MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/500 Esas, 2024/517 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Silifke 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 12.09.2024 Tarihli ve 2024/74 Esas, 2024/229 Karar Sayılı Kararı
Somut olayda davalı ...'ın yerleşim yeri adresinin ... Mah. 8707 Sk. No:1 İç Kapı No:4 .../İzmir olduğu, davalı ...'in yerleşim yeri adresinin ise ... Mah. ... Sk. No:73 İç Kapı No:2 .../İzmir olduğu, davalı ... tarafından süresinde yetki ilk itirazında bulunulduğu, özel yetki hallerinin bulunmadığı durumlarda yetkili mahkemenin davalının ikametgahı mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. İzmir 19. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.11.2024 Tarihli ve 2024/402 Esas, 2024/506 Karar Sayılı Kararı
Söz konusu davada yetki itirazında bulunan davalı ...'ın yerleşim yeri adresinin Çiğli/İzmir olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
C. Karşıyaka 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.12.2024 Tarihli ve 2024/500 Esas, 2024/517 Karar Sayılı Kararı
Davalının yetki itirazında yetkili olarak gösterdiği mahkemenin gerçekten yetkili olması gerektiği, davalının yetki itirazında Karşıyaka'nın yetkili olduğunu belirtmediği, mahkemenin yetki itirazı üzerine öncesinde kendisinin yetkili olduğunu incelemek zorunda olduğu, olayda haksız fiil nedeniyle tazminat davası açıldığı, davacı ...'nın yerleşim yerinin Silifke olduğu, haksız fiilde zarar gören davacılardan birinin yerleşim yeri Silifke olduğuna göre artık yetki itirazının dikkate alınamayacağı, Silifke Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”
3. 6100 sayılı Kanun’un “Haksız fiilden doğan davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir:
“Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.”
4. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir:
“(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.
(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.
(3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.
(4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”
C. Değerlendirme
1. Kişilik haklarına saldırıdan dolayı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Bu yetki kuralı kesin olmadığından 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez.
2. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.
3. Somut olayda, davalı ... vekilinin cevap dilekçesi ile birlikte; davalının ikametgah adresi veya suçun işlendiği yer mahkemesinin yetkili olduğu, yetkisizlik kararı vererek dosyanın yetkili Kemalpaşa Asliye Hukuk veya İzmir Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep ettiği, ancak yetkili mahkemelerden hangisini seçtiğini belirtmediği, bu hali ile yetki itirazının usulüne uygun olmadığı anlaşılmaktadır. Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle geleceğinden bu durumda uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı Silifke 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Silifke 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,02.03.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.