi olarak değerlendirilmesi için gerekli şartlar yeterince irdelenmediğini, bilirkişi raporunda; dava konusu 2023 yılı için esas alınan taşınmazda ürün gelirleri yüksek, giderler ise düşük gösterildiğini, kapitalizasyon faiz oranının %4 alınmasını kabul etmediklerini, davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemiş ve davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmiş olmasının usul ve kanuna aykırılık teşkil etmekte olduğunu, ne davacı ne de davalı tarafça faiz işletilmesi yönünde herhangi bir talep mevcut olmayıp, kanunda düzenlemesi bulunmayan bir hususta karar verilmiş olmasını doğru olmadığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Dava konusu taşınmazın arazi vasfında kabul edilerek 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde, sulu tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza gelir metodu kullanılarak bilimsel yolla, dosyaya getirilen resmi veriler esas alınarak net gelirin tespit edilmesinde, taşınmazın niteliğine uygun oranda (%4) kapitalizasyon faizi uygulanmasında, objektif değer artışının raporda yazılı hususlar doğrultusunda uygulanmasında ve mahkemece tespit edilen irtifak hakkı tesisinden dolayı taşınmazdaki değer azalışı oranında, faize dava tarihinin 4 ay sonrasından karar tarihine kadar hükmedilmesinde, davacı lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesinde herhangi bir isabetsizlik görülmediği belirtilerek gerekçeli kararın hükme ilişkin 1 nolu kısmında daimi irtifak hakkı tesis edilecek alan ile ilgili fen bilirkişisinin 01.11.2023 tarihli bilirkişi raporuna atıf yapılmasa da, bunun mahallinde düzeltilebilir esasa etkili olmayan maddi hata niteliğinde olduğu gerekçesi ile bu hususun eleştirilmekle yetinildiği ve davacı idare vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden başvurunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Sulu kapama ayva bahçesi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.