MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2163 Esas, 2024/932 Karar
KARAR : Esastan ret / Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/479 Esas, 2023/457 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vekilinin başvurusunun esastan reddine, davacı ve davalı ... vekillerinin başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ile davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, ..., ... Mahallesi 34 76... parsel sayılı taşınmazın imar planı ile eğitim alanı olarak ayrıldığını, taşınmaz üzerinde fiilen ağaçlar, büfe, elektrik direkleri, sulama sistemi, spor aletleri ve park da bulunduğunu, dava konusu taşınmaz, uzun süredir eğitim alanında kalmasına ve üzerinde fiilen ağaçlar, büfe, elektrik direkleri, sulama sistemi, spor aletleri ve park da bulunmasına rağmen, davalılar tarafından bugüne kadar tasarruf ve yetkilerinin kısıtlandığını, taşınmaza kamulaştırmasız el atılması nedeni ile değerinin tespiti ile davalılardan alınarak payları oranında müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu 34 76... parsel sayılı taşınmaz üzerinde kuruma ait bina bulunmadığını belirterek fiili el atma bulunmadığından davanın öncelikle yargı yolu yönünden usulden reddini, Belediye tarafından fiilen el atıldığından, Bakanlık yönünden husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararı aleyhe olan tüm yönleri ve hesap hataları bakımından istinaf ettiklerini, dava konusu taşınmazın bedelinin düşük belirlendiğini, tüm davalıların tazminatın tamamından sorumlu olması gerektiğini ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.
2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, husumetin imar planını yapan ilgili belediyeye yöneltilmesi gerektiğini, uzlaşma dava şartının gerçekleşmediğini, dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının fahiş belirlendiğini, emsalin uygun emsal olmadığını, vekâlet ücreti ve yargılama giderinin hatalı hesaplandığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
3. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığını, geçici olarak ağaç dikildiğini, lise alanı olması nedeniyle Milli Eğitim Bakanlığının sorumlu olduğunu, davanın usulden ve esastan reddi gerektiğini, davacıların müvekkilinin idareden herhangi bir tazminat alacağının bulunmadığını, bulunsa bile tespit edilen bedelin çok yüksek olduğunu, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, emsal alınan taşınmazın hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 03.11.2011 tarihli 1/1000 ölçekli Revizyon Uygulama İmar Planında teknik lise alanı olarak ayrıldığını, 24.300 m² arsa niteliği ile tapuda kayıtlı olan taşınmazın düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmış ve 2022 yılı emlak vergisine esas metrekare birim fiyatı 495,00 TL olan imar parseli olduğu; bilirkişi tarafından emsal olarak alınan Antalya ili, ..., ... Mahallesi 70 88... parsel sayılı taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı içerisinde düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmış imar parseli olduğu, keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın 21.788,00 m² kısmının yeşillendirilmiş alan, 12,00 m² kısmında dava dışı üçüncü kişi tarafından işletilen ekmek büfesi, 2.500,00 m² kısmında ise yine dava dışı üçüncü kişi tarafından kullanılan işyeri olduğunun belirlendiği davalı ... Belediyesinin 21.788 m² yere fiilen el attığı, kalan kısmın ise imar planında okul alanı olarak ayrılması nedeniyle 2.512,00 m²'sinin Milli Eğitim Bakanlığının sorumlu olduğu alan içinde kaldığı, emsal alınan ... Mahallesi 70 88... parsel sayılı taşınmazın dava konusu taşınmazla benzer özelliklere sahip olduğu, emsal alınan satışın dava öncesinde tapuda yapıldığı, buna ilişkin evrakların dosyaya celp edildiği, bu satışın özel nitelikte olmadığı ve emsal kıyaslamasına esas alınabileceği, emsal ile dava konusu taşınmazın mevkii, konum, nitelik, yüzölçümleri, vergi beyan değerleri bakımından kıyaslaması yapılarak ve benzer özellikleri ile üstün ve eksik yanları gözetilerek değerinin hesaplandığı, dava konusu ve emsal taşınmazın vergi değerleri ile bilirkişilerce tespit edilen değer arasında ters orantı bulunmadığından, yapılan mukayese sonucunda emsal taşınmazın dava konusu taşınmazdan daha değerli olduğu kabul edilerek dava tarihine güncellenen metrekare birim fiyatı üzerinden bu değerlilik katsayısı uygulanarak dava tarihi olan 01.11.2022 tarihi itibarıyla taşınmazın metrekare birim fiyatının hesaplanmasında, hüküm altına alınan tazminata dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinde, yargılama giderlerinden ve vekâlet ücretinden davalıların sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik görülmediği; ancak her bir davalının sorumlu olduğu yargılama giderinin hükümde gösterilmemesi doğru olmadığı gibi, dava konusu taşınmaza davalı ... tarafından dava tarihinde fiilen el atılmış olup, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) Ek Madde 1 inci maddesinin uygulanması söz konusu olmadığı gibi kaynağını Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar ile 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararlarından alan 04.11.1983 tarihinden sonra el atılan taşınmazlar yönünden kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan davalarda mahkeme ve icra harçlarının nispi olarak uygulanması gerektiğinden 26.11.2022 tarihli ve 32025 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 16.11.2022 tarihli ve 7421 Sayılı Vergi Usul Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrasının 04.11.1983 tarihinden sonra fiilen el atılan taşınmazlar için açılan davalarda uygulanma imkanı bulunmadığından, nispi harca hükmedilmesi gerekirken, buna aykırı karar verilmesi doğru görülmediğinden istinaf başvurularının kısmen kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiş, ayrıca proje bütünlüğü ilkesi gözetilerek müvekkili lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiş, ayrıca maktu harca hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı ile davalı ... vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
4. Dava konusu taşınmazın diğer paydaşlarınca açılarak Dairemizin 2024/8557 Esas, 2025/8203 Karar sayılı ilamıyla onanarak kesinleşen Antalya 7. Asliye Hukuk Mahkemesi 2022/459 Esas, 2023/459 Karar sayılı dosyasında dava konusu taşınmazın 2.512,00 m²lik kısmındaki davacı payının tapu kaydının iptali ile davalı ... Belediyesi adına ve 21.788,00 m²lik kısmındaki davacı payının tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verildiği halde, Dairemiz geri çevrilme ilamı ile dosya arasına alınan 25.10.2025 tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide, (A) harfi ile gösterilen 2.500,00 m² yere hukuken el atıldığı, geriye kalan 21.800,00 m²lik kısma ise yeşillendirilerek ağaç dikildiği, park olduğu ve bu ... alan içerisinde 12.00 m²lik büfe bulunduğu tespit edilmiş olup, el atılan alanlara ilişkin çelişki giderilmeden infazda tereddüt uyandıracak şekilde ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirir.
5. Kabule göre de; davalı ... aleyhine hükmedilmesi gereken vekâlet ücreti 142.672,00 TL iken, maddi hata sonucu hükümde 42.672,00 TL olarak yazılması hatalıdır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ... ve davacı vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Davacı ve davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,
Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,12.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.