MAHKEMESİ : Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/655 Esas, 2025/695 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/698 Esas, 2025/28 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ... ilçesi, ... köyü 1 88... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı idare adına tescilini, tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın bulunduğu bölgenin sanayi alanları ile çevrili olduğunu, taşınmazın oldukça değerli olduğunu, ..-..yolu üzerinde olduğunu, sulu tarım arazisi olduğunu, objektif değer artış oranının yüksek oranda uygulanması gerektiğini, kamulaştırmadan arta kalan kısım için değer azalışının gözönüne alınmasını talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; idarece belirlenen bedel günün şartlarına ve objektif kriterlere uygun olup bilirkişilerce belirlenen bedelin yüksek olduğunu ileri sürmüştür.
2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tespit edilen bedelin düşük olduğunu, objektif değer artış oranının düşük belirlendiğini, fark kamulaştırma bedeline dava tarihinden başlayarak kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz uygulanması gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın incelenen imar durumuna göre 1/1000 ölçekli uygulama imar planı dışında kaldığı, ... Belediye Başkanlığının İlk Derece Mahkemesine yazmış olduğu müzekkereler arasında çelişki olmakla, müzekkereler arasında çelişkinin giderilmesi için re'sen ... Belediye Başkanlığına müzekkere yazıldığı, 1/25000 ölçekli ... Planında "Pasif ... Alan" olarak planlı olduğu görülmekle, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğünün parsel sorgulama sistemi üzerinden yapılan incelemedeki konumu da dikkate alındığında taşınmazın arazi vasfında kabul edilerek gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde isabetsizlik görülmediği, kapitalizasyon faizinin sulu tarım olarak %4 oranında belirlenerek, taşınmazın konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri de dikkate alınarak %35 objektif değer artışı uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, 01.08.2023 tarihli ve 32266 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve 2022/83 Esas, 2023/69 Karar sayılı kararı ile 04.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kanun’un 24.04.2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanun’un 5 inci maddesiyle değiştirilen 10 uncu maddesine 11.04.2013 tarihli 6459 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesiyle eklenen dokuzuncu fıkra hükmünün iptaline karar verilmiş ise de Anayasa Mahkemesi kararlarının geçmişe yürütülemeyeceği yönündeki Yargıtay 5. Hukuk Dairesi içtihatları dikkate alındığında, eldeki dava 01.08.2023 tarihinden önce açılmış olup davanın açıldığı tarih itibariyle iptal kararı yürürlükte olmadığından, iş bu davada faize dava tarihinin 4 ay sonrasından karar tarihine kadar yasal faiz olacak şekilde hükmedilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmediği, taşınmazın tamamının kamulaştırılması sebebiyle kamulaştırmadan arta kalan herhangi bir yer bulunmadığından, davalılar vekilinin kamulaştırmadan arta kalan kısımlarda değer düşüklüğü hesaplanmasına ilişkin istinaf itirazının da yerinde olmadığı, kamu düzeni açısından yapılan incelemede taşınmazın tapu kaydındaki toplulaştırma beyanının akıbetinin araştırılmadığı anlaşılmış, bu hususta re'sen müzekkere yazılarak .. .. Bölge Müdürlüğü tarafından ... Mahallesi ile ilgili ... Tapu Müdürlüğü'nce tescil işlemlerinin tamamlandığı ve toplulaştırma işlemlerinin sona erdiği bildirildiği, taşınmazın tamamının kamulaştırılmasına rağmen hükmün 1/a kısmında taşınmazın bir kısmının kamulaştırıldığı intibasını uyandıran şekilde hüküm kurulmuş olması, taşınmazın dahili davalıların murisi ... adına kayıtlı olmasına rağmen, hükmün 1/a kısmında taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptaline şeklinde karar verilmiş olması esasa etkili olmayan mahallinde düzeltilebilir maddi hata niteliğinde olmakla, bu hususların sadece eleştirilmekle yetinildiği gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2 Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin düşük olduğunu, objektif değer artış oranının düşük belirlendiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
25.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.