MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/3481 Esas, 2025/1577 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/6 Esas, 2024/167 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesine başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, ..., ... Mahallesi, 619 parsel sayılı taşınmazın ifrazıyla oluşan 1509 parsel sayılı taşınmazın bedelinin tespiti ile müvekkili idare lehine yol olarak terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa vasfında olduğunu, değer tespitinin emsal karşılaştırması suretiyle yapılması gerektiğini, arazi olarak kabul edilse dahi dava konusu taşınmazın çok değerli bir konumda olduğunu, davacı tarafça tespit ve takdir edilen bedelin dava konusu taşınmazın gerçek değerini yansıtmadığını, taşınmazın gerçek bedelinin belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak arsa olarak değerlendirilerek peşin olarak ödenmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, kamulaştırma bedeline dava tarihinden 4 ay sonrası olan tarihten karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesinin hatalı olduğunu, davacı kurum lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporlarına itirazlarının değerlendirilmediğini, teknik ve hukuki yönden eksik ve hatalı olan bilirkişi raporuna dayanarak hüküm kurulmasının isabetsiz olduğunu, dava konusu taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, emsal olarak alınan taşınmazın uygun emsal olmadığını, satışların kimler arasında yapıldığının belli olmadığını, bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın metrekare değeri belirlenirken objektif kriterler dikkate alınmaksızın soyut birtakım değerlendirmelerde bulunulduğundan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini ileri sürmüştür.
2. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini, İlk Derece Mahkemesi tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporunda kaldırma kararı öncesine ilişkin itirazlarının değerlendirilip giderilmediğini, bilirkişi raporunun da usul ve kanuna aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazın metrekare değerinin bölgede bulunan taşınmazlara göre oldukça düşük belirlendiğini, bilirkişi raporunda kamulaştırma sonrası geriye kalan kısımda herhangi bir değer düşüklüğü olup olmayacağı hususunun değerlendirmesinin yapılmadığını, İlk Derece Mahkemesi kararında ilk hükmü istinaf etmeyen davalılar yönünden bedelin kesinleştiği gerekçesiyle kamulaştırma bedelinin 265.772,18 TL olarak tespit edilmesini kabul etmediklerini, dava konusu taşınmazın müvekkillerinin murislerinden intikal eden taşınmaz olduğunu ve birinin istinaf etmesi nedeniyle sağlanan hukuki korumadan diğerlerinin de yararlanması gerektiğini ileri sürmüştür.
3. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın değerinin çok düşük belirlendiğini, kamulaştırma nedeniyle yapılan ifraz işlemi sonucu iki ayrı parsel oluşturulduğunu, kamulaştırma işlemi sonucu taşınmazın geri kalanında meydana gelen değer düşüklüğü konusunda yine değerlendirme yapılmadığını, taşınmazın değerinin objektif kriterler ve hakkaniyet ilkelerine uygun olarak belirlenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut emsal olarak alınan Kocaeli ili, ..., ..., 1 56... parsel sayılı taşınmazın yararlanılan 12.09.2014 tarihli satışının serbest bir satış olup uygun olduğu, söz konusu parselin 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında kısmen konut alanında, kısmen sanayi alanında ve yolda kaldığı, kadastral parsel niteliğinde olduğu, dava konusu taşınmazın emlak vergilerine esas rayicinin arazi rayici olduğu, bilirkişilerce yapılan mukayesede parsellerin, somut emsalin %75'i değerinde olduğu kabul edilerek metrekare birim fiyatının 226,50 TL olarak belirlendiği, yakın bölgeden Dairelerinin denetiminden geçen dosyalarda belirlenen birim fiyatları ve yine Yassıbağ Mahallesinde bulunan taşınmazlarla kıyaslandığında belirlenen birim fiyatının uygun olduğu ve İlk Derece Mahkemesi tarafından kazanılmış hakkın korunması suretiyle verilen kararda isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2. Bir kısım davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki Kocaeli ili, ..., ... Mahallesi, 619 parsel sayılı taşınmazın ifrazıyla oluşan 1509 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi, adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali yol olarak terkinine karar verilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalılar ... vd.den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,04.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.