MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2412 Esas, 2025/479 Karar
KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/157 Esas, 2024/427 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırılan taşınmazın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) 23 üncü maddesi uyarınca geri alınması istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 49... parsel sayılı taşınmazın tapuda davalı ... adına tescil edildiği 30.05.2017 tarihinde kesinleştiğini, bedelin kesinleşme tarihi olan 30.05.2017 tarihinden itibaren 2942 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesince belirtilen 5 yıllık süre zarfında kamulaştırma amacına ve devir amacına uygun hiçbir işlem yapılmadığını, bu nedenle 2942 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesinin aramış olduğu 5 yıllık sürenin tamamlandığını, dava konusu taşınmazı davalı belediyeden geri alma haklarının doğduğunu belirterek, davacı adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; 2942 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesinde yazılı koşulların bulunmadığını, bu nedenle Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinin usule ve kanuna aykırı olduğunu belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya içerisinde bilirkişi raporu ve Mahkemenin kabulünden taşınmazın kamulaştırma amacına uygun kullanılmadığı, olduğu gibi bırakıldığının anlaşıldığı bu nedenle, davacının hukuki el atma nedeniyle İstanbul 8.İdare Mahkemesine tazminat davası açtığı yapılan yargılama sonunda davasının kabul edildiği, kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay'ca kararın bozulduğu, İstanbul 8.İdare Mahkemesinin 2013/2160 Esas sayılı davası sonunda verilen kararın icra takibine konu edilmesi nedeniyle, davacıya ödeme yapıldığı anlaşılmakta ise de, belirtilen Mahkeme kararının bozulması üzerine 2017/2222 Esas sayısı üzerinden yargılamaya devam edilerek, bozma kararı doğrultusunda davanın esası hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına ilişkin karar verildiği, bu durumda kamulaştırma bedeline ilişkin ortada kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmadığı, maddede yer alan şartların gerçekleşmediği davacının geri alım hakkının doğduğundan söz edilemeyeceği bu nedenle mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesinin kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın, kısmen yol kısmen yeşil alan olarak planlanması üzerine müvekkili tarafından İstanbul 8. İdare Mahkemesinin 2013/2160 Esas sayılı dosyasıyla kamulaştırmasız el atma davası açtığı yargılama sonucunda ise 168.130,00 TL nin müvekkiline ödenmesi yönünde karar verildiği, verilen karara karşı temyiz kanun yoluna başvurulduğu, İstanbul 8. İdare Mahkemesinin 2013/21 60... /474 davanın kısmen kabulüne ilişkin kararına karşı ... 2. İcra Müdürlüğünün 2016/1323 Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığı ve davalı idarenin icra emrinde yazan kalemleri müvekkiline ödediği, 25.05.2017 tarihinde anlaşma tutanağı/Tescil Belgesi başlıklı tutanak ile taraflar arasında uzlaşmaya varıldığı ve müvekkilin tapu sicilinden terkini kabul ettiğinin tutanağa bağlandığı, 30.05.2017 tarihinde davalı ... lehine tapuda ferağ verdiği kamulaştırma bedelinin kesinleştiği, bilirkişi raporunda ve dosyaya sunduğu fotoğraflardan da görüleceği üzere taşınmazın kamulaştırma amacına uygun kullanılmadığı Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesinin kararının bozulmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, kamulaştırılan dava konusu taşınmaza ilişkin olarak davacının geri alım hakkının bulunup bulunmadığına ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. 2942 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesi gereği geri alım işlemlerinin yapılabilmesi için idare tarafından gerçekleştirilen kamulaştırma işlemi sonucunda, kamulaştırma bedelinin kesinleşmiş olması gerekir. Davaya konu taşınmaz ile ilgili olarak kamulaştırmasız el atmaya dayalı olarak açılan davaya binaen bedel ödendiği ve ferağ verildiğinden davanın reddine karar verilmesi sonucu itibari ile doğrudur.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalı idarenin temyiz hakkı bulunmadığından yatırılan harcın istenildiğinde iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.