MAHKEMESİ : Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/456 Esas, 2025/504 Karar
KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 9. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/223 Esas, 2024/134 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ... ilçesi, .. köyü 4 49... parsel (eski 1211 parsel) sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı taraflara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın kamulaştırma bedelinin düşük hesaplandığını, taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesi gerektiğini, taşınmaz hakkında kamulaştırma kararı alınmamış olması ihtimalinde, günümüz enflasyon grafiği de göz önünde tutulduğunda taşınmazın değerinin çok fazla olacağını, lçe tarım müdürlüğünün verilerinin hatalı olup gerçek verim miktarının araştırılması, güncel veriler henüz belirlenmemiş ise de, 2023 yılı ürün maliyet cetvellerindeki tutarların karar tarihine endekslenmesi / güncel karşılığın belirlenmesi gerektiğini, taşınmaz çevresine .. tarafından su hattı kurulduğunda tarlanın sulama kapasitesinin artacağını, kuru tarım arazisi olarak kabul edildiğinde de münavebe ürünlerinin hatalı olduğunu, taşınmazın metrekare birim fiyatının daha yüksek hesaplanması gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, her ne kadar taşınmazın .. Makine İhtisas Organize Sanayi Bölgesi tarafından yaptırılmış olan 1/1000 ölçekli imar planı içinde yer aldığı bildirilmiş ise de imar planının organize sanayi bölgesi kurulması amacıyla yaptırılmış olduğu anlaşılmakla, Dairemizce Kadastro Genel Müdürlüğünün parsel sorgulama sistemi üzerinden yapılan incelemedeki konumu da dikkate alındığında taşınmazın arazi vasfında kabul edilerek 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-f maddesi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde, kuru tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza gelir metodu kullanılarak bilimsel yolla, dosyaya getirilen resmi veriler esas alınarak net gelirin tespit edilmesinde, taşınmazın niteliğine uygun oranda (%5) kapitalizasyon faizi uygulanmasında, ... İlçe Tarım Müdürlüğü verilerinden edinilen bilgilerden tespit edilen dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri de dikkate alınarak %300 objektif değer artışı uygulanmasında ve sonuç m2 birim fiyatının 150,00 TL/m2 olarak belirlenmesinde ve bu şekilde kamulaştırma bedelinin tespitinde bir isabetsizlik görülmediği, ancak taşınmazın tapu kaydı üzerinde ... Genel Müdürlüğü lehine bulunan irtifak şerhinin dikkate alınmadığı ve ... İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nden gelen 2023 yılı verileri ile bilirkişi kurulunun rapor içeriği kıyaslandığında buğdayın birim fiyatı 6,00-TL olmasına rağmen bilirkişi raporunda bunun 7,50-TL olarak hesaplandığı, buğday samanı ve arpa samanının üretim giderlerinin hesaplamaya dahil edilmediği görülmüş ise de, bu hususlar da istinaf eden davalı tarafın lehine olduğundan ve davacı tarafın verilen karara karşı istinaf başvurusu bulunmadığından kaldırma sebebi yapılmadığı; kamu düzeni gereğince yapılan incelemeye göre; hükmün 4 nolu kısmında bakiye kamulaştırma bedelinin davalıya ödenmesi şeklinde yazılması gerekirken toplam kamulaştırma bedelinin davalıya ödenmesi şeklinde belirtilmesi, tescil hükmünün tüm takyidatlardan ari olarak verilmemesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzeni gereğince kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2.Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arazi niteliğindeki .. ili, ... ilçesi, .. Köyü 4 49... parsel (eski 1211 parsel) sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.