MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2024/434 E., 2024/842 K.
SUÇ : Nitelikli yağma
HÜKÜM : Mahkûmiyet
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz talebinin esastan reddi ile hükmün onanması
Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında kurulan hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
I. HUKUKİ SÜREÇ
A. İlk derece
Gaziantep 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 05.03.2021 Tarihli, 2019/176 Esas ve 2021/134 Karar sayılı kararı ile sanık ... hakkında birden fazla kişi tarafından gece vakti silahla yağma suçundan açılan dava nedeniyle, suçun sanık tarafından işlendiğine dair dosyaya yansıyan kesin, somut, inandırıcı delil olmaması nedeniyle, sanığın müsnet suçtan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 223/2-e maddesi gereğince beraatine karar verilmiştir.
B. İstinaf
Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin 27.10.2022 tarihli 2021/1248 Esas ve 2022/1345 Karar sayılı kararıyla, sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik o yer Cumhuriyet savcısının ve katılan vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile, duruşma açılmaksızın yapılan inceleme neticesinde, sanık ...'nın kullandığı araç ile temyiz dışı diğer iki sanığın seyir halinde iken, mağduru yolda görmeleri üzerine sanık ...'ın aracı durdurduğu, diğer iki sanık ... ve ...'ın araçtan indikleri ve mağduru bıçaklayıp darp ederek cep telefonunu aldıkları, ardından bu iki sanığın koşarak kendilerini bekleyen sanık ...'ın kullandığı araca binip bu araçla hızla olay yerinden uzaklaşmaları şeklinde gerçekleşen olayda; sanıkların fikir ve eylem birliği içerisinde hareket etmeleri, sanık ...'ın olayın başından itibaren fikir ve eylem birliği içerisinde suça katılıp, suç ortaklarının etkinlik ve gücünü arttırdığının anlaşılması karşısında, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 37/1. maddesi uyarınca asli fail olarak eyleme katıldığı gözetilmeden yasal ve yeterli olmayan gerekçe ile yazılı şekilde hüküm kurulduğu gerekçesiyle, 5271 sayılı Kanun'un 280/1-e maddesi uyarınca hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
C. Bozma Sonrası İlk Derece
Gaziantep 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 25.10.2023 tarihli 2022/7 76... /479 Karar sayılı kararıyla, sanık hakkında nitelikli yağma suçundan 5237 sayılı Kanun'un 149/1-a-c-h, 168/2-3, 62, 53, 63. maddeleri gereğince 6 yıl 1 ay 10 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.
D. İstinaf
Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin 20/03/2024 tarihli, 2024/434 Esas, 2024/842 Karar sayılı kararıyla ilk derece Mahkemesinin 25.10.2023 tarihli kararına karşı sanık müdafiinin istinaf başvurusunun reddiyle hükmün esastan reddine karar verilmiştir.
II. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Sanığın Temyiz İstemi
Kendisinin mağduru hiç görmediğine diğer sanıklarla mağdur arasında yaşanan olay esnasında arabada bulunduğuna, kendisinin olayla bir ilgisinin bulunmadığına, diğer sanıkların da olaydan kendisinin haberi olmadığı yönünde beyanları bulunduğuna, daha önce beraat ettiğine, yine beraatine karar verilmesi talebine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
5271 sayılı Kanun'un 280/1-e maddesinde Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre, Gaziantep 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 05.03.2021 Tarihli, 2019/176 Esas ve 2021/134 Karar sayılı dosyasında verilen beraat hükmüne yönelik yapılan istinaf incelemesi neticesinde Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin 27.10.2022 tarihli 2021/1248 Esas ve 2022/1345 Karar sayılı kararında belirttiği gerekçe ile hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bu bozma kararının 5271 sayılı Kanun’un 280/1-e-f maddesinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinin davanın yeniden görülmesine karar verilerek yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı vermesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı, Bölge Adliye Mahkemesince yapılan uygulama kanuna açıkça aykırılık teşkil ettiği gibi bazı hallerde sanığın temyiz hakkını ortadan kaldırılmasına yol açabildiği, Anayasa Mahkemesi bu konuda verdiği bir kararında "İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermesi başvurucu yönünden önemli sonuçlar doğurmaktadır. Nitekim İstinaf Dairesi, 5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca duruşma açarak ve tarafları da çağırarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda bir karar vermesi gerekirken dosya üzerinden karar vermiş; başvurucuyu mahkemeye erişim hakkının yanında bölge adliye mahkemesi önünde sözlü yargılanmadan ve bununla bağlantılı diğer usul güvencelerinden yoksun bırakmıştır." değerlendirmeler bulunarak Bölge Adliye Mahkemesinin yasaya aykırı bozma kararının başvurucunun Anayasa'nın 36. Maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğine hükmetmiştir. (Ömer Oral [GK], B. No: 2023/33667, 9/1/2025, § …). Aynı konuda Yargıtay Ceza Genel Kurulu ise "Bölge adliye mahkemelerinin hükmün bozulmasına karar verebileceği hâller, 5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde tahdidi olarak sayılmıştır. Bu düzenlemelere göre istinaf mahkemeleri şu hâllerde hükmün bozulması kararı verebilecektir:
1. İlk derece mahkemesinin kararında 5271 sayılı Kanun'un 289. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (g) ve (h) bentleri hariç diğer bentlerinde belirtilen bir mutlak hukuka aykırılık nedeninin bulunması,
2. Soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmediğinin veya ön ödeme ve uzlaştırma usulünün uygulanmadığının anlaşılması ya da davanın ilk derece mahkemesinde görülmekte olan bir dava ile birlikte yürütülmesinin zorunlu olması. ......
Açıkça görüldüğü gibi bölge adliye mahkemesinin bozma kararı verebileceği hâller, kati surette davanın esasına ilişkin değil ve fakat yargılamaya dair usul kurallarının ağır ve açık ihlalleri ile hükme müessir usul kurumlarının ihmali suretiyle hüküm kurulması durumlarına münhasırdır. Nitekim Yargıtay kararlarına karşı direnme yetkisi bulunan ilk derece mahkemesinin, bölge adliye mahkemelerinin bozma kararlarına direnememesinin temelinde yatan düşünce de buna dayanmaktadır. Direnme yasağına ilişkin normun, maddi ceza adaletiyle doğrudan bir ilgisinin bulunmadığı, esas itibariyle makul sürede yargılanma hakkı bakımından bir teminat alanı oluşturduğu söylenmelidir.
Hukuki düzenlemeler ve yapılan açıklamalar karşısında, mesele tartışmaya ihtiyaç bırakmayacak açıklıktadır. Buna rağmen uygulama, bölge adliye mahkemelerinin iş yoğunluğu gibi mülahazalarla kanunun kendisine tanımadığı bir yetkiyi kullanarak bozma kararları verilegeldiği bilinen bir gerçektir. Bu uygulamanın, yukarıda yer verilen tespitler yanında, görevli/teminatlı mahkemede yargılanma ve mahkemeye erişim/ kanun yoluna etkin başvuru hakları yönünden ciddi sorunlar taşıdığı da tartışmadan varestedir. CMK'nın 286. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma dışında kalan kararları temyiz edilebileceğinden, bölge adliye mahkemesinin Kanun'un açık hükmüne aykırı şekilde verdiği bozma kararının temyiz edilebilmesi de mümkün değildir. Bu nedenle ilk derece mahkemesi hükmünün hukuka aykırılık taşıdığının tespit edilmesi durumunda bölge adliye mahkemesi ceza dairesince ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırarak yeniden hüküm kurulması gerektiği hâlde bozma kararı verilmesi nedeniyle sanığın temyiz hakkının kısıtlanması da söz konusu olabilmektedir." şeklinde değerlendirmelerde bulunarak Bölge Adliye Mahkemesinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle "hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları" gerektiğine hükmetmiştir (YCGK, T.:30.04.2025, E.: 2024/6-490, K.:2025/197).
Bu açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesinin 27.10.2022 tarihli 2021/1248 Esas ve 2022/1345 Karar sayılı bozma kararı ile bozma kararı üzerine verilen Gaziantep 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 25.10.2023 tarihli 2022/7 76... /479 Karar sayılı kararıyla sonraki istinaf kararının hukukî değerden yoksun olduğu, 5271 sayılı Kanun’un 280/1-g maddesi uyarınca duruşma açılarak ve taraflar da çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre yeniden hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde hükmün bozulmasına karar verilmesi, hukuka aykırı bulunmuştur.
III. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle diğer yönleri incelenmeyen Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesi kararına karşı sanığın temyiz istemi yerinde görüldüğünden, hükmün Tebliğname'ye aykırı olarak oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 18. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,
12.03.2026 tarihinde karar verildi.