MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/224 Esas, 2025/226 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Edremit 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.02.2025 Tarihli ve 2025/21 Esas, 2025/18 Karar Sayılı Kararı
Somut olayda; davacının, dedesi ... ile dedesinin babası olan ...'nın farklı kütüklerde kayıtlı olmaları nedeniyle nüfus kayıtlarının düzeltilmesi ve her iki kayıttaki kişilerin bağlarının kurulmasını talep ettiği, yetkili mahkemenin kaydı düzeltilmesi istenilenin yerleşim yeri mahkemesi olduğu, kaydı düzeltilmesi istenen ...'nın yerleşim yeri adresinin bulunmadığı, merkezî nüfus idaresi sistemindeki ölüm tutanağında son yerleşim yeri adresinin Güzelyalı/İzmir olduğunun görüldüğü gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş, kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzere Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi 22.04.2025 tarih, 2025/393 Esas, 2025/472 Karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
B. İzmir 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin 20.05.2025 Tarihli ve 2025/196 Esas, 2025/229 Karar Sayılı Kararı
Somut olayda; davacının dava dilekçesi ile dedesi ... ile dedesinin babası olan ...'nın farklı kütüklerde kayıtlı olmaları nedeniyle nüfus kayıtlarının düzeltilmesini ve her iki kayıttaki kişilerin bağlarının kurulmasını talep ettiği, yetkili mahkemenin kaydı düzeltilmesi istenilen bu kişilerin yerleşim yeri mahkemesi olduğu ancak bu kişilerin adres kayıt sisteminde kayıtlı adreslerinin bulunmadığı, her ne kadar kaydı düzeltilmesi istenen kişilerden ...'nın yerleşim yeri adresinin bulunmadığı, merkezî nüfus idaresi sistemindeki ölüm tutanağında son yerleşim yeri adresinin Güzelyalı/İzmir olduğu gerekçesiyle başkaca bir araştırma yapılmaksızın, yetkisizlik kararı verilmişse de ölüm tutanağında yazılı olan ölüm yerinin yerleşmek maksadıyla İzmir'de bulunduğuna delalet olamayacağı, kaldı ki davada iki ayrı kişinin nüfus kayıtlarının düzeltilmesinin talep edildiği, öte yandan davacının istinaf dilekçesinde ninesi ... ile büyük dedesi ...'nın İstanbul'da vefat etmiş olduklarını beyan ettiği, dosyaya celp edilen ... İlçe Nüfus Müdürlüğünün 13.02.2025 tarihli belgelerin incelenmesinde nüfus kaydı düzeltilmek istenilen ...'nın ölüm tutanağının Beyoğlu Nüfus Müdürlüğü tarafından düzenlendiği ve nüfus kayıtlarının incelenmesinde murislerin nüfus kayıtlı olduğu yerin ... olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
C. İstanbul 45. Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.07.2025 Tarihli ve 2025/224 Esas, 2025/226 Karar Sayılı Kararı
Dosyanın incelenmesinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi'nin 2025/393 Esas, 2025/472 Karar ve 22.04.2025 tarihli ilamı ile yetkinin kesin olarak belirlenmiş olduğu ve İzmir Mahkemlerinin yetkili olduğu hususunda kesin olarak karar verilmiş olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun (5490 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir:
“Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin adres kayıt sistemine kayıtlı yerleşim yeri adresinin bulunmadığı, nüfusa kayıtlı olduğu yerin ise Beyoğlu/İstanbul olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın İstanbul 45. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul 45. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 02.03.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.