MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/594 Esas, 2025/1178 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Nizip 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/586 Esas, 2024/137 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 1 28... parsel sayılı kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin belirlenerek el atıldığı tarihten itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın haksız ve hukuki mesnetten yoksun olduğunu, zira kamu yararı gereği taşınmaz üzerinde kamulaştırma işlemlerinin yapıldığını ve yapılan işlemin yasal dayanağının olduğunu, davacının yasal süreler geçmeden bu davayı açtığını, öncelikle davanın usulden reddine, aksi takdirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen taşınmazın tapusunun iptaline, davalı idare adına yol olarak tescil ve terkinine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; iş bu davada uzlaşma usulünün uygulanmasının dava şartı olduğunu, vekâlet ücreti ve harçların maktu alınması gerektiğini, kapitalizasyon faiz oranının %5 uygulanmasının hatalı olduğunu %30 objektif değer artışı verilmesinin doğru olmadığını, bilirkişi heyetinin .. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerini baz alınmasının yerinde olmadığını verim, fiyat ve gelir yüksek, masraflar düşük alınarak taşınmazın metrekaresinin ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda tazminat bedelinin yüksek hesaplandığını, yerel mahkeme kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporu ile dava konusu taşınmazın keşif gözlemine ve acele el koyma dosyasına uygun olarak sulu tarım arazisi niteliğinde olduğu, kapama Antep fısıtğı bahçesi niteliği taşıdığı, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2023 yılı verilerinin dosya içerisinde bulunduğu, bilirkişi kurulunca dava tarihi olan 2023 yılı verilerine göre ve sulu tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza net gelirine göre değer biçilmesinin ve bilirkişi kurul raporunda belirtilen taşınmaz özellikleri dikkate alınarak %20 oranında objektif değer artışı uygulanmasının yerinde olduğu, bilirkişi raporu ile dava konusu taşınmaz zemin bedeline usulünce değer biçilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmediği, bu haliyle davaya konu taşınmaz bakımından dava tarihi olan 2023 tarihi itibarıyla ve netice olarak Mahkemece tesbit edilen arazi metrekare birim değeri olarak 651,42 TL'nin tespit edilip ve bu değer üzerinden toplam tazminat bedelinden davacının hissesine düşen bedelin hesaplanması, ıslah dilekçesi dikkate alınarak bu toplam bedel üzerinden davanın kabulüne ve bu bedele dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmesinin uygun bulunduğu, her ne kadar davalı taraf kamulaştırmasız el atma nedeni ile tazminat isteminin şartlarının gerçekleşmediği iddiasında bulunmuş ise de dosya arasına alınan tüm bilgi ve belgeler incelendiğinde dava konusu taşınmaza 2022 tarihi itibarıyla Mahkemece acele el konulmasına karar verildiği ve acele el koyma kararının verildiği tarihten itibaren, yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca kamulaştırma bedel tespiti davası açılması için makul süre olarak kabul edilen 6 aylık süre içerisinde idarece bedel tespit ve tescil davası açılmadığı, bu durumda davalı idare tarafından 2942 sayılı Kanun'un hükümleri uyarınca acele el koyma kararı alındığı ve kamulaştırma yapılmasına ilişkin kararın geri alınmaması ile davalı idarenin acele el koyma kararı doğrultusunda dava konusu taşınmaza her an el atma hukuki hak ve yetkisine sahip olması karşısında, kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiğini, ayrıca el atmadan arta kalan kısımlar yönünden, arta kalan kısımların yüzölçümü, geometrik şekli ve tarım yapılıp yapılmaması yönünden bilirkişi raporunda yapılan açıklamalar dikkate alınarak değer azalışı hesaplanmasında bir isabetsizlik görülmediği, yine Dairelerince istinaf aşamasında parsel sorgu programından yapılan inceleme ile ve bilirkişi raporuna yansıyan davaya konu taşınmazın özellikleri dikkate alındığında bilirkişi tarafından uygulanan objektif değer artış oranının uygun olduğu gerekçeleri ile davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve idareden tahsili istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arazi niteliğindeki .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 1 28... parsel sayılı taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesine ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.
3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre aynı bölgeden Dairemize intikal eden dosyalarda kabul edilen oranlar gözetilerek uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.
4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.