MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/6155 Esas, 2025/192 Karar
KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 9. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/439 Esas, 2024/356 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen 2013/18, 2013/17, 2013/200, 2013/23, 2013/16, 2013/22 Esas sayılı davaların davalı ... yönünden kısmen kabulüne, birleştirilen İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/16 Esas sayılı dava yönünden aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, birleştirilen 2013/615 Esas sayılı davada davalı ... yönünden derdestlik nedeniyle davanın reddine, davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacılar ve davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl ve birleştirilen 2013/16, 2013/17, 2013/18, 2013/22, 2013/ 23... /200 Esas sayılı davaların davalı ... yönünden kısmen kabulüne, birleştirilen İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/16 Esas sayılı dava yönünden aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, birleştirilen 2013/615 Esas sayılı davada davalı ... yönünden derdestlik nedeniyle davanın reddine, davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince, miktar veya değeri her paydaş için 544.000,00 TL'yi geçmeyen davalara ilişkin olarak Bölge Adliye Mahkemesi kararlan kesin olup bu kararlar aleyhine temyiz yoluna başvurulamaz.
Davacı ... dışındaki tüm davacılar yönünden hüküm altına alınan bedeller, Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 544.000,00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla, işbu davacılar yönünden davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacılar vekilinin tüm davacılara ilişkin, davalı ... vekilinin davacı ...’a ilişkin olarak temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilmiştir.
Davalı ... vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 10.03.2026 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.
Duruşma günü davacılar ... vd. vekili Avukat ... gelmiş, davalı vekili ve diğer davacılar vekili duruşmaya katılmamıştır.
Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.
Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçelerinde özetle; dava konusu İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 28... ve 32 parsel sayılı taşınmazların 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında yol, ... alan ve otopark alanında kaldığını, ayrıca taşınmazlara fiilen de el atıldığından tazminat bedelinin dava tarihinden itibaren kamu alacakları için öngörülen en yüksek faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idareler vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddini talep etmişlerdir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen 2013/16, 2013/17, 2013/18, 2013/22, 2013/ 23... /200 Esas sayılı davaların davalı ... yönünden kısmen kabulüne, birleştirilen İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/16 Esas sayılı dava yönünden aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine, birleştirilen 2013/615 Esas sayılı davada davalı ... yönünden derdestlik nedeniyle davanın reddine, davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın 11 yıldır sürdüğünü, davadan vazgeçilmesine rağmen, davalı tarafından kabul edilmediği için davanın devam etmekte olduğunu, bu hususta Anayasa Mahkemesine başvuru yapılmasını talep ettiklerini, düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmaması gerektiğini, kaldırma kararına rağmen yeni bilirkişi heyetine dosyanın tevdii edilmediğini, davalı yana vekâlet ücretine hükmedilmeyeceğini, yargılama giderlerinin tamamından davalının sorumlu olması gerektiğini, yasal faiz uygulamasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacılar lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, vekâlet ücretinin yüksek belirlendiğini, düzenleme ortaklık payı kesintisinin hatalı olduğunu, husumetin kendilerine düşmediğini, emsal karşılaştırmasının doğru yapılmadığını, yüksek bedele hükmedildiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava ile birleştirilen davalarda, taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiş, ancak; davalı idare vekilinin daha önceki kararlar üzerine ödemiş olduğu karar harçlarının dikkate alınması ve Anayasa Mahkemesinin 04.10.2022 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 28.07.2022 tarihli ve 2018/32753 başvuru sayılı kararı dikkate alınarak, reddedilen miktara ilişkin olarak davalı lehine vekâlet ücreti taktir edilmesi ve yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılması yerinde olmadığından istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; aleyhe vekâlet ücreti ve yargılama giderine ilişkin husus hariç olmak üzere istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; lehe vekâlet ücretine hükmedilmesi ve harcın maktu olarak hüküm altına alınmasını talep etmiş, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.
2.Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dava konusu taşınmazlara kısmen fiilen el atıldığı gibi, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı kapsamında taşınmazların yol ve park alanı olarak ayrılmış oldukları gözetildiğinde, proje bütünlüğü ilkesi gereği taşınmazların tamamı için kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiğinin kabulü ile alınan rapora göre taşınmazlar bedelinin sorumlu davalı ... Başkanlığından tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. 01.08.2023 tarihli ve 32266 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve 2022/83 Esas, 2023/69 Karar sayılı kararı ile 04.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 24.04.2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanun’un 5 inci maddesiyle değiştirilen 10 uncu maddesine 11.04.2013 tarihli 6459 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesiyle eklenen dokuzuncu fıkrası iptal edilmiştir. Dava 01.08.2023 tarihinden önce açılmıştır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.11.1956 tarihli ve 15/15 sayılı kararı ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.05.2017 tarihli ve 2017/3-990 Esas, 2017/954 Karar sayılı kararlarında ifade edilen "Her dava açıldığı tarihteki fiili ve hukuki durumuna göre karar bağlanır." ilkesi nazara alındığında yazılı şekilde faiz hükmü kurulması yerindedir.
4.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
A. Davalı ... Vekilinin ... Dışındaki Davacılara İlişkin Temyizi Yönünden;
Davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,
B. Davacılar Vekilinin Tüm Davacılara İlişkin, Davalı ... Vekilinin Davacı ...’a İlişkin Temyizi Yönünden;
Davacılar ve davalı ... vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,10.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.