(2942 S. K. m. 10, 11, 12, 14) (6100 S. K. m. 373)
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda: Davanın kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesinin kararına karşı davacı idare ile bir kısım davalılar vekillerinin istinaf başvurusu üzerine Samsun Bölge Adliye Mahkemesinin 6. Hukuk Dairesinin istinaf isteminin esastan reddine dair kararı ile birlikte Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/344 E. - 2016/678 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı idare ile bir kısım davalılar vekillerince verilen dilekçeler ile istenilmiş olmakla, dosyadaki belgeler okunup uyuşmazlık anlaşıldıktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
KARAR
Dava, 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulü ilişkin olarak verilen karara karşı, davacı idare vekili ile bir kısım davalılar vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusunun Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince esastan reddine karar verilmiş olup; hüküm, davacı idare vekili ile bir kısım davalılar vekilince temyiz edilmiştir.
Aşağıda açıklanan gerekçelerle Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince verilen istinaf başvurusunun esastan ret kararı kaldırıldıktan sonra Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/344 Esas, 2016/678 Karar sayılı kararının incelenmesinde;
Dosyada bulunan kanıt ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre; arsa niteliğindeki Trabzon İli, ... İlçesi, ... Mahallesi 1487 ada 1 parsel sayılı taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 11/1-g maddesi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gibi üzerindeki yapılara aynı kanunun 11/1-h maddesi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesi yöntem itibariyle bir doğrudur. Ancak;
1-Dava konusu taşınmaz kat mülkiyetine tabidir. Bu nedenle dava konusu taşınmaz üzerindeki muhdesatların paylaşımı ve kamulaştırma bedelinin hesabı da Kat Mülkiyeti Kanunu esas alınmak suretiyle hesaplanmalıdır.
Dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan bloklardan kamulaştırma alanı içerisinde kalan G, H ve I harfli blokların yıkıldığı, diğer blokların ise kamulaştırma dışı kaldığı anlaşılmıştır.
Kamulaştırma sahası içerisinde kalan G, H ve I harfli blokların bağımsız bölümlerinin kamulaştırma karşılıkları şayet o bağımsız bölüm yapısında değeri etkileyecek özellik ve nitelikte ekstra ilaveler varsa bunlar da göz önünde tutularak belirlendikten sonra yıkılan blokların bağımsız bölüm maliklerine; yıkılan ortak alanların kamulaştırma karşılıkları ise Kat Mülkiyeti Kanununun 16. maddesinde yazılı “Kat malikleri anagayrimenkulün bütün ortak yerlerine, arsa payları oranında, ortak mülkiyet hükümlerine göre malik olurlar.” hükmü uyarınca bağımsız bölümlerin dışında kalıp, yıkılan G, H ve I Bloklarının içinde kalan ve eklenti olmayan depo, kömürlük, sığınak gibi ortak alanlar bedeli de hesaplanarak yıkılan diğer ortak alanların bedeline eklenmek suretiyle toplam bedel tüm davalılara arsa payı oranında ödenir.
Bu itibarla hükme esas alınan bilirkişi raporunda yıkılan ortak alanların bedeli her ne kadar belirtilen şekilde hesaplanmışsa da; bu bedelin tüm davalılara arsa payı oranında ödenmek üzere paylaştırılması gerekirken, yıkılmayan ortak alan bedelinin de hesaplanıp yıkılan ortak alan bedeline ilave yapmak suretiyle tespit edilen bedelden, yapısı yıkılanlara arsa payları oranındaki karşılığı belirlendikten sonra bu karşılığın yıkılan ortak alan bedelinden düşülerek kalanın yapısı yıkılmayanlara ödenmesi gerektiğinin belirtilmesi,
2-Dava konusu taşınmaz kat mülkiyetine tabi olup, kamulaştırılan kısımda sadece G, H ve I Bloklarının yıkıldığı, arta kalan kısımda diğer yapı sahipleri ile birlikte kamulaştırılan kısımda yapısı yıkılan maliklerin arsa paylarının devam edeceği ve zemin bedelinin tüm maliklere ödenmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin, dava konusu taşınmazda Kamulaştırma Kanunun 12.maddesinde belirtildiği şekilde fiili taksim olmadığı halde varmış gibi kabul edilerek kamulaştırılan kısmın zeminin yıkılan bloklara ait olduğu düşüncesi ile sadece G, H ve I Blok maliklerinin hisselerine düşen bedelin hesaplanması doğru olmadığı gibi aynı gerekçe ile yıkılan blok maliklerinin kamulaştırma alanı dışında hissesine düştüğü farz edilen 582,16 m²'lik kısımda %100 değer kaybı olduğu kabul edilerek bedeline hükmedilmesi,
3-Dava konusu taşınmaz üzerindeki yapıların değeri tespit edilirken, değerlendirme yılına ait Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yapı Yaklaşık Birim Maliyet Fiyatları uygulanması ile yetinilmesi gerekirken, yapı sınıfına ait değerlendirme yılındaki m² bedeline ayrıca endeks ilavesi suretiyle fazla bedele hükmedilmesi,
4-Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 gün 30791 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alındığında davacı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğinin düşünülmemesi,
5-Dava konusu taşınmaz üzerindeki takyidatların bedele yansıtılması gerektiğinin düşünülmemesi,
6- Dava konusu taşınmaza ait acele el koyma dosyası dosya kapsamına alınmadan karar verilmesi,
7-Dava konusu taşınmazın tespit edilen toplam kamulaştırma bedelinin infazı zorlaştırıcı şekilde hüküm fıkrasında açıkça gösterilmemesi,.
8-Dava dilekçesinde kat maliklerinden ...'in davalı olarak gösterildiği ve ölü olduğunun belirtildiği, dosya içerisindeki tapu kaydında mirasçıları ..., ..., ...,... ve ... adına intikallerin yapıldığı ve tam pay üzerinden bedeline hükmedildiği ancak mirasçılarından ... ve ...'ın davaya dahil edilmeden yargılamaya devam edildiği ; kat maliklerinden ...'ın davalı olarak gösterildiği ve mirasçıları yönünden idarece dahili dava dilekçesi verildiği halde mirasçıları davaya dahil edilmeden yargılamaya devam edilerek pay bedeline hükmedildiği; kat maliklerinden ...'un dava dilekçesinde davalı olarak gösterilmesine ve pay bedeline hükmedilmesine rağmen davaya dahil edilmeden yargılamaya devam edildiği anlaşılmıştır.
Her ne kadar 4650 sayılı Kanunla değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 14/5. maddesi uyarınca kamulaştırma davalarında paydaşlar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmasa da davacı idarenin adı geçen tapu maliklerinin paylarının tamamına yönelik bedel tespiti talebi olduğu dikkate alınarak taraf teşkili sağlanmadan hüküm kurulduğu anlaşıldığından, Kamulaştırma Kanunu'nun 14/5. maddesi uyarınca ..., ... mirasçıları, ... mirasçılarından ... ile ...'ın davaya dahil edilip taraf teşkili sağlanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi,
9- Davalılardan ...'nın payının 08.04.2015 tarihinde ...'ya, davalılardan ...'nun payının 12.01.2016 tarihinde ... ve ...'na devredildiği ve davalıların malik sıfatının kalmadığı gözetildiğinde, dava dışı olan yeni maliklerin , Kamulaştırma Kanununun 14/5 maddesine göre davaya dahil edilip taraf teşkili sağlandıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin eksik inceleme ile karar verilmesi,
10-Dava konusu taşınmazda ...TC kimlik numaralı ... pay sahibi olduğu ve kendisini vekille temsil ettirdiği halde gerekçeli karar başlığında dava konusu taşınmazda malik olmayan ... TC kimlik numaralı ...'nin davalı olarak gösterilmesi,
11-Davalılardan ... ve ...'un kısıtlı oldukları ve vasi ile temsil edildikleri halde gerekçeli karar başlığında vasi isimlerinin belirtilmemesi,
12-Davalı ...'nun vekili bulunmadığı halde gerekçeli karar başlığında vekili olarak Av. ... ve Av.... isimlerinin gösterilmesi,
Doğru görülmemiştir.
Davacı idare vekili ile bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, HMK’nun 373/1. maddesi uyarınca kararın bir örneğinin Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesine GÖNDERİLMESİNE, davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, bir kısım davalılardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harçlarının Hazineye irad kaydedilmesine, 17/05/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)