Tebliğname No : 8 - 2007/152879
MAHKEMESİ : Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi(CMK 250. Maddesi ile Görevli)
TARİHİ : 07/03/2007
NUMARASI : 2005/167 (E) ve 2007/63 (K)
SUÇ : Yağma, tefecilik, suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte uye olma ve yardım etme, tehdit, kasten yaralama
Yerel Mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle; başvurunun nitelik, ceza türü, süresi ve suç tarihine göre dosya görüşüldü:
........ 6526 sayılı Kanunla Terörle Mücadele Kanuna eklenen geçiçi 14/4. Maddesinin son cümlesinin Türkiye Cumhuriyei Anayasası ve Milletlerarası andlaşmalara aykırı olduğu, bu nedenle iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması görüşü oyçokluğu ile reddedilerek yapılan incelemede;
I- Katılanlar K..U.., İ..U.., İ.. U...ve M.. U.. vekili ile katılan H.. H.. vekilinin yakınanlar M. .A. .C. .. Ş.. E. mağdurlar Y.. K.., .., İ.. L.., H.. G.., H.. T..,..,. İ..A.., Ş.K., M..Z.
M.. Ç..'ya yönelik yağma ve tehdit suçlarından verilen beraat; mağdur İ.. L..'a yönelik kasten yaralama suçundan verilen düşme; mağdur sanık M.. Ç.. hakkında verilen beraat; katılan H.. H.. vekilinin ayrıca katılanlar K.. U.., İ.. U.., İ.. U.. ve M.. U.. yönelik yağma ve tehdit suçlarından verilen beraat; sanık E.. H.. savunmanının sanık hakkında verilen beraat kararları ile katılanlar K..U.., . vekilinin, adı geçen katılanlara yönelik eylemler hakkında sanıklar Y.. H.. ve .. dışındaki sanıklara yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;
Anılan suçlar yönünden, suçtan doğrudan doğruya zarar görmeyen yakınanların kamu davasına katılma haklarının olmadığı, mahkemece katılma kararı verilmesinin de yakınanlara temyiz yetkisi vermeyeceğinden, katılanlar Kemal Uğur, İsmail ... vekili ile katılan H.. H.. vekilinin anılan suçlara yönelik temyiz istemleri; sanık E.. H.. savunmanının temyizinin sanık hakkındaki beraat kararının gerekçesine yönelik olmadığı ve kararı temyiz etmesinde de hukuki yarar bulunmadığından, sanık E.. H.. savunmanının temyiz istemi; katılanlar K.., İ... yalnızca sanıklar Y.. H.., C.. P.., Y.. H.. ve G...P..hakkında şikayetçi oldukları, katılma isteminin kabulüne karar verilmesinden sonra katılanların vermiş oldukları 27.09.2002 tarihli dilekçe ile sanıklar Y.. H.. ve C.. P.. hakkındaki şikayetlerinden de vazgeçtikleri ve bu bağlamda adı geçen sanıklar yönünden katılmanın hükümsüz kaldığı ve sanıklar Y.. H.. ve G.. P.. dışındaki sanıklar dışında temyiz hakları bulunmadığından, vekillerinin temyiz isteminin 5320 sayılı Yasanın 8/1.madde yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nın 317.maddesi gereğince istem gibi REDDİNE,
II- Katılanlar K.. U.yönelik eylem nedeniyle sanıklar Y.. H.. ve G... P.. hakkında verilen beraat kararlarına yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;
Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve Hakimler Kurulunun takdirine göre; katılanlar K.. U..vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükmün istem gibi ONANMASINA,
III- Sanıklar Y.. H.. ve Y.. H.. hakkında, yakınan M.. Ç.. yönelik tehdit; sanık Y.. H.. hakkında, yakınan E..K..yönelik tehdit; sanık R.. H.. hakkında, mağdur Y.. K..na yönelik tehdit; sanıklar Y.. H.., Y.. H.., G.. P.., C.. P.., B.. H.., M.. H.., Y.. A.., Ü.. A.., A.. Ü.., K.. Ü.., E.. H.., R.. H.., A.. H.., M.. H.., S..H.k (Çelikbaş), N.. A.., D.. A.., N.. H.. ve M.. Ç.. hakkında tefecilik; sanıklar Y.. H.., R.. H.., B.. H.., G..P.., C.. P.., M.. H.., E.. H.., S..H.. (Ç..), N.. A.., D.. A.., N.. H.., M.. Ç.. hakkında, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma; sanıklar A.. Ü.., Ü.. A.., Y.. A..,
K.. Ü.., M.. H.. ve A.. H.. hakkında, suç işlemek amacıyla kurulan örgüte yardım etme suçlarından kurulan hükümlere yönelik temyiz istemlerinin incelenmesinde;
Sanıklar Y.. H.., Y.. H.., G.. P.., C.. P.., B.. H.., M.. H.., Y.. A.., Ü.. A.., A.. Ü.., K.. Ü.., E.. H.., R.. H.., A.. H.., M.. H.., S.. H.. (Ç..), N.. A.., D.. A.., N.. H.., M.. Ç..'ya yüklenen ve 2279 sayılı Yasanın 17.maddesine uyan suç ile sanıklar A.. Ü.., Ü.. A.., Y.. A.., K.. Ü.., M.. H.. ve A.. H..'ün eylemlerine uyan ve 765 sayılı TCK'nın 314.maddesine uyan suçun gerektirdiği cezaların türü ve üst sınırına göre; aynı Yasanın 102/4 ve 104/2. maddelerinde öngörülen 7 yıl 6 aylık zamanaşımının suç tarihleri olan 21.06.2002 ve öncesinden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması; sanıklar Y.. H.., R.. H.. ve Y.. H..'ün eylemlerine uyan 5237 sayılı TCK'nın 106/2-c maddesindeki; sanıklar Y.. H.., R.. H.., B.. H.., G.. P., C.. P.., M.. H.., E.. H.., S.. H.. (Ç..), N.. A.., D.. A.., N.. H.., M.. Ç..'nın eylemlerine uyan ve 5237 sayılı TCK'nın 220/2. maddesindeki suçların gerektirdiği cezaların türü ve üst sınırına göre, aynı Yasanın 66/1-e ve 67/4.maddelerinde öngörülen 12 yıllık zamanaşımının suç tarihi olan 21.06.2002 ve öncesinden inceleme tarihine kadar geçmiş bulunması,
Bozmayı gerektirmiş, katılanlar Maliye H.. H..si,vekilleri ile sanıklar Y.. H.., Y.. H.., R.. H.., C.. P.., B.. H.., Ü.. A.., A.. Ü.., K.. Ü.., A.. H.., M.. H.., M.. H.., Y.. A.. savunmanlarının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, bozma nedeni yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 5320 sayılı Yasanın 8/1. maddesi yollamasıyla 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, sanıklar hakkında açılan kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle DÜŞMESİNE,
IV- Sanık Y.. H.. hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma-yönetme suçundan kurulan hükmün incelenmesine gelince;
Diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Ancak,
TCK'nın 220.maddesi kapsamında bir örgütün varlığından bahsedebilmek için en az üç kişinin suç işlemek amacıyla bir araya gelmesi, bu kişiler arasında devamlılık içeren katı veya gevşek bir hiyerarşik ilişki bulunması, bu kişilerin örgüt araç ve gereç bakımından amaç suçları işlemeye muktedir olması gerekir. Suç işlemek için anlaşmada ise; suç işlemek üzere iradelerin bir araya gelmesi söz konusudur ve burada da devamlılık vardır. Ancak örgütlenme yoktur.
Suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün varlığından bahsedebilmek için örgütün hangi suç ve/veya suçları işlemek amacıyla kurulduğu da tespit edilmelidir. Çünkü örgütün amacı bir suç programını gerçekleştirmektir. Yani belirsiz sayıda suç işlemektir. Suç sayılmayan ancak hukuka aykırılık teşkil eden fiilleri gerçekleştirmek için kurulmuş ise, amacı kanunda suç olarak tanımlanan fiilleri işlemek olmayan bir örgütlenme bu anlamda algılanamaz.
Suç örgütü kurma ve yönetme ile örgüte üye olma, suçları yönünden suç örgütünün işlemeyi amaçladığı suç ve/veya suçların en azından hazırlık hareketi ile ilgili ciddi bulgu, emare ve/veya delil olmalıdır. Suç örgütü kurma bağımsız bir suç kabul edildiğine göre, amacı olmayan bir örgütlenmede, suç örgütünün bir veya birkaç amaçla suç işlemesi için kurulmalı ve suçların işlenmesine dair TCK’nın 220/1.maddesinde gösterilen unsurlar ile ilgili bulgulara ulaşılmalıdır.
Suç işlemek için örgüt kurmak iştirak kavramına yakındır. Ancak birkaç noktada iştirakten ayrılır. İştirak, şerikler arasında anlaşma net bir şekilde belirlenmiş olan bir veya birden fazla suç işlemek içindir. İşlenecek suçun sayısı, konusu ve mağdur bellidir.
İştirak gereği suç işlendiğinde anlaşmanın gereği yerine gelmiştir. Yeni bir suç işleme söz konusu değildir.
Suç işlemek için örgüt kurmada bir veya birkaç suç işlendikten sonra daha programlanmış suçları işlemek için örgüt devam eder. Örgüte iştirak eden failler işlenen suçtan dolayı iştirak gereği cezalandırılır, yani katkıda bulunana uygulanır. Örgüt kurucuları kendi başlarına veya başkaları ile anlaşma yapılmasını başlatandır ve faaliyeti ile örgütün doğmasına sebebiyet vermektedir. Örgüt yönetenler ise üst pozisyonda kollektif faaliyeti kısmen veya tamamen düzenleyen, koordine edenlerdir. Örgüte sonradan katılmak ile iş bölümü gereği bir görev üstlenen örgüt üyesi olur. Örgüt üyesi olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen, yardım eden kişi de örgüt üyesi sayılacaktır.
Suç örgütü vasıtasıyla suç teşkil eden fiil gerçekleşmelidir. Yasal dayanak olmaksızın yalnızca isnat edilen suçların aynı olduğundan bahisle (özellikle suç örgütü kurma veya yönetme adı altında) uygulama da yapılamaz.
Bu açıklamalar karşısında;
Suç işlemek amacıyla örgüt kurma-yönetme suçundan hakkında hükümlülük kararı verilen sanık Y.. H.. ile suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmakla suçlanan diğer sanıkların, devamlılık içeren kanunun suç saydığı fiilleri işlemek (suç işleme programı altında) amacı ile bir araya gelip aralarında sıkı veya gevşek hiyerarşik bir bağın bulunduğuna, hiyerarşik yapılanmayı gösteren emir komuta zinciri ile altlık üstlük ilişkisinin varlığına ve sanık Y.. H..'ün faaliyetleri ile örgütün doğmasına veya üst pozisyonda kolektif faaliyeti kısmen veya tamamen düzenleyip koordine ettiğine ilişkin kanıtların
nelerden ibaret bulunduğu karar yerinde açıklanıp tartışılmadan, yazılı şekilde hükümlülük kararı verilmesi,
Bozmayı gerektirmiş, katılanlar K..U.. vekili ile sanık Y.. H.. savunmanının temyiz itirazları bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükmün açıklanan nedenlerle isteme aykırı olarak BOZULMASINA, 22.10.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
KARŞI OY
05.07.2012 günlü Resmi Gazete'de yayımlanan 6352 sayılı Yargı Hizmetlerinin Etkinleştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Basın Yayın Yoluyla İşlenen Suçlara İlişkin Dava ve Cezaların Ertelenmesi Hakkında Kanunun 105/6. maddesi ile yürürlükten kaldırılan; ancak, aynı Kanunun geçici 2/4. maddesi uyarınca, bu mahkemelerde açılmış olan davalara, kesin hükümle sonuçlandırılıncaya kadar bakmakla görevlendirilen CMK’nın yürürlükten kaldırılan 250/1. maddesine göre görevli mahkemeler; 6 Mart 2014 tarihli, mükerrer 28933 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6526 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 1. maddesi ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununa eklenen geçici 14/1. maddesi gereğince kaldırılmışsa da; anılan maddenin 4. fıkrasına, “Bu mahkemelerce verilip Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında veya Yargıtayın dairelerinde bulunan dosyaların incelenmesine devam olunur.” hükmü konulmuştur. Sözü geçen bu hüküm, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine aykırıdır.
Şöyle ki;
1-Özel yetkili mahkemeler, “Adil Yargılanma Hakkı” ve “Yargı Birliği”ni sağlamak amacıyla kaldırılmıştır. Bu husus, anılan Kanunun genel gerekçesi ile sözü geçen madde gerekçesinde belirtilmiş; tüm ağır ceza mahkemelerinin aynı usul kurallarına tâbi olması amaçlanarak, adil yargılanma hakkı için gerekli olan özel soruşturma ve kovuşturma usullerine son verilmesi amaçlanmıştır.
Ancak, 6526 sayılı Kanunla, Terörle Mücadele Kanunu’na eklenen geçici 14. maddesinin 4. fıkrasının son cümlesinde, özel-genel mahkeme ayrımı sürdürülmekle; Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10; “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36; “Kanuni hâkim güvencesi” başlıklı 37 ve “Suç ve Cezalara ilişkin esaslar” başlıklı 38. maddeleri ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin adil yargılanma hakkına ilişkin 6. maddesine aykırı bir düzenleme yapılmış ve yargı birliği ilkesi ihlal edilmiştir.
2-Mahkemeler, bütün işlemlerinde, Anayasa’nın 10. maddesinde yer alan “Kanun önünde eşitlik” ilkesine uygun hareket etmek zorundadır. 6526 sayılı Kanunla kanıt toplama yöntemleri değişmiş; yargılama hukuku, hukuka uygun ve güvenilir hâle getirilmiştir. Önceden, CMK’nın 250. maddesi kapsamında kalan soruşturma ve kovuşturmalarda, şüpheli ve sanıklar yönünden mevcut kısıtlayıcı hükümler kaldırılmakla, kişilerin hukuki güvenlik hakları ile yargılama eşitliği sağlanmıştır.
3-Keza bu cümle, Anayasa’nın 36. maddesinde yer alan, “Hak arama hürriyeti ile herkesin yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahip olduğu”; 37. maddesindeki, “Hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamayacağı” ve 38. maddesinde yer alan, “Kanuna aykırı olan elde edilmiş bulguların, delil olarak kabul edilemeyeceği” hükümlerine de aykırılık teşkil etmektedir.
4-Çağdaş anayasaların temel kurallarından birisi de kanun koyucunun abesle iştigal etmeyeceği kuralıdır. Kanun koyucu, CMK’nın 250. maddesi ile görevli mahkemeleri kaldırmakla, bu mahkemelerin, normal ağır ceza mahkemelerine göre daha güvencesiz olduğunu kabul etmiştir.
5-CMK’nın 250. maddesi ile görevli mahkemelerin kaldırılarak diğer ağır ceza mahkemelerine gönderilen davaların sanıklarıyla, kararları Yargıtay’da temyiz incelemesinde bulunan dosyaların sanıkları arasında fark yaratılması da Anayasa’nın 10. maddesinde yazılı eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmuştur.
6-Anayasa’nın 90/son maddesinde yer alan, “Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır” kuralı gereği olarak da; yapılan düzenleme, AİHS’nin adil yargılanma hakkına ilişkin 6. maddesine aykırı olduğundan iptali gerekmektedir.
Özetle, 5526 sayılı Kanunun 1. maddesi ile Terörle Mücadele Kanununa eklenen geçici 14. maddenin 4. fıkrasının son cümlesi, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’na ve Ülkemizin kabul ettiği milletlerarası antlaşmalara aykırı olduğundan, 152. madde uyarınca Anayasa Mahkemesine başvurulması ve verilecek karar sonucuna kadar temyiz incelemesinin geri bırakılması görüşündeyim.
Full & Egal Universal Law Academy