(2942 S. K. m. 21, 24, 29)
Dava: Taraflar arasındaki kamulaştırmadan vazgeçme nedeniyle taşınmaz üzerinde meydana gelen zararın ve davacının yapmış olduğu masrafların yasal faizi ile birlikte idareden tahsili davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, davanın kısmen kabulüne dair verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili yönünden süresinde verilen günlü dilekçe ile istenilmiş olmakla; dosyadaki belgeler okunup iş anlaşıldıktan sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Davalı idare, mal sahibi olan davacının taşınmaz malının kamulaştırılmasından 2942 sayılı Kanunun 21. maddesi gereğince vazgeçmiştir.
1- Davacının kamulaştırma karşılığı parayı alırken kendisinden kesilen vergi ve harçlara gelince; 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 29. maddesinin son tümcesi gereğince (tapu harçları ve kamulaştırma kanununun gerektirdiği diğer giderler, idarece ödenir).
2- Bu nedenle mal sahibinin açtığı değer artırma davasının reddinden ötürü yapmış olduğu yargılama giderleri ve ayrıca vekalet ücretinin idareden alınmasına karar verilmiş olduğundan davacının anılan 21. maddenin kapsamı dışına çıkarak ayrıca açtığı davadan ötürü vekalet ve yargılama gideri ve dava yerine gelmek için harcadığı yol paralarını isteme olanağı yoktur. Aksi düşünce ile bu konulardan ötürü yargılama giderlerinin alınmasına karar verilmesi doğru değildir.
Hükmü bulunduğundan kesilen bu gibi giderleri ödemiş olan davacının idareden bu paranın alınmasını dava etme hakkı vardır. Mahkemece bu yolda verilen karar doğru bulunmuştur.
3- Diğer yandan davacının kamulaştırma işlemi sonunda acele elkoyma nedeniyle taşınmaz malın yapılan hasar ve zararların tazmini istemine gelince; 2942 sayılı Kanunun 24. maddesinde (21... madde uyarınca kamulaştırılmadan vazgeçilen taşınmaz mal üzerindeki bina, sabit tesisler ve ekili dikili şeyler yıkılmış, sökülmüş veya harap olmuş ise, taşınmaz malın geri alınmasında mal sahibi, kamulaştırma tarihindeki değerine göre farkının ödeyeceği kamulaştırma bedelinden düşülmesini, isteyebilir) veya kamulaştırma karşılığını ödemiş ise kendisine ödenmesini dava edebilir. Mahkemece taraflardan hasarın kim tarafından ve ne zaman yapıldığı, konusundaki kanıtlarının sorularak toplanması ve belirtilecek hasarın kamulaştırma günündeki değerinin ne olacağının bulunması ve ancak bu miktarın idareden alınmasına karar verilmek gerekir. Bu konuda eksik incelemeyle hükme varılması doğru değildir.
4- Davacı mal sahibi taşınmaza idarede el konulduğu sürede kira gelirinden yoksun kaldığından bu yolda uğradığı zararın idareden alınmasını istemektedir. Davacı kamulaştırma karşılığı parayı 6.3.1981 günü almış ve o günden sonra da kamulaştırma parasına faiz tahakkuk ettirildiği güne kadar da faizin gelirinden yararlanılmıştır. Elinde kalan karşılık için yukarıda sözü edilen tahakkuk tarihine kadar faiz ödemediğinden bugüne kadar kiradan yoksun kaldığından söz ederek karşılık isteyemez. Bu düşünceler gözönüne alınmadan yoksun kaldığı kira parasına hükmedilmesi yasaya aykırıdır.
Sonuç: İdare vekilinin temyiz itirazları yukarıda iki, üç ve dördüncü bentlerde yazılı gerekçelerle yerinde görüldüğünden hükmü bu nedenlerle HUMK. nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, 18.10.1984 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy