MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/186 Esas, 2025/430 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Mardin 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.03.2025 Tarihli ve 2024/3200 Esas, 2025/423 Karar Sayılı Kararı
Somut olayda uyuşmazlığın temeli sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayandığından ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda da (6100 sayılı Kanun) sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı uyuşmazlıklar için herhangi bir özel düzenleme yapılmadığından genel yetkili mahkemede davanın görülmesi gerektiği, 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkemenin, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesi olduğu, Ticaret Sicil Müdürlüğü üzerinden yapılan araştırmada davalının merkezinin Diyarbakır İlinde olduğu anlaşıldığından yetkili mahkemenin Diyarbakır Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Diyarbakır 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin 07.07.2025 Tarihli ve 2025/186 Esas, 2025/430 Karar Sayılı Kararı
Somut olayda davalının hesabından çekim yapıldığına ilişkin DEDAŞ Mardin Müdürlüğü'nün cevabi yazısı dikkate alındığında davacının seçimlik hakkı kapsamında 6100 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesi uyarınca davalının şubesi olan Mardin'de davayı açtığı, bu suretle davalının yetki itirazında bulunamayacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, davacıya ait gelir destekleme hesabından davalı şirketçe tahsil edilen bedelin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”
C. Değerlendirme
1. Sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Bu yetki kuralı kesin olmadığından 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez.
2. Bir davada, birden fazla yetkili mahkeme bulunması halinde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, yetkisiz bir mahkemede dava açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir. Yetki itirazının dinlenebilmesi için, davalı itirazında yetkili mahkemenin gösterilmesi zorunludur. Davacı, genel ve özel yetki kurallarına göre, kendisine verilen seçimlik hakkını yasaya uygun kullanmaz ise seçim hakkı davalıya geçer. Seçim hakkı kullanılırsa davalının bildirdiği yetkili mahkemeye dosyanın gönderilmesine karar verilir. Yetkisizlik kararında, yetki itirazında bildirilmemiş olan mahkemenin yetkili olduğuna karar verilemez.
3. Dosya kapsamından, davacının davayı, yetkisiz Mardin 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmiş ve davalı şirket vekilince de süresinde ve usulüne uygun olarak Diyarbakır Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin itirazında bulunduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Diyarbakır 16. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Diyarbakır 16. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,02.03.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.