MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/20 Esas, 2025/306 Karar
KARAR : Kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar ... . vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Diyarbakır ili, .... ilçesi, ..... Mahallesinde tapuya kayıtlı 2 60... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın değerinin kıymet takdir komisyonu raporunda düşük hesaplandığını, taşınmazın konumu itibarıyla değerli olduğunu, acele kamulaştırma bedelinin kabulünün mümkün olmadığını, taşınmaz başında keşif yapılarak taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini, yargılama sonucunda tespit edilecek bedele el atma tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanmasını talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 23.02.2022 tarihli ve 2021/171 Esas, 2022/79 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arsa vasfında olduğu, 2942 sayılı Kanun'un kıymet takdir esaslarını belirten 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak, üzerinde bulunan yapılara aynı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp, yapının yaşına göre yıpranma payı düşülerek değer biçilmesine ve davanın niteliği itibarıyla davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... vd. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; aynı kamulaştırma kapsamında dava konusu taşınmaza bitişik konumda ve aynı caddeye cepheli bulunan 2 60... parsel sayılı taşınmaz için Diyarbakır 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/58 Esas, 2021/629 Karar sayılı dosyasında aynı bilirkişilerce aynı değerlendirme tarihi itibarıyla 1.657,51 TL/m² değer biçildiği, yine aynı kamulaştırma kapsamında dava konusu taşınmaza 85-100 metre mesafede yer alan 2 60... ve 19 parsel sayılı taşınmazlar için Diyarbakır 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/175 Esas, 2022/104 Karar ve 2021/195 Esas, 2021/617 Karar sayılı dosyalarında aynı bilirkişilerce aynı değerlendirme tarihi itibarıyla 1.267,50 TL/m² değer biçildiği ve bu parsellere ilişkin kararların Dairemiz denetiminden geçerek onandığı dikkate alındığında, dava konusu taşınmaz için aynı değerlendirme tarihi itibarıyla 926,26 TL/m² değer değer biçen bilirkişi heyetinden dava konusu taşınmaza yakın konumda bulunan parsellere ilişkin bedellerden ayrılma nedenleri konusunda bilirkişi heyetinden ek rapor alınıp, sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... vd. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalılar ... vd. vekili emsal karşılaştırmasının hatalı olduğunu, bitişik parsel için Diyarbakır 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/58 Esas sayılı dosyasında taşınmazın aynı emsalden 1,70 kat değerli olduğuna dair aynı bilirkişiler tarafından rapor tanzim edildiğini, bitişik konumdaki taşınmazlara farklı değer atfedilmesinin kabul edilemeyeceğini, dava konusu taşınmaz ile 2 60... parsel sayılı taşınmazın maliklerinin birbiriyle bağlantılı olduğunu, her iki taşınmaz için rapor hazırlandığını, dava konusu taşınmazın ana caddeye cepheli olduğu hususunun dikkatten kaçtığını, taşınmaz üzerindeki yapının tarihi vasfının dikkate alınmadığını, yapının 3/A grubunda kabul edilmesinin hatalı olduğunu, dava konusu taşınmaz için belirlenen bedelin gerçek değerinin altında olduğunu ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
3. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyulmuşsa da bozma gerekleri yerine getirilmemiştir. Şöyle ki; aynı kamulaştırma kapsamında dava konusu taşınmaza bitişik konumda ve aynı caddeye cepheli bulunan 2 60... parsel sayılı taşınmaz için Diyarbakır 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/58 Esas, 2021/629 Karar sayılı dosyasında aynı bilirkişilerce aynı değerlendirme tarihi itibarıyla 1.657,51 TL/m² değer biçildiği, yine aynı kamulaştırma kapsamında dava konusu taşınmaza 85-100 metre mesafede yer alan 2 60... ve 19 parsel sayılı taşınmazlar için Diyarbakır 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/175 Esas, 2022/104 Karar ve 2021/195 Esas, 2021/617 Karar sayılı dosyalarında aynı bilirkişilerce aynı değerlendirme tarihi itibarıyla 1.267,50 TL/m² değer biçildiği ve bu parsellere ilişkin kararların Dairemiz denetiminden geçerek onandığı dikkate alındığında, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda bu değerlerden ayrılma gerekçesi açıklanmadan bedel tespiti ile hüküm kurulması bozmayı gerektirir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalılar ... vd. vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,
Davalılar ... .den peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,
12.01.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.