MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1604 Esas, 2025/2205 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 12. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/441 Esas, 2024/162 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın husumet nedeniyle reddine birleştirilen davanın ise kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçelerinde özetle; müvekkilinin Ankara ili, ..., ... Mahallesi 609 83... parselde hissesinin bulunduğunu, dava konusu taşınmazın davalı idare tarafından rekreasyon alanı olarak kamuya tahsis edildiğini böylece taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın el atıldığından tazminat alacağının davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın imar planında "Özel Rekreasyon Alanı" kullanımında olduğunu, kamu ortaklık paylarından oluştuğunu, taşınmazda idarenin herhangi bir el atması bulunmadığını, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 10.08.2022 tarihli ve ... sayılı kararlarına istinaden imar planı değişikliğine konu edilerek kamuya özgülenmekten çıkartılarak maliklerin tasarrufuna bırakıldığını, dolayısıyla taşınmazın artık kamuya özgülenmiş donatı alanı olarak değerlendirilemeyeceğini, davacı tarafından parselin yapılaşma hakkını kullanabileceğini belirterek haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; parselin rekreasyon alanı kullanımında olduğunu, rekreasyon alanlarında yetki ve sorumluluğun Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığında olduğunu, parsele ait tüm planlama işlemlerinin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından yapıldığını, taşınmazın imar planında "Özel Rekreasyon Alanı" kullanımında olduğunu, kamu ortaklık paylarından oluştuğunu, taşınmazda idarenin herhangi bir el atması bulunmadığını, taşınmazın kamuya özgülenmiş donatı alanı olarak değerlendirilemeyeceğini, davacı tarafından parselin yapılaşma hakkını kullanabileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın husumet nedeniyle reddine, birleştirilen davanın ise kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı ... Belediyesi Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; fiili el atmanın olmadığı, dava konusu taşınmazın özel rekreasyon alanında kalmakta olduğu ve maliklerin tasarrufuna bırakıldığı, mülkiyetin kısıtlanmadığı, husumetin ilçe belediyesine ait olduğu, raporun yetersiz, bedelin yüksek olduğu ileri sürülmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu Ankara ili, ..., ... Mahallesi 609 83... parsel sayılı taşınmazın 2003 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı kapsamında "Kentsel Rekreasyon" alanı kullanımında iken 2022 yılında yapılan 1/5000 ölçekli ... planı değişikliği ile "Özel Rekreasyon Alanı" olarak ayrıldığı, henüz 1/1000 ölçekli uygulama imar planı onay işlemleri devam ettiği bildirilmiş ise de kamuya ilk özgülenme tarihi dikkate alındığında uzun yıllar programa alınmayan imar planının hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı idarece, pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiğinin kabulü gerektiği, arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılmak suretiyle bedelini tespit eden bilirkişi kurulu raporu esas alınarak yapılan ıslah doğrultusunda davanın kabulüne, dava konusu taşınmazdaki davacı payının iptali ile davalı idare adına tapuya tesciline, dava konusu taşınmaz ile aynı bölgede bulunan ve yargı denetiminden geçerek kesinleşen bedel de irdelenmek suretiyle değerinin tespit edilip davalı idareden tahsiline, dava konusu taşınmazdaki davacı payının iptali ile idare adına tesciline, dair kararda bir isabetsizlik bulunmadığından davalı idare vekilinin istinaf sebeplerinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi ve belirlenen bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.
3. Davanın hukuki el atmadan kaynaklanan tazminat bedeli kabul edilerek hüküm kurulduğu 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun’a eklenen Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrası ile; “Bu Kanun kapsamında açılan davalarda verilen bedel ve tazminat kararlarına ilişkin mahkeme ve icra harçları, davalı idare tarafından ödenmek üzere maktu olarak belirlenir.” hükmü getirildiğinden maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği değerlendirilmiş ancak davalı idarece istinaf ve temyiz nedeni yapılmadığından bu hususun eleştirilmekle yetinilmiştir.
4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,04.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.