MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/103 Esas, 2025/154 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Kozan 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.01.2025 Tarihli ve 2024/244 Esas, 2025/37 Karar Sayılı Kararı
Somut olayda davacının nüfus kaydının düzeltilmesini talep ettiği ...'ın Türk vatandaşı olduğu, ölüm hanesinde bilinmeyen yazdığı doğum yerinin ... olmakla birlikte davacının beyan dilekçesi ve İlçe Nüfus Müdürlüğünden gelen kayıtlar incelendiğinde Kozan'da veya Türkiye'de ikamet etmediği, böylece kişinin yurt içi ikamet adresinin bulunmadığının anlaşılması karşısında nüfus kaydında düzeltme talep edilen iş bu davanın yabancı ülke mahkemelerinde açılamayacağı, ...'ın Türkiye'de yaşamadığı, ayrıca kişinin son olarak Irak'ta yaşadığı ve Irak'ta vefat ettiği bu nedenle Türkiye'de de yer itibariyle yetkili mahkemenin bulunmadığı, ...'ın Türkiye'de sâkin olmadığı ve Türkiye'de son yerleşim yeri adresinin de bulunmadığı tespit edilmekle yetkili mahkemenin 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un 41 inci maddesi uyarınca Ankara Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Ankara 28. Asliye Hukuk Mahkemesinin 12.03.2025 Tarihli ve 2025/103 Esas, 2025/154 Karar Sayılı Kararı
Davada davacı tarafından ...'ın ölümünün tespitinin istenildiği, bu durumda yetkili mahkeme tayin edilirken kişi hallerine ilişkin nüfus kayıtlarında düzeltme türündeki davada, yetkili mahkemenin tayin edilmesi açısından yerleşim yeri tespit edilmesi gereken kişinin ... olduğu, davacının yerleşim yeri adresinin eldeki davada bir önemi bulunmadığı, nüfus kayıtlarındaki durum davaya konu edilen kişi olan ...'ın son yerleşim yeri belirlenemeyecek durumda ise nüfusa kayıtlı olduğu yer olan Kozan Mahkemelerinin yetkili olduğunun düşünülmesi gerektiğini, mahkemesince ...'ın yerleşim yeri araştırması yapılarak kesin yetki kuralı değerlendirilmeden ve nüfusa kayıtlı olduğu yerin Kozan olduğu da dikkate alınarak dosyanın Ankara Mahkemelerine yetkisizlikle gönderilmesi doğru olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun (5490 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir:
“Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin adres kayıt sistemine kayıtlı yerleşim yeri adresinin bulunmadığı, nüfusa kayıtlı olduğu yerin ise Kozan/Adana olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın Kozan 2. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Kozan 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,09.03.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.