MAHKEMESİ : Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/736 Esas, 2025/927 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 10. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/178 Esas, 2024/93 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Denizli ili, ..., ... Mahallesi 5 60... parsel sayılı taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında "spor tesis alanı" olarak ayrılması suretiyle kamulaştırma yapılmadan taşınmaza hukuken el atıldığını, davacının mülkiyet hakkının kısıtlandığını ileri sürerek taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza ihtiyaç duyulmadığından kamulaştırma işlemi yapılmadığını, taşınmazın bulunduğu alanda plan değişiklikliği yapma yetkisinin ilgili Belediye Başkanlığına ait olduğunu, bu alanların spor alanı dışına çıkarılmasının da mümkün olduğunu belirterek haksız olarak açılan davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; imar planı hazırlanırken görüşlerinin alınmadığını, yine belediyenin imar planını değiştirme yetkisi bulunduğundan sorumluluğun ilgili belediyede olduğunu, taşınmaz bedelinin çok yüksek belirlendiğini, bilirkişiler tarafından hatalı bir karşılaştırma ve değerlendirme yapıldığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava konusu taşınmazın mevcut 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında "Spor Tesisleri Alanı" olarak planlı olduğu, arsa vasfında kabul edilerek taşınmaza davalı tarafından hukuki el atma olduğunun kabulü ile özel amacı olmayan emsal satışlara göre değerinin mahkemece tespit edilmesinde, emsal taşınmaz olarak aynı yer 5 58... parsel sayılı taşınmazın alınmasında herhangi bir isabetsizlik görülmediği, dava konusu ve emsal taşınmaz için yapılan mukayese kriterlerine eksiklik / üstünlük katsayısı 1 bulunarak dava konusu taşınmazın 2023 yılı itibarıyla metrekare fiyatı 3.101,65 TL'den hareketle hükümde belirtilen miktarda kamulaştırmasız el atma tazminatının belirlenmesinin isabetli olduğu, ilgili taşınmazın imar planında Spor Tesisleri Alanı olarak ayrılmış olması ve şehir ölçeğinde davalı Bakanlığın sorumluluğunda bu gibi yerlerin bulunması gerektiği açık olduğundan husumete yönelik istinaf sebebi yerinde görülmediği gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C.Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.
2.Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında Sağlık Tesisi alanında kalan taşınmaza emsal karşılaştırması yapılmak suretiyle tespit edilen bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesine bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuka ilişkin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
4. Buna karşın davada Hazine adına tescil kararı verilmesi gerekirken, davalı idare adına tescil hükmü kurulması bozmayı gerektirir.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının reddine,
2. Kamu düzeni uyarınca temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan "..." ibarelerinin çıkartılması, yerine “Hazine” kelimesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,02.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.