MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/5689 Esas, 2025/2657 Karar
KARAR : Yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Nazilli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/646 Esas, 2024/535 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil alacağı istemine ilişkin asıl dava ile 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili, tapudan yol olarak terkini istemine ilişkin birleştirilen davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl davada kamulaştırmasız el atma tazminatı yönünden davanın kabulüne, ecrimisil talebi yönünden feragat nedeni ile reddine, birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davanın usulden reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı birleştirilen davada davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Aydın ili, .... ilçesi, ... Mahallesi 1 23... parsel sayılı taşınmaza acele kamulaştırma kararıyla el atıldığını ileri sürerek dava konusu taşınmazın el atma bedelinin ve ecrimisil alacağı bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.
2.Birleştirilen davada davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Aydın ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 23... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini ve yol olarak terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Asıl davada davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz yönünden kamulaştırma kararı alındığını ve işlemlerin devam ettiğini ileri sürerek davacı tarafından açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Birleştirilen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davada kamulaştırmasız el atma tazminatı yönünden davanın kabulüne, ecrimisil talebi yönünden feragat nedeni ile reddine; birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Asıl davada davacı-birleştirilen davada davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük hesaplandığını, objektif değer artış oranının hatalı ve düşük uygulandığını, kamulaştırmadan arta kalan alanda değer azalışı oranının düşük hesaplandığını ileri sürmüştür.
2.Asıl davada davalı- birleşen davada davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kapitalizasyon faiz oranı kriterlerinin hatalı uygulandığını, objektif değer artış oranı uygulanmasının hatalı olduğunu, asıl davada nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, Mahkemece 3. kez depo kararı verilmemesinin hatalı olduğunu, davaların birleştirilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu kapama zeytinlik niteliğindeki dava konusu taşınmazın değeri belirlenirken yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda kapitalizasyon faiz oranının % 4 alınması, dosyaya yansıyan niteliklerinine göre objektif değer artışı uygulanmasının yerinde olduğu, zeytin üretim giderlerinden sermaye faizi ve idari masraflar kalemlerinin mahsubundan sonra üretim giderlerinin brüt gelirin %40'ı oranında olduğu anlaşıldığından, resmî verilere göre 11.617,43 TL olarak kabulü gerektiği, ancak taleple bağlılık ilkesi gereği taraf vekillerinin istinaf taleplerinin kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle asıl davada kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat isteminin kısmen kabulü ile ecrimisil isteminin reddine, birleştirilen davanın bedel süresinde bloke edilmediğinden usulden reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı- birleştirilen davada davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Asıl davada davalı- birleştirilen davada davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; kapitalizasyon faiz oranı kriterlerinin hatalı uygulandığını, objektif değer artış oranı uygulanmasının hatalı olduğunu, kamulaştırma bedeline dava tarihinden karar tarihine kadar kamu alacaklarına uygulanacak en yüksek faizin uygulanmasına karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Kapama zeytin bahçesi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi, adil ve hakkaniyete uygun olarak belirlenen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile asıl davada davalı- birleştirilen davada davacı idare adına tapuya tesciline ve yol olarak tapudan terkinine karar verilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve istinafta ileri sürülmeyen sebeplerin temyiz aşamasında ileri sürülemeyeceği kuralına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Asıl davada davalı- birleştirilen davada davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Asıl davada davalı- birleştirilen davada davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,04.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.