MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/399 Esas, 2025/408 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Diyarbakır 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2016/726 Esas, 2020/462 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili için açılan ilk davada saklı tutulan bölümün tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonucunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilmiştir.
Davacı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 10.03.2026 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.
Duruşma günü yetki belgesine istinaden davacı vekili Avukat ... gelmiş, davalı idare vekili duruşmaya katılmamıştır.
Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.
Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Diyarbakır ili, ... Mahallesi 3 56... parsel sayılı taşınmaza “yol” yapılmak suretiyle fiilen el atıldığından, taraflarınca açılan el atma davasının kabulüne karar verildiğini, kararın temyizi üzerine bozulduğunu, yeni esas numarası aldığını, devam eden davada kamulaştırmasız el atma bedelinin toplam 7.691.224,00 TL olması gerektiğini, ancak davacılar tarafından verilen ilk kararda hüküm altına alınan 5.557.208,80 TL davacı tarafından temyiz edilmemiş olması ve Mahkemenin istemle bağlı olarak karar vermesi gerektiği kanaatine varıldığından, istemle bağlı kalınarak kamulaştırmasız el atma bedeli olan 5.557.208,80 TL'nin dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili denilerek davanın bu miktar üzerinden kabul edildiğini, mahkeme kararı ile kamulaştırmasız el atma bedeli olarak 7.691.224,00 TL talep edebileceğinin hüküm altına alındığını, kabul edilen kısım olan 5.557.208,80 TL çıkarıldığında 2.134.016 TL eksik kamulaştırmasız el atma bedelinin davalı uhdesinde kaldığını, bozma sonrasındaki yargılama nedeniyle aynı dosyadan yeniden ıslah yapılabilmesi hukuken mümkün olmadığını, dosyanın temyiz aşamasında olduğunu, davalı uhdesinde bulunan 2.134.016,00 TL kamulaştırmasız el atma bedelinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı uhdesinde bulunan 2.134.016,00 TL'nin fazlaya ilişkin hakkın saklı tutulmuş olması nedeniyle davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, istenen alacağın kesin hüküm bulunan alacak değil, ıslah edilemeyen ve hakkında hüküm kurulmamış fark bedel olduğunu ileri sürmüştür.
2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; reddedilen miktar üzerinden nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından Diyarbakır 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/78 Esas sayılı dosyasında kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davası açıldığı, Mahkemece 08.05.2012 tarihli karar ile davacının davasının kabulüne, 5.557.208,80 TL kamulaştırmasız el atma tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği, kararın yalnızca davalı idare tarafından temyiz edildiği, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2012/25763 Esas, 2013/1223 Karar sayılı kararı ile mahkeme kararının bozulmasına karar verildiği, bozma sonrası mahkemenin 2013/418 Esas sırasına kaydı yapılan davada mahkemece taşınmaz birim m² fiyatının 492,40 TL olarak resen hesaplandığı ve kamulaştırmasız el atma tazminatı miktarının 7.691.224,00 TL olarak tespit edildiği, buna karşın taleple bağlı kalınarak 5.557.208,80 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verildiği, bu sırada davacı tarafından 27/06/2016 tarihinde eldeki davanın bakiye alacak istemiyle açıldığı; kararın bu sefer taraf vekillerince temyiz edildiği, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2017/21781 Esas, 2018/7882 karar sayılı kararı ile "Mahkemece dava konusu taşınmazın m² birim bedeli 492,40 TL olarak kabul edilerek bedel belirlenmiş ise de ilk kararda m² birim bedeli 310,00 TL olarak kabul edilmiş olup, karar davacı tarafça temyiz edilmemiş olduğundan davalı idarenin usuli kazanılmış hakkı dikkate alınarak m² birim bedeli 310,00 TL kabul edilip taşınmazın kamulaştırılan 11.807 m²'si yönünden kamulaştırma işlemi kesinleşen dava dışı ...., .... ve ...'den gelen paylar düşülmek suretiyle; kamulaştırmadan kalan ve fiilen el atılan 6.106,48 m² yönünden hesaplama yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde fazlaya hükmedilmesi..., doğru görülmemiştir'' gerekçesiyle mahkeme kararının yine bozulmasına karar verildiği, bu sırada bozma sonrası mahkemenin 2018/324 Esas sırasına kaydı yapılan davada yapılan yargılama sonucunda taşınmaz m² birim değerinin 310 TL olarak kabul edilerek toplam kamulaştırmasız el atma tazminat miktarının 4.839.059,70 TL olarak belirlendiği ve davanın da bu miktar üzerinden kısmen kabul edildiği, davacının fazlaya ilişkin isteğinin ise rededildiği; kararın davalı idare tarafından temyiz edilmesi sonucunda mahkeme ilamının Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2019/5075 Esas, 2019/13269 Karar sayılı kararı ile yargılama gideri yönünden düzelterek onanmasına karar verildiği, karar düzeltme isteminin ise 17.12.2019 tarihinde reddedildiği ve hükmün bu şekilde kesinleştiği, Diyarbakır 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/78 Esas, 2012/342 Karar sayılı, 08.05.2012 tarihli ilamıyla taşınmaz m² birim fiyatının 310 TL olarak tespit edildiği, kararın yalnızca davalı tarafından temyiz edildiği, dolayısıyla m² birim fiyat açısından idare yararına usuli kazanılmış hak oluştuğu, bozma sonrası mahkemece birim fiyat resen 492,40 TL olarak tespit edilmiş ve bu bağlamda mahkemece taleple bağlı kalınarak karar verilmiş ise de kararın sonuç itibarıyla temyiz incelemesi sonucunda yukarıda açıklanan gerekçe ile bozulduğu, bu ikinci bozma ilamı sonrası ise m² birim fiyatının usuli kazanılmış hakka göre 310 TL olarak tespit edildiği, üstelik taşınmazın kamulaştırmasız el atılan kısmının yüzölçümünün de azaldığı, mahkemece sonuç olarak 2018/324 Esas, 2019/61 Karar sayılı kararı ile 4.839.059,70 TL tazminata hükmedildiği, davacının fazlaya ilişkin isteğinin ise reddedildiği, hükmün bu şekilde kesinleştiği, dolayısıyla davacının bakiye bir alacağının olmadığı, sonuç itibarıyla mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gibi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/4 maddesine göre maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak taraflar arasında görülüp kesinleşen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin olarak açılan ilk davada saklı tutulan bölümün tahsili hususundadır.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,10.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.