MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1055 Esas, 2025/1686 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Başkale 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/485 Esas, 2024/53 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü;
Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeye davalara ilişkin nihai kararlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması halinde anılan Kanun'un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun'un 352 nci maddesinin birinici fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
Mahkemece davacı lehine hükmedilen ecrimisil bedeli Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 544.000,00 TL’nin altında kalmaktadır.
Bu nedenle; davacı lehine hükmedilen ecrimisil bedeli yönünden davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin miktar itibarıyla reddine karar vermek gerekmiştir.
Davalı idare vekilinin kamulaştırmasız el atmaya dayanan tazminat davası için gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Van ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 2 08... ve 25 parsel sayılı taşınmazların davalı idare tarafından dere ıslahı çalışması yapılmaması nedeniyle sazlık haline geldiğini, bu nedenle kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat bedeli ile ecrimisil bedelinin yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davanın haksız olduğunu, kamulaştırmasız el atmanın söz konusu olmadığını, dava konusu taşınmazlara bir müdahalenin bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırmasız el atılan taşınmazların bedelinin tespiti ile davalı idareden tahsiline ve dava konusu taşınmazların tapu kaydının iptali ile davalı idare adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece yeterli araştırma ve inceleme yapılmadığını, müvekkil kurumun dava konusu taşınmazın üzerinde el atmasının bulunmadığını, kamulaştırmasız el atma koşulları gerçekleşmediğinden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dere, çay, nehir ve akarsuların özel mülkiyete konu olamayacağı belirtilmiş olmasına rağmen kadastro müdürlüklerince tescile konu olamayacak taşınmazlar vatandaşın adına tescil edildiğini, ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken dava tarihi ve ilgili yıl sonu itibarıyla faiz yürütülmesine karar verilmesinin usul ve kanuna uygun bulunmadığını, bilirkişilerce yapılan hesaplamalarda taşınmazın değeri yüksek, masrafları ise düşük gösterildiğini, kapitalizasyon faiz ve objektif değer artışının belirlenmesinden aynı hususlar gözetilerek mükerer uygulama yapıldığını ve objektif değer artışı oranının gerekçe ve somut delilleri gösterilmediğini, taşınmazın kuru tarım arazisi vasfında olmasına rağmen hukuka aykırı biçimde sulu tarım arazisi olarak değerlendirilerek ecrimisil hesabı yapıldığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu tarım arazisi niteliğinde olan dava konusu taşınmazlara, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca o yörede mutat olarak ekilen yonca ve buğday münavebe ürünleri esas alınarak olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden bilimsel yolla değer biçilerek, taşınmazların metrekare birim fiyatının dava ve değerlendirme tarihi olan 2022 yılına göre 69,63 TL olarak hesaplanmasında, hesaplamaya esas alınan ürünler ile kapitalizasyon faiz oranının sulu tarım arazisi olması nedeniyle % 4 olarak alınmasında, taşınmazların bilirkişi raporu, dosya kapsamı ve Kadastro Genel Müdürlüğü Parsel Sorgulama Sisteminden edinilen bilgilere göre konumu, özelliği ve durumu dikkate alındığında % 15 oranında objektif değer artışı uygulanmasında, bilirkişi raporu ve keşif gözlemine göre sürekli olarak dere yatağı haline gelen ve el atılan kısımların bedeline hükmedilerek kamulaştırılmasına ve tapudan terkinine karar verilmesinde, taşınmazların niteliğine göre dava tarihinden geriye 5 yıllık dönem için ecrimisil bedeli belirlenmesinde, hükmedilen tazminattan ve ecrimisil bedelinden davalı tarafın sorumlu tutulmasında, hükmedilen tazminatlara dava tarihinden itibaren, ecrimisil bedellerine dönem sonlarından itibaren yasal faiz işletilmesinde, istinaf edenin sıfatına ve istinaf nedenlerine göre bir isabetsizlik görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili hususundadır.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arazi niteliğindeki Van ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 2 08... ve 25 parsel sayılı taşınmazlara net gelir metodu uygulanarak değer biçilmesi uygun görülmüştür.
3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
A.Davalı İdare Vekilinin Ecrimisil Talebine İlişkin Temyiz Yönünden;
Davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE,
B.Davalı İdare Vekilinin Tazminat Talebine İlişkin Temyiz Yönünden;
Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 02.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.