MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/1258 Esas, 2025/182 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. İzmir 19. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.07.2024 Tarihli ve 2023/559 Esas, 2024/316 Karar Sayılı Kararı
Davacı tarafından açılan mirasçılık belgesinin iptali istemine ilişkin davada davacının yerleşim yeri adresinin .... Mahallesi 5272 Sokak No:8 İç Kapı No:5 .../Balıkesir olduğu, murisin son yerleşim yerinin de Kartal/İstanbul olduğu, mirasçılık belgesinin iptali davalarında miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesinin kesin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. İstanbul Anadolu 31. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.03.2025 Tarihli ve 2024/1258 Esas, 2025/182 Karar Sayılı Kararı
Mirasçılık belgesinin iptali davalarında kesin yetki söz konusu olmayıp mirasçılık belgesinin iptali davasında mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesi de yetkili olduğundan davanın açıldığı ilk mahkemenin yetkili hale geldiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 598 inci maddesi uyarınca alınan mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun’un “Mirasçılık belgesi” başlıklı 598 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere, sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir.”
3. 6100 sayılı Kanun’un “Mirastan doğan davalarda yetki” başlıklı 11 inci maddesi şöyledir:
“(1) Aşağıdaki davalarda, ölen kimsenin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir:
a) Terekenin paylaşılmasına, yapılan paylaşma sözleşmesinin geçersizliğine, ölüme bağlı tasarrufların iptali ve tenkisine, miras sebebiyle istihkaka ilişkin davalar ile mirasçılar arasında terekenin yönetiminden kaynaklanan davalar.
b) Terekenin kesin paylaşımına kadar mirasçılara karşı açılacak tüm davalar.
(2) Terekede bulunan bir mal hakkında açılmak istenen istihkak davası, terekenin yazımı ve tespiti zamanında mal nerede bulunuyorsa, orada da açılabilir.
(3) Mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davalarda, mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir.”
4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
C. Değerlendirme
1. Mirasçılık belgesi verilmesi davalarında kesin yetki kuralı bulunmayıp mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesinin de yetkili olup, bir davada birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.
2. Dosya kapsamından taraflar arasındaki uyuşmazlıkta kesin yetki durumu bulunmadığı ve davalı tarafça cevap dilekçesi ile birlikte süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunulmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı İzmir 19. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İzmir 19. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 02.03.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.