MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/418 Esas, 2023/622 Karar
KARAR : Kabul
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davacı idare ve bir kısım davalılar vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, ... ilçesi, ... köyü 448 (yeni 1 42... ) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kıymetli bir alanda kaldığını, arsa niteliğinde olduğunu belirterek gerçek değerinin tespitini talep etmiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 28.04.2014 tarihli ve 2013/395 Esas, 2014/169 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa derhâl ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Mahkemenin 28.04.2014 tarihli ve 2013/395 Esas, 2014/169 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur
2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; kapama zeytin bahçesi niteliğindeki Yenmiş köyü 448 parsel sayılı taşınmaza gelir metoduna göre değer biçilmesi yöntem itibarıyla doğru olduğu, ancak taşınmazın kuru tarım arazisi niteliği, konumu ve yüzölçümü dikkate alındığında değeri belirlenirken kapitalizasyon faiz oranının % 5 uygulanması gerekirken, bu oranın % 6 kabulü ile az bedel tespiti, dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri dikkate alınarak, tespit edilen metrekare birim fiyatına ilave edilecek objektif değer artırıcı unsurun % 300 oranında olacağı gözetilmeden, daha düşük objektif değer artış oranı kabul eden bilirkişi raporuna göre eksik bedel tespiti, kendisini vekil ile temsil ettiren davalılar lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tek vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken ayrı ayrı vekâlet ücreti takdir edilmesi doğru olmadığı gibi 7139 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kanun'un 10/8 fıkrası gereğince, bozma sonrası bankaya hak sahibi adına yatırılacak bedelde artış olması halinde bu kısım için; 7139 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik hükümlerine göre işlem yapılması gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar
Mahkemenin 30.06.2021 tarihli ve 2020/98 Esas, 2021/310 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa derhâl ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.
C. İkinci Bozma Kararı
1. Mahkemenin 30.06.2021 tarihli ve 2020/98 Esas, 2021/310 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; ilk kararı temyiz etmeyen davalılar yönünden ilk kararda tespit edilen bedelin davacı idare lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğu gözetilmeksizin ilk kararı temyiz etmeyen davalılar için bozma sonrası belirlenen metrekare birim bedeli esas alınarak hesaplama yapılmak suretiyle fazlaya hükmedilmesi, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünün parsel sorgu sisteminde yapılan incelemede dava konusu taşınmazın yenileme ile 1 42... parsel olduğu anlaşıldığından eski parsel numarasına göre hüküm kurulmasının infazda tereddüt yaratacağının düşünülmemesinin hatalı olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar
Mahkemenin yukarıdaki tarih ve sayılı kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa derhâl ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin fahiş hesaplandığını, davaya konu 1 42... parsel sayılı taşınmazın güncel tapu kaydının 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) Ek-1 maddesi uyarınca yüzölçüm ve cins değişikliği işlemlerine tabi tutulmasıyla 05.10.2020 tarihinde 3.457,74 m² olarak tapuya tescil edildiği görüldüğünden bu hususun kamulaştırma bedelinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği ileri sürülerek kararı temyiz etmiştir.
2. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazın arsa vasfında olduğunu, belirlenen bedelin düşük olduğunu, uygulanan objektif değer artışının düşük, kapitalizasyon faiz oranının ise yüksek olduğunu, dahili davalıların temyiz başvurusundan haberdar olmadıklarından karara karşı temyiz yoluna başvurma hakları doğmamış olup müvekkillerin doğmayan hakları sebebiyle kendi aleyhlerine, davacı idare lehine kazanılmış hak sağlanmasının hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürülerek kararı temyiz etmiştir.
3. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; verilen kararda kamulaştırma bedelinin yine eksik ve hatalı hesaplandığını, hüküm kısmında ... mirasçılarının yer almadığını, kararın hukuka ve usule aykırı olduğunu, belirlenen bedelin düşük olduğunu, uygulanan objektif değer artışının düşük, kapitalizasyon faiz oranın ise yüksek olduğunu ileri sürülerek kararı temyiz etmiştir.
4. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazın arsa vasfında olduğunu, belirlenen bedelin düşük olduğunu, uygulanan objektif değer artışının düşük, kapitalizasyon faizi oranının ise yüksek olduğunu, tek vekâlet ücreti uygulanmasının hatalı olduğu ileri sürülerek kararı temyiz etmiştir.
5. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkeme kararının eksik inceleme sonucu oluştuğunu, taşınmazın arsa vasfında olduğunu, belirlenen bedelin düşük olduğunu, uygulanan objektif değer artışının düşük, kapitalizasyon faiz oranının ise yüksek olduğunu ileri sürülerek kararı temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre tarafların aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Somut olayda, dava konusu taşınmazın 3402 sayılı Kanun'un Ek-1 maddesi uyarınca sayısallaştırma çalışmalarının kesinleştiği dosyadaki bilgi ve belgelere göre, taşınmazın 1 42... parsel olarak tapuya tescil edildiği ve kamulaştırılan alanın da değişmiş olduğu anlaşıldığından, taşınmazın tapu kaydı ve kadastro krokisi ilgili tapu müdürlüğü ve kadastro müdürlüğünden getirtilip, fen bilirkişinden ek rapor alınması suretiyle kamulaştırılan alanın yüzölçümü belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararının sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA,
Davalılardan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,03.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.