MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/5383 Esas, 2024/3059 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Alanya 8. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/669 Esas, 2024/25 Karar
Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının maliki olduğu Antalya ili, ..., ... 2 16... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca şerh konulduğunu, davalı idare tarafından söz konusu şerhin kaldırılması için herhangi bir işlem yapılmadığını, müvekkilinin taşınmazı üzerinde tasarruf yetkisini kullanamadığını, bu nedenlerle taşınmazdaki müvekkiline ait hisse üzerinde bulunan 31/b şerhinin kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, dava konusu taşınmazda davalı idare lehine konulan şerhin kaldırılmasına verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; 21.07.2022 tarihinde Enerji Piyasası Düzenleneme Kurulunca alınan karar ile ..-..-..-.. ilçeleri doğal gaz boru hattı projesi için lüzumlu görülen taşınmazlar adına 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanununun 12 nci maddesi gereğince kamu yararı yerine geçmek üzere lüzum kararı verildiğini, bahse konu lüzum kararı kapsamında müvekkili ... tarafından 29.11.2022 tarihinde alınan karar beraberinde .. ve .. illerinde kamulaştırma işlemlerine başlandığını, bu kapsamda işbu davaya konu taşınmazın kamulaştırılması adına Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2023/200 Esas sayılı dosya beraberinde gerçekleştirilen faaliyetlerin ivediliği nedeni ile 2942 sayılı Kanun'un 27 nci maddesi gereğince acele kamulaştırılma davası açıldığını, davanın 2023/415 Esas ile 30.03.2023 tarihinde sonuçlandığını, bahse konu taşınmazlar için belirlenmiş olan kamulaştırma bedellerinin hak sahipleri adına bankaya bloke edildiğini, ilgili taşınmazlar için bedel tespit ve tescil davalarının açılması adına hukuki sürecin işletildiğini, şerhin kaldırılması adına, davacı tarafça iddia edildiği üzere kanunen düzenlenmiş herhangi bir kesin süre yahut benzeri bir halin söz konusu olmadığını, taşınmaz üzerinde 2942 sayılı Kanun'un 7 nci maddesi gereğince herhangi bir şerh bulunmadığı gibi, ilgili şerhin neticesinde satışa engel bir durumun söz konusu olmadığını, bölgedeki kamulaştırmanın kapsamına göre 6 aylık sürenin makul süre olmadığını ayrıca 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi gereğince bedel tespit ve tescil davalarının açıldığını, derdest bir bedel tespit ve tescil davası olduğundan bu davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, bu yapılmayacaksa şerhin terkini dosyasının asıl dava olan derdest kamulaştırma bedel tespiti ve tescil davası üzerinden devam ettirilmek üzere birleştirilmesine karar verilmesi veya bekletici mesele yapılmasına (tescil dosyasının beklenmesine) karar verilmesi gerektiğini belirterek re'sen gözetilecek nedenlerle de İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davaya konu şerhin terkini istenen .. ili, ..., ... 2 16... parsel sayılı taşınmaz tarla niteliği ve 5.119,49 m² yüzölçümü ile davacı adına tapuda kayıtlı olup, taşınmazın tapu kaydında davalı ... lehine 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince 12.07.2023 tarih, ... yevmiye numaralı şerhin mevcut olduğu söz konusu şerh tesis edildikten sonra makul süre içerisinde kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil istemine ilişkin davanın açılmadığı, her ne kadar yargılama sırasında mahkemenin 2024/765 Esas sayılı dosyasında kamulaştırma bedel tespit ve tescil davası açıldığı anlaşılmakta ise de dava tarihi itibarıyla şerhin kaldırılmasına ilişkin iş bu davayı açmakta davacının hukuki yararının bulunduğu, öte yandan taşınmaza ilişkin güncel tapu kaydı incelendiğinde Alanya 8. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2024/765 Esas sayılı dosyasında 02.10.2024 tarih ve ... yevmiye sayılı ve davalı idare lehine konulmuş olan 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince şerhin mevcut olduğu, mükerrer hale geldiği anlaşılan 12.07.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince davalı idare lehine konulan şerhin terkinine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince dava konusu taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.