MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1609 Esas, 2025/614 Karar
KARAR : Esastan ret/Yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 7. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/152 Esas, 2023/227 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı idare vekilinin isitnaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kaldırılarak kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.
Davacı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 10.03.2026 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.
Duruşma günü davacı vekili Avukat ... gelmiş, davalı idare vekili duruşmaya katılmamıştır.
Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.
Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli, ili, ..., ... Mahallesi 929 parsel sayılı taşınmaza fiilen el atıldığından tazminat bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin düşük belirlendiğini ileri sürmüştür.
2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; yüksek bedele hükmedildiğini, emsal taşınmazın doğru seçilmediğini, emsal karşılaştırmasının hatalı yapıldığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın ilk tesisinden itibaren tapu kayıtları ile kamulaştırmaya dayanak belgeler davalı idareden, .... Noterliğinin 28.01.1975 tarihli ve ... yevmiye Nolu ihtarnamesi ile tebligat mazbataların Dairelerince temin edilerek dosya arasına alındığı, Karayolları Genel Müdürlüğünün 12.05.2023 tarihli yazısı ile dava konusu Kocaeli ili, ..., ... Mahallesi, 929 (eski 80) parsel sayılı 975 m² yüzölçümlü taşınmazın Anadolu Otoyolu projesi kapsamında 31.05.1973 tarihli ve 1973/95 sayılı Kamu Yararı Kararına istinaden İdarece kamulaştırma işlemine tabi tutulduğu, taşınmazın kamulaştırma bedelinin 26.09.1975 tarihinde ... Bankası ... Şubesine bloke edildiği, ....Noterliğince 28.01.1975 tarihli ve ... yevmiye no ile taşınmaz maliklerine tebligat gönderildiği, taşınmaz maliklerinden ...'un 10/16 hissesinin Kocaeli 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1975 Esas sayılı Tenkisi Bedel Davasının 1975/210 sayılı kararına istinaden, ...'un 3/16 hissesinin ise Kocaeli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1975/219 Esas, sayılı Tenkisi Bedel Davasının 1975/355 sayılı Kararına istinaden kamulaştırılıp idare adına tapuda terkin işlemlerinin gerçekleştirildiği, 18.03.2025 tarihli yazısı ile ise kamulaştırma tarihinde taşınmazın 3/16 hissesinin maliki olan ...'un ölü olduğu ve hissesinin taşınmazın diğer malikleri olan ... ile (davacı) ...) arasında eşit olarak pay edildiği, idare tarafından Kocaeli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1975/219 Esas sayısıyla açılan tenzili bedel davasının 1975/355 sayılı kararında da belirtildiği şekilde kamulaştırma bedelinin maliklere ödendiği ve hisselerinin tapudan terkin edilmesinin talep edildiği, ilgili Tapu Müdürlüğü tarafından ...'a ait olan 23/32 hissenin tamamının terkin işlemleri tamamlandığı hâlde, ... adına kayıtlı 9/32 hissenin 6/32 hissesinin terkin işlemlerinin tamamlanmamış olmasına ilişkin arşivlerinde herhangi bir bilgi veya belgeye rastlanmadığı bildirildiği, doyada bulunan bilgi ve belgelere göre davalı ... Müdürlüğünce 31.05.1973 tarihinde İstanbul-İzmit Otoyolunun Yarımca-İzmit kesiminde kamulaştırma sahasına rastlayan taşınmazlar için kamu yararı kararı alındığı, .... Noterliğinin 28.01.1975 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile Kocaeli ili, ..., ... Mahallesi 929 (eski 80) parsel sayılı taşınmazın malikleri olan ..., ..., ...'a ihtarname gönderildiği, anılan tarihte hissedarlardan ...'un ölü olduğu (26/07/1974 tarihinde vefat ettiği), ...'a ait 3/16 hissenin mirasen diğer hissedarlar (babası) ... ve kız kardeşi ...'a kaldığı, (davacı) ...'a gönderilen ihtarnamenin 04.02.1975 tarihinde diğer hissedar (babası) ...'a tebliğ edildiği, davalı idare tarafından Kocaeli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1975/191-218-219 Esas sayılı dosyaları ile açılan tenkisi bedel davaları sonucu dava konusu taşınmaz için takdir edilen kamulaştırma bedelinin toplam 9.750,00 TL'ye indirilmesine karar verildiği, ... 1. Bölge Müdürlüğünün 16.07.1975 tarihinde Kocaeli Tapu Müdürlüğüne yazdığı yazı ile ...'a ait 23/32 ve ...'a ait 9/32 hissenin kamulaştırma işlemi tamamlanmış bulunduğundan İdare adına sicilden terkin edilmesinin talep edildiği, yine davalı İdarece ... Bankası ... Şubesine yazılan 26.09.1975 tarihli yazısı ile söz konusu bedelden 7.007,85 TL'nin 23/32 hisse sahibi ...'a, 2.742,15TL'sinin 9/32 hisse sahibi ...'a ödenmesinin istendiği, Kocaeli Tapu Müdürlüğünün 24.09.1975 yevmiye sayılı resmi senedinin incelenmesinde; dava konusu taşınmazın hissedarı ...'un dava konusu taşınmazdaki 10/16 hissesinin tamamını ve kızı (davacı) ...'un 3/16 hissesinin tamamını New York Başkonsolosluğunca tanzim edilen 09.09.1975 tarihli vekâletnamedeki yetkisine istinaden ... 1. Bölge Müdürlüğünün 16.07.1975 tarihli ve F.937 sayılı yazısı ile kamulaştırılmış olmakla 9.750,00 TL bedel ile Karayolları Genel Müdürlüğüne sattığı ve bedelini bilvekale ve nakden, tamamen ve peşinen aldığının belirtildiği, neticeten dava konusu taşınmazın tüm kamulaştırma bedelinin davacının da vekili olan babası ...'a ödenmiş olduğu, tapudaki işlemlerin müteveffa ...'nün payını kapsayacak şekilde yapılmamasının sonuca etkili olmadığı, dava konusu taşınmazın kamulaştırma işlemlerinin ödeme ile geçerli hâle geldiği, bu nedenle davacının taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığı iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı idare vekilinin isitnaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kaldırılarak kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurularak davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; ... hissesi yönünden kamulaştırma evrakı sunulmadığını, ihtarnamenin yapıldığı tarihte murisin ölü olduğunu, hissenin kamulaştırılmadığını, ödemenin de gerçekleştirilmediğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre yapılan incelemede, taşınmazın kamulaştırılmasına ilişkin evrakların, işlem tarihinde tapuda hissedar olarak malik görünen İbrahim, ... ve ... 04.02.1975 tarihinde tebliğ edildiği, ...’nün tebliğ tarihinde ölü olduğu (1974 yılında vefat etmiştir) ...’nün ölümü nedeniyle, en son, hissesinin tamamının tapuda davacı ...’ya intikal etmiş olduğu ve kamulaştırma evraklarının her bir paydaşa kendi hisseleri yönünden tebligata çıkarıldığı, ...’nün tebligat tarihinde ölü olması nedeniyle, ... hissesi yönünden yapılan tebligatın geçersiz olduğu, ... payının ilgilisine ödendiğine dair ödeme makbuzu vs. bir belgeye ulaşılamadığı anlaşılmakla, davacı payının geldiği malik-muris ... yönünden kamulaştırma işlemi kesinleşmemiş olup, taşınmazın tamamına da yol olarak fiilen el atılmış olduğundan, işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yasal olmayan gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Davacıdan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 10.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.