MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/94 Esas, 2025/1144 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 40. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/294 Esas, 2024/40 Karar
Taraflar arasında kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 3918 parsel sayılı 493,00 m² alanlı arsa vasıflı taşınmazın maliki olduğunu, davalı idare tarafından kamulaştırmasız el atma suretiyle dava konusu taşınmazın üzerinden 380 kV Gökçekaya-İstanbul E.İ. Hattı ve 380kV Ankara-İstanbul E.İ. Hattı olmak üzere 2 adet yüksek gerilim ENH ( Enerji Nakil Hattı ) geçirildiğini, tesis edilen Enerji Nakil Hatlarının taşınmazda yüksek oranda değer düşüklüğü meydana getirdiğini ve imar parseli arsanın emsali gibi maksada uygun kullanımının imkansız hale geldiğini, dava konusu taşınmazda dava tarihi itibariyle meydana gelen değer düşüklüğü karşılığı olarak, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile belirsiz alacak olarak 1.000,00 (bin) TL bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, taşınmaz üzerinde davalı idare lehine daimi irtifak hakkı tesisine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu ... ilçesi, ... Mahallesi 3918 parsel sayılı taşınmazın 1971 yılında tesis edilen 380 kV Ankara-İstanbul E.İ.Hattına ve 1972 yılında tesis edilen 380 kv Gökçekaya-İstanbul E.İ.Hattına rastladığını, 3918 parselde kamulaştırma çalışmalarının tamamlanmamış durumda olduğunu, E.İ.Hatlarının 19 71... yıllarında tesis edilmiş olması nedeniyle kamulaştırma işlemlerinin 2942 sayılı Kanun'un Geçici 6 ncı maddesi kapsamında yürütüldüğünü, yukarıda açıklanan nedenlerle kamulaştırılacak alanın 23.05.2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5496 sayılı Kanun ile değişik 15/C maddesi gereği idare adına tesciline ve bu kararın ilgili Tapu Müdürlüğüne gönderilmesine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın usulden ve esastan reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin fahiş belirlendiğini, taşınmazın el atma tarihindeki nitelikleri esas alınarak bedelinin belirlenmesi gerektiğini, bilirkişi raporunun eksik ve yetersiz hazırlandığını, rapora itirazların dikkate alınmadığını, irtifak nedeniyle değer kaybının hatalı alındığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile enerji nakil hattı geçirilmek suretiyle el atılan arsa niteliğindeki taşınmaza, mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre irtifak bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi, taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranının belirlenmesinin yerinde olduğu anlaşıldığından, davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığının tahsili istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsallerin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi doğru olduğu gibi taşınmazın imar planında Enerji Nakil Hattı Koruma Kuşağında yer alması nedeniyle mülkiyet bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,10.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.