MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/320 Esas, 2025/660 Karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Düzce 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/95 Esas, 2022/396 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekili, davalılar ... ve ... vekili ile dahili davalılar ... vd. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi karar davacı idare vekili, davalılar ... ve ... vekili ile davalılar ... vd. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 2 99... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın şartlarının oluşmadığını, davalı idarenin kendisine tanınan yetkileri sözde kamu yararı başlığı altında tamamen kötü niyetli olarak kullandığının aşikar olduğunu, davacı tarafından kamulaştırılması istenen alan için belirlenen bedelin emsal bedellere oranla oldukça düşük olduğunu, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili, davalılar ... ve ... vekili ile davalılar ... vd. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın metrekare fiyatı 639,79 TL olarak hesaplandığını, mahkemece belirlenen kamulaştırma bedelinin yüksek olduğunu, davanın kabulü ile taşınmazın kamulaştırılması kararına bir itirazları olmamakla birlikte yalnızca bedel yönünden kararın ortadan kaldırılmasını, yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesine, vekâlet ücreti ve masrafların karşı tarafa yüklenmesine talep etmiştir.
2. Davalı ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı müvekkillerine ait olan arsanın kamulaştırma öncesi sanayi arsası olduğunu taşınmaza belirlenen m² birim bedelinin düşük olduğunu, dava konusu taşınmazın üzerindeki muhdesatların değerinin düşük takdir edildiğini, meyve ve fındık ağaçları için belirlenen bedelin düşük olduğunu, kapitilizasyon faiz oranı da düşük belirlendiğini, davalı müvekkillerine ait parselin manevi değerinin çok yüksek olduğunu, emsal seçiminin hatalı olduğunu, dava konusu taşınmazın emsale göre en az %200 daha değerli olduğunu, bilirkişilerce emsal satışların yeterince araştırılmadığını, taraflarınca sunulan emsallerin incelenmediğini, .. Organize Sanayi Bölgesinde yatırımcılara yerin metrekaresinin dolar üzerinden satıldığını belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, yargılama giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
3. Davalılar ... vd. vekili Av. ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza çok düşük bedel belirlendiğini, emsaller listesinde belirtilen 10 farklı taşınmazdan, metrekare birim fiyatının en düşük olan emsal satışının hükme esas alınmasının hatalı olduğunu, dava konusu taşınmazın emsal taşınmazdan daha fazla değerli olduğunu, emsal satışın eski tarihli olduğunu, dava tarihinden 4 ay sonraki dönemden karar tarihine dek geçen süre için enflasyon farkı oranında belirlenecek bedelin de ödenmesi gerektiğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılarak hukuka uygun şekilde daha yüksek bedelli olarak kamulaştırma bedelinin tespitine, aksi kanaatte ise istinaf gerekçeleri doğrultusunda yeniden inceleme yapılmak üzere dosyanın mahkemeye iadesine, ilk derece ve istinaf harç ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini fazlaya, faize ve tüm fer'ilere dair haklarının saklı olarak kalmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, taşınmazın arsa vasfında olduğunun kabulü ile emsal incelemesi yapmak suretiyle 2942 sayılı Kanun'un 11 inci ve 12 nci maddeleri çerçevesinde taşınmazın değerini belirlemeleri ve buna göre bilirkişilerin dava konusu taşınmazla emsal taşınmazın konum, nitelik ve vergi beyanları itibariyle karşılaştırma yaparak benzer özellikleriyle üstün ve eksik yanlarını da belirtmek ve 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi çerçevesinde her iki taşınmazı kıyaslamak suretiyle dava konusu taşınmazın değerini belirlemelerinde isabetsizlik bulunmadığı, düzenleme ortaklık payı yönünden denkleştirme yapılmamasının yerinde olduğu, hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunun karar vermeye yeterli ve elverişli olduğu, dava tarihi itibariyle emlak vergisine esas rayiç bedelinin 220,00 TL olduğu, vergi rayiçleriyle uyumlu şekilde yapılan mukayese sonucunda 18.03.2022 tarihi itibariyle belirlenen 639,78 TL/m² birim fiyatının taşınmazın özelliklerine uygun olduğu, Kadastro Genel Müdürlüğü'nün parsel sorgulama sisteminden yapılan incelemede taşınmazların konumu ve özellikleri, somut emsale nazaran mesafesi ve özellikleri karşılaştırıldığında istinafa konu itirazların yerinde olmadığı, kamulaştırma bedeline 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasından başlamak üzere yasal faiz uygulanmasının da doğru olduğu gerekçesi ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili, davalılar ... ve ... vekili ile davalılar ... vd. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalılar ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
3. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi uyarınca kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın davacı idare adına tescili istemline ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekili, davalılar ... ve ... vekili ile davalılar ... vd. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Taraflardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.