MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/3217 Esas, 2025/766 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Akyazı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/279 Esas, 2022/306 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi, 1 91... parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin fahiş belirlendiğini ve kabul etmediklerini, kabul ile neticelenen bir davada, 2942 sayılı Kanun ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (6100 sayılı Kanun) gereği davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmişken, davacı İdare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin kabilinin mümkün olmadığını, bu nedenle kararın vekâlet ücreti yönünden kaldırılarak, İdareleri lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, yerel mahkeme kararının bedel yönünden kaldırılarak müvekkil idare lehine karar tesis edilmesini talep etmiştir.
2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kaldırma kararından sonra iş bu dosyada 2023 verileri göz önünde bulundurularak yeniden rapor alınması gerekirken yerel mahkemece istinaf mahkemesi kararı öncesi alınmış olan 08.03.2021 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulmasının hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini, belirlenen kamulaştırma bedelinin düşük olduğunu, satış tarihi eski olan taşınmazın emsal alınmasının hukuka aykırı olduğunu, kamulaştırma sonrası kalan kısmında herhangi bir değer azalışı ya da artışı olamayacağı yönünde görüş bildirilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırılık oluşturduğunu, kamulaştırmadan arta kalan kısmın da kamulaştırılması gerektiğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılmasını, davanın Dairece yeniden görülmesi mümkün değilse, hükmün bozulmasını ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere Yerel Mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda somut emsal olarak alınan taşınmazın satışının gerçek kişiler arasında yapılan bir satış olup uygun olduğu, emsalin araştırılan imar durumuna göre arsa niteliğinde olduğu, dava konusu taşınmaz ve emsal taşınmazın kadastral parsel olup düzenleme ortaklık payı dengelemesi yapılamamasının doğru olduğu, ayrıca dava tarihi itibariyle belirlenen metrekare birim fiyatlarının ve buna göre yapılan karşılaştırma oranlarının uygun olduğu, bilirkişi kurulunun kanuna uygun olarak oluşturulduğu, sonuç olarak dava konusu taşınmaza yakın mahalde ve dava konusu taşınmaza nazaran daha avantajlı konumda bulunan ... Mahallesi 2 98... parsel sayılı taşınmaza 2016 tarihi itibari ile belirlenen 484,00 TL, 3 97... parsel sayılı taşınmaz için 193,00 TL/m² birim fiyatının Yargıtay denetiminden geçmek sureti ile kesinleştiği (Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin 01.12.20 22... /8857 Esas, 2022/17341 Karar sayılı kararı), Dairenin 2022/1014 Esas sayılı dosyasında incelenen Şerefiye Mahallesi 2 57... parsel sayılı taşınmaz yönünden 27.10.2020 tarihi itibarıyla belirlenen 245,34 TL/m² birim fiyatının yerinde görüldüğü, Daire kararının Yargıtay 5. HD 2023/6460 Esas, 2024/627 Karar sayılı kararı ile onandığı gözetildiğinde dava tarihi olan 27.10.2020 tarihi itibarıyla belirlenen 245,34 TL/m² birim fiyatının adil ve hakkaniyetli olduğu gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrar etmiştir.
2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazları tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.