MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi
SAYISI : 2025/338 Esas, 2025/232 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. İstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesinin 27.01.2022 Tarihli ve 2021/800 Esas, 2022/137 Karar Sayılı Kararı
Davanın kabulüne karar verilmiş olup kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 46. Hukuk Dairesince 29.05.2025 tarihli ve 2022/3501 Esas, 2025/797 Karar sayılı kararıyla taşınmazın aynına yönelik bir hüküm kurulacağından kesin yetki kurallarının uygulanması ve taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu göz önüne alındığında mahkemenin yetkisizlik kararı vermesi gerekirken esasa ilişkin hüküm kurması hatalı olduğundan davalı ...'nin diğer istinaf talepleri incelenmeksizin, inceleme konusu kararın yetki yönünden usul ve yasaya uygun olmadığından mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi için kararı veren İstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
B. İstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesinin 03.07.2025 Tarihli ve 2025/289 Esas, 2025/315 Karar Sayılı Kararı
Davacı tarafça diğer istemlerin yanında tapu iptal ve tescili de istenildiği, davadaki talepler birbirine bağlı olduğundan birbirinden ayırma imkanının olmadığı, bu durumda davanın taşınmazın bulunduğu Yalova Tüketici Mahkemesi'nde görülmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
C. Yalova 1. Tüketici Mahkemesinin 15.09.2025 Tarihli ve 2025/338 Esas, 2025/232 Karar Sayılı Kararı
Hukuk yargılamasının ... ilkelerinden olan tasarruf ilkesi ve taleple bağlılık ilkesi gözetildiğinde davacı tarafın talepleri içerisinde yer almayan, usulüne uygun olarak tapu iptal ve tescil talebi içerir bir dava açılmadığı, ayrıca 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunda (6502 sayılı Kanun) tüketici davalarının tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde açılabileceğinin belirtildiği, tüketicinin yerleşim yerinin İstanbul olduğu, davanın taşınmaz aynına ilişkin olmadığı bu sebeple kesin yetkinin de söz konusu olmadığı, davalı tarafından cevap dilekçesi verilmediği ve yetki itirazında bulunulmadığı gerekçeleriyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, devremülk sözleşmenin ve protokollerin iptali ile ödenen bedelin iadesi, sözleşme kapsamında borçlu olmadığının tespiti ve senetlerin iptali istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un (6502 sayılı Kanun) 73 üncü maddesinin beşinci fıkrası şöyledir:
“Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.”
3. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”
4. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir:
“(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.
(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.
(3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.
(4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”
C. Değerlendirme
1. Dosya kapsamından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki devremülk sözleşmenin ve protokollerin iptali ile ödenen bedelin iadesi, sözleşme kapsamında borçlu olmadığının tespiti ve senetlerin iptali istemine ilişkin olup, dava dilekçesi ve dosya kapsamından taşınmazın aynına ilişkin bir dava olmadığı anlaşılmaktadır.
2. 6502 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında tüketici davalarının, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabileceği belirtilmişse de bu kural 6100 sayılı Kanun'un yetkiye ilişkin kurallarının yanında bir ek yetki kuralıdır.
3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.
4. Somut olayda, kesin yetkinin bulunmadığı ve usulüne uygun süresinde bir yetki itirazı olmadığı tespit edilmekle bu durumda davanın ilk açıldığı mahkeme yetkili hale geleceğinden uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı yer mahkemesi olan İstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 02.03.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.