(4721 S. K. m. 684, 686) (743 S. K. m. 619, 621) (6100 S. K. m. 297)
Dava ve Karar: Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtay'ca incelenmesi, davalı ... vd. vekili tarafından istenilmekle, dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacılar vekilleri tarafından verilen dava dilekçesinde, İstanbul ili ... ilçesinde bulunan dava konusu 44 ve 45 numaralı parsellerdeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi istenilmiştir.
Mahkemece davanın kabulü ile İstanbul ili, ... ilçesi, ... köyü, 909 ada, 44 ve 45 parsel sayılı taşınmazlardaki ortaklığın satış sureti ile giderilmesine, satış bedeli 12/07/2016 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen oranlarda taraflara tevziine karar verilmiş; karar, davalı ... vd. vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Mahkemenin 02/04/2009 tarihli satış suretiyle ortaklığın giderilmesi kararının temyizi üzerine, Yargıtay (kapatılan) 18. Hukuk Dairesinin 02.03.2015 gün ve 2014/22041 E.- 2015/2971 K.sayılı ilamı ile, “…Satış yoluyla ortaklığın giderilmesi istenilen taşınmaz üzerinde yapı ve eklentileri mülkiyet hakkı kapsamında olup, Türk Medeni Kanununun 684 ve 686. (Türk Kanuni Medeninin 619, 621) maddeleri uyarınca bütünleyici parçaları ve eklentileri sayıldığından, arzla birlikte satışına karar verilir ve bedeli tüm paydaşlara tapudaki payları oranında dağıtılır. Ancak ortak taşınmaz üzerindeki muhtesatın tüm paydaşlara değil de bir kısmına ait olduğuna ilişkin tapuda şerh varsa veya bu olguyu tüm paydaşlar oybirliği ile kabul etmekte ise arzın ve muhtesatın değerleri esas alınarak oran kurulması ve satış parasının bu orana göre dağıtılması gerekir. Oran kurulurken arzın ve üzerindeki muhtesatın dava tarihi itibariyle ayrı ayrı değeri saptanmalı, bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunmalı, bu toplam değer arzın ve muhtesatın değerine ayrı ayrı oranlanarak yüzde olarak ne kadarının arza ve ne kadarının muhtesata isabet ettiği belirlenmelidir. Böylece satış parasından muhtesata isabet eden kısım salt muhtesat sahibine ve arza isabet eden kısımda tapudaki payları oranında tüm paydaşlara verilmelidir.
Somut olayda, dava konusu 44 ve 45 parseller üzerinde bulunan yapıdaki bazı dairelerin davalı ... ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarafından yapıldığı ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2004/149 Esas ve 2005/512 Karar sayılı kesinleşmiş kararı ile saptandığından -yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda- dava tarihi itibariyle ayrı ayrı değerleri saptanmalı, bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunmalı, bu toplam değer arzın ve muhtesatın değerine ayrı ayrı oranlanarak yüzde olarak ne kadarının arza ne kadarının muhtesata isabet ettiği belirlenmelidir. Böylece satış sonucunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılması gerekir.
Mahkemece yukarıdaki açıklamalara uymayan bilirkişi raporu esas alınarak yetersiz araştırma ve eksik inceleme sonucu karar verilmesi doğru görülmemiştir.” gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozma ilamına uyulmuş ise de gereği yerine getirilmemiştir. Şöyle ki;
1-HMK'un 297.maddesinde, “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” hükmü düzenlemiştir. Mahkemece hükümde, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekirken, satış bedelinin 12/07/2016 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen oranlarda taraflara tevziine karar verilmesi,
2-Uyulmasına karar verilen bozma ilamında belirtildiği üzere, ortak taşınmaz üzerindeki muhtesatın tüm paydaşlara değil de bir kısmına ait olduğuna ilişkin tapuda şerh varsa veya bu olguyu tüm paydaşlar oybirliği ile kabul etmekte ise arzın ve muhtesatın değerleri esas alınarak oran kurulması ve satış parasının bu orana göre dağıtılması gerekir. Oran kurulurken arzın ve üzerindeki muhtesatın dava tarihi itibariyle ayrı ayrı değeri saptanmalı, bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunmalı, bu toplam değer arzın ve muhtesatın değerine ayrı ayrı oranlanarak yüzde olarak ne kadarının arza ve ne kadarının muhtesata isabet ettiği belirlenmelidir. Böylece satış parasından muhtesata isabet eden kısım salt muhtesat sahibine ve arza isabet eden kısımda tapudaki payları oranında tüm paydaşlara verilmelidir. Ayrıca, bu oranlar hesaplanırken, yapıdaki aidiyet kararı bulunmayan bağımsız bölümlerin bedellerinin parselin tüm hissedarları yönünden paylaştırılarak hesaplanması gerekir. Açıklanan hususlarda denetime elverişli olmayan bilirkişi raporuna atıfla hüküm kurulması,
Doğru görülmemiştir.
Sonuç: Bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine ve temyize başvurma harcının Hazineye irad kaydedilmesine, 06/10/2021 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)