MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1181 Esas, 2025/1855 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 12. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/359 Esas, 2023/964 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davaların, davacılardan ..., ... ve ... yönünden aktif husumet yokluğundan reddine, davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, dahili davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.
Kararın bir kısım davacılar, davalı ve dahili davalı idareler vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı dahili davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;
Karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince, miktar veya değeri her paydaş için 544.000 TL'yi geçmeyen davalara ilişkin olarak Bölge Adliye Mahkemesi kararları kesin olup bu kararlar aleyhine temyiz yoluna başvurulamaz. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
Asıl ve birleştirilen davada davacılardan ..., , ..., ..., ...,... , ...’ yönünden hüküm altına alınan ve temyize konu edilen miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 544.000 TL’nin altında kalmaktadır.
Bu nedenle asıl ve birleştirilen davada davacılardan ..., , ..., ..., ..., ... , ... yönünden dahili davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar verildikten sonra, birleştirilen davada davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... yönünden gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçelerinde özetle; Ankara ili, ..., ... Mahallesi 609 72... parsel sayılı taşınmazda hissedar olduklarını, dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında, "ticari rekreasyon alanı" olarak ayrıldığını ve taşınmaza davalı idarelerce el atıldığından taşınmaz bedelinin davalı idarelerden tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.
2. Dahili davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davaların, davacılardan ..., ... ve ... yönünden aktif husumet yokluğundan reddine, davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, dahili davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davacılar, davalı ve dahili davalı idareler vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Bir kısım davacılar vekilleri istinaf dilekçesinde özetle; vekâlet ücretinin her dosya için ayrı ayrı hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
2.Davalı ... Belediyesi vekili istinaf dilekçesinde özetle; husumetten ret nedeniyle hükmolunan vekâlet ücretinin maktu vekâlet ücreti olması gerektiğini ileri sürmüştür.
3.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın ticari rekrasyon alanı içinde olup kısıtlamanın olmadığını, üzerine piknik-eğlence alanları, açık hava tiyatrosu, kafeler, spor salonları yapılabileceğini, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararlarının dikkate alınmadığını, kamuya özgülenmenin olmadığını, raporun yetersiz, bedelin yüksek olduğunu ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın, 2003 onay tarihli 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı kapsamında "Kentsel Rekreasyon Alanı" kullanımında kaldığı, ... nolu parselasyon planı ile düzenlemeye giren kadastral parsellerin kamu ortaklık paylarından oluşturulduğu, daha sonra daha sonra Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 13.08.2013 tarihli ve 1476 sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli ... Planı değişikliği ve buna bağlı olarak hazırlanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında taşınmazın "Kentsel Rekreasyon Alanı" kullanımından "Ticari Rekreasyon Alanına" dönüştürüldüğü, aynı kararla taşınmazda minimum ifraz koşulunun 2.500 m² olarak belirlendiği, yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporuna göre parsel üzerinde imar planında belirtilen kullanım amacına yönelik herhangi bir yapı ve müştemilatın bulunmadığı, doğal taban arazi yapısında olduğunun bildirildiği, bu yönüyle taşınmaza fiilen el atılmadığı anlaşılmış ise de uzun yıllar programa alınmayan imar planının hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı idarece, pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği; bu haliyle idarenin, mülkiyet hakkının özüne dokunan bu eylemi ile kamulaştırmasız el koyma olgusunun gerçekleştiğinin kabulü ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılıp, dava konusu taşınmaz ile emsalin vergi rayiç değerleri de kıyaslanarak, aynı bölgede yargı denetiminden geçerek kesinleşen bedeller de değerlendirilmek suretiyle, değerinin tespit edilerek davalı ... Belediyesinden tahsiline, dava konusu taşınmazdaki davacılar paylarının iptali ile bu idare adına tapuya tesciline, davalı ... yönünden açılan davanın husumet yokluğundan reddine, dava açılırken talep edilen bedel dikkate alınarak vekâlet ücreti takdirine dair kararda , mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığından taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde dahili davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Dahili davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Dava konusu taşınmazın 2002 yılında onaylanan imar planında “kentsel rekreasyon alanı” olarak düzenlendiği, 2013 yılında yapılan imar planı değişikliği ile taşınmazın “Ticari Rekreasyon Alanı” kullanımına ayrıldığı, dava konusu taşınmazın uzun yıllardan beri yapılan imar-parselasyon planları ile kamu hizmetine tahsis edilmiş olması ve önce kentsel rekreasyon alanı olarak daha sonra ticari rekreasyon alanına tahsis edilmiş olması nedeniyle davalı idarece plana uygun olarak fiilen el atılmamış olsa dahi mülkiyet hakkının süresi belirsiz şekilde kısıtlanması nedeniyle işin esasına girilerek arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin dahili davalı ... Başkanlığından tahsiline karar verilmesi yerindedir.
3. Davanın hukuki el atmadan kaynaklanan tazminat bedeli kabul edilerek hüküm kurulduğu 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun’a eklenen Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrası ile; “Bu Kanun kapsamında açılan davalarda verilen bedel ve tazminat kararlarına ilişkin mahkeme ve icra harçları, davalı idare tarafından ödenmek üzere maktu olarak belirlenir.” hükmü getirildiğinden maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği değerlendirilmiş ise de dahili davalı idarece istinaf ve temyiz nedeni yapılmadığından bu husus eleştirilmekle yetinilmiştir.
4.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
A. Davalı İdare Vekilinin Asıl Ve Birleştirilen Davalarda Davacılar ..., , ..., ..., ...,... , ...’a İlişkin Temyizi Yönünden;
Dahili davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,
B. Davalı İdare Vekilinin Birleştirilen Davalarda Davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'a İlişkin Temyizi Yönünden;
Dahili davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,04.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.