MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1463 Esas, 2025/1894 Karar
KARAR : Esastan ret/Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/239 Esas, 2024/2 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalılar vekilinin istinaf başvurunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, ..., ... 654 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa vasfında değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, aynı kamulaştırma kapsamında yakın konumda bulunan taşınmazların arazi vasfında değerlendirildiğini, aksi kabul edilse bile emsal karşılaştırmasının kanunun aradığı şartlara uygun olarak yapılmadığını, bedelin fahiş olduğunu ileri sürmüştür.
2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu, bedelin düşük olduğunu ileri sürmüştür.
3.Diğer davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu, bedelin düşük olduğunu, kamulaştırma bedeline kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizin uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaza çok yakın konumda bulunan ... 51 parsel yönünden 04.09.2020 tarihi itibarıyla arsa niteliğinde olduğu kabul edilerek metrekare birim fiyatı 166,53 TL olarak tespit edildiği, Dairenin kararının temyizi üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2024/6292 Esas, 2025/2647 Karar sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği, Yine Dairenin 2022/2578 Esas sayılı dosyasında incelenen ve dava konusu taşınmaza çok yakın konumda bulunan ... 656 parsel yönünden 04.09.2020 tarihi itibarıyla arsa niteliğinde olduğu kabul edilerek metrekare birim fiyatı 166,53 TL olarak tespit edildiği, Dairenin kararın temyizi üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2024/9117 Esas, 2025/6005 Karar sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği, Yine Dairenin 2022/2263 Esas sayılı dosyasında incelenen ve dava konusu taşınmaza çok yakın konumda bulunan ... 676 parsel yönünden 04.09.2020 tarihi itibarıyla arsa niteliğinde olduğu kabul edilerek metrekare birim fiyatı 166,53 TL olarak tespit edildiği, Dairenin kararın temyizi üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2024/4806 Esas, 2025/709 Karar sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği anlaşıldığından, her ne kadar Dairece 2022/50 Esas, 2023/827 Karar sayılı kararı ile metrekare birim fiyat inandırıcı bulunmadığından kaldırma kararı verilmiş ise de bahsedilen güncel Yargıtay kararları gözetildiğinde, kaldırma kararından önce belirlenen metrekare birim fiyata esas, dosyada alınan bilirkişi heyet raporu alındığı ve Dairece hükme esas alınan bilirkişi raporunda somut emsal kabul edilen .... Mahallesi 15... parsele ait kayıtların dosya kapsamında bulunmadığı ve Dairece bu eksikliğin giderildiği, incelenmesinde kadastral parsel niteliğinde olduğu, düzenleme ortaklık payı dengelemesi yapılmamasının yerinde olduğu, rayiçlerin uyumlu olduğu, yapılan mukayese sonucunda dava konusu taşınmazın emsal taşınmazın 0,788 katı değerli olduğu, metrekare birim fiyatının bu kıyasa göre 166,53 TL olarak belirlendiği, kamulaştırmadan arta kalan alan yönünden herhangi bir değer azalışı olmayacağının değerlendirildiği, tespit edilen kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu, ayrıca İlk Derece Mahkemesince kaldırma kararı sonrasında yeniden verilen kararda terkin hükmü kurulmaması infazda tereddüt oluşturduğundan doğru görülmediği, ilaveten İlk Derece Mahkemesince 04.09.2020 dava tarihinden 4 ay sonrası olan 05.0.2021 tarihinden karar tarihine kadar faiz işletilmesi gerekirken 04.09.2020 dava tarihinden karar tarihine kadar yasal faiz işletilmesinin doğru olmadığı, İlk Derece Mahkemesi kararında, davacı tarafın "bedel yüksekliği" ile ilgili istinaf itirazlarının haklı olduğu gerekçeleriyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin istinaf itirazının kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
3.Diğer davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,05.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.