MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/41 Esas, 2024/2084 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 8. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/264 Esas, 2023/552 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 210 56... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini olmadığı taktirde güncel rakamlar üzerinden hesaplama yapılmasını talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı idare vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; depo edilmiş olan bedele bankaca işletilecek faizin mahsubunun gerektiğini, emsal taşınmazın doğru seçilmediğini, kıymet taktir komisyonu raporundan yüksek bedel belirlendiğini ileri sürmüştür.
2. Davalılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; başkaca tapu sahibi tarafından açılan dava sonucunda idare mahkemesince kamulaştırmaya dayanak 1/10 00... /5000 ölçekli İmar Planı ile kamulaştırma kararının iptal edildiğini, yürütmeyi durdurma kararının bulunduğu, hükmün istinaf aşamasında olduğunu, taraflar farklı olsa da dayanak ... planı iptal edilmiş olduğunu, bekletici mesele yapılmasını gerektiğini, kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini, ekonomik gelişmeler dikkate alınarak karar tarihine en yakın veriler olması gerektiğini, ağaç bedellerine ilişkin itirazlarının dikkate alınmadığını, emsal mukayesesinin doğru yapılmadığını, gerçek değerin altında bedel belirlendiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1/1000 ölçekli uygulama planı içerisinde yer alan dava konusu .. ili .. ilçesi .. mahallesi 210 56... parsel sayılı taşınmazın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca değerlendirme tarihinden önceye ait özel amacı olmayan taşınmaz satışının (.. mahallesi 210 60... parsel 2 nolu bağımsız bölümün 27.03.2019 tarihli satışı) emsal alınması, dava konusu ve emsal taşınmazın imar parseli olması nedeniyle düzenleme ortaklık payı ilavesi veya indirilmesi yapılmaksızın, her iki taşınmazın karşılaştırması yapılarak (690/770 oranı taşınmazların 2022 yılı emlak vergisine esas m² rayiçleri olan 200/300 TL/m²'ye uygun) birbirlerine üstünlük oranları tartışılıp 1.768,04 TL/m² birim değeri üzerinden arsa bedelinin; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının yayınladığı ve dava tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Tebliğine göre sınıfının tespiti (III A ve IA) ile yılına göre yıpranma oranı da (%25) düşülmek suretiyle yapıların bedelinin belirlenmesine, kamulaştırma bedeline Kanun'un 10/8 maddesi gereğince faiz yürütülmesinde ve peşin olarak hak sahibine ödenmesine, Kanun'un 29 uncu maddesi uyarınca yargılama giderlerinin davacı idare üzerinde bırakılarak davalı yararına vekâlet ücretine hükmedilmesine, kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tapuya tesciline dair verilen kararda usul ve esas yönünden kanuna aykırılık görülmediğinden istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; başkaca tapu sahipleri tarafından idare mahkemelerinde açılan davaların iptale ilişkin hükümlerinin kesinleştiğini, davanın reddi gerektiği hususlarını ilave etmek suretiyle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak; üzerindeki yapılara ise aynı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmî birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek, ağaçlara ise maktuen değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.