MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2024/959 E., 2024/1515 K.
SUÇLAR : Nitelikli tehdit, kasten yaralama
HÜKÜMLER : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Red
Yapılan ön inceleme neticesinde; ilk derece mahkemesince verilen 21.04.2021 tarihli kararın, katılan vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin 10.07.2023 tarihli kararında "Sanık hakkında olası kastla yaralama ve silahla tehdit suçlarından verilen mahkumiyet hükümlerine karşı suçtan zarar gören vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde; Sanık hakkında olası kastla yaralama suçundan hükmolunan adli para cezasının miktarı, 15.04.2020 tarihinde yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanunun 17. maddesi ile değişik CMK'nin 272/3-a maddesi gereğince kesinlik sınırı içinde kalmakta ise de, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 29/09/2009 tarih ve 2009/5-1 73... /209 karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, doğru uygulama yapılmış olması halinde adli sicil kaydında tekerrüre esas mahkumiyet hükmü bulunan sanık hakkında TCK'nin 58/3. maddesi gereğince seçimlik cezalardan adli para cezası yerine hapis cezası tercih edileceği ve bu hükmün istinafa tabi olacağı dikkate alınarak, hükmün istinafı kabil olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;
1-Sanık hakkında olası kastla yaralama suçundan kurulan hüküm yönünden,
a)Adli sicil kaydına göre tekerrüre esas mahkumiyet hükmü bulunan sanık hakkında TCK'nin 58/3. maddesi gereğince TCK'nin 86/2 maddesinde belirtilen seçenek cezalardan zorunlu olarak hapis cezasına karar verildikten sonra, TCK'nin 58/6. maddesi gereğince hapis cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,
b)27/05/2022 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7406 sayılı Kanunla TCK'nin 86. maddesinin 2. fıkrasında yapılan değişiklik nedeniyle TCK'nin 7/2 maddesi gereğince sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,
2-Sanık hakkında silahla tehdit suçundan kurulan hüküm yönünden,
a)Olayın çıkış sebebi üzerinde durularak haksız tahrik oluşturabilecek eylemler saptanıp, haksız davranışların öncelik sonralık durumu, etki-tepki biçiminde gelişip gelişmedikleri, ağırlık düzey ve derecelerine göre denge bulunup bulunmadığı değerlendirilerek, sonucuna göre; sanık lehine haksız tahrik hükümlerinin uygulanma olanağının karar yerinde tartışılması gerektiğinin düşünülmemesi,
b)Adli sicil kaydına göre tekerrüre esas mahkumiyet hükmü bulunan sanık hakkında verilen hapis cezasının TCK'nin 58/6. maddesi gereğince mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,
Kabule göre de;
1-Sanığın gözaltında kaldığı sürenin TCK'nin 63/1 maddesi uyarınca cezasından mahsubuna karar verilmemesi,
2-Gerekçeli karar başlığında gözaltı süresinin gösterilmemesi suretiyle CMK'nin 232/2-d maddesine aykırı davranılması," gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar verilerek dosyanın ilk derece mahkemesine gönderildiği, anılan karara direnme yetkisi bulunmayan ve kanunen uyma zorunluluğu bulunan ilk derece mahkemesince verilen nitelikli tehdit, kasten yaralama suçlarından kurulan mahkûmiyet hükümlerinin aslında Bölge Adliye Mahkemesince verilmiş bir karar olarak kabulünde zorunluluk bulunduğu, bu şekilde verilen kararların ilk derece mahkemesi kararı niteliğinde bulunduğunun kabulü halinde esasen tarafların var olan temyiz haklarının ellerinden alınmış olacağının anlaşılması karşısında, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde, sanık hakkında nitelikli tehdit ve kasten yaralama suçlarından ilk defa kurulan ve bölge adliye mahkemesince kurulacak olsaydı temyiz yolu açık olacak olan mahkûmiyet hükümlerinin de temyizi kabil olduğu belirlenerek Tebliğnamedeki bu konuda red isteyen düşünceye iştirak edilmeyerek yapılan incelemede;
I. HUKUKİ SÜREÇ
A. Bozma
Osmaniye 8. Asliye Ceza Mahkemesinin, 21.04.2021 tarihli ve 2020/228 Esas, 2021/164 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında; kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanun'un (5237 sayılı Kanun) 86/2, 86/3-a, 21/2, 62, 52/2. maddeleri uyarınca 2000,00 TL adli para cezası, nitelikli tehdit suçundan 5237 sayılı Kanun'un 106/2-a, 43/2, 62, 53. maddelerinden 2 yıl 1 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına karar verilmiştir.
Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 10.07.2023 tarihli ve 2021/1779 Esas, 2023/1127 Karar sayılı kararı ile; sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik suçtan zarar gören Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı vekilinin istinaf başvusunun kabulü ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 280/1-e maddesi uyarınca hükümlerin bozulmasına karar verilmiştir.
B. Bozmadan Sonraki Yargılama Süreci
Bozma üzerine Osmaniye 8. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.01.2024 tarihli ve 2023/386 Esas, 2024/72 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında kasten yaralama suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 86/2, 86/3-a, 21/2, 53, 58. maddeleri uyarınca 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve cezanın ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine, nitelikli tehdit suçundan 5237 sayılı Kanun'un 106/2-a, 43/2-1, 29/1, 53, 58. maddelerinden 1 yıl 10... gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve cezanın ikinci kez mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmiştir.
Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 17.07.2024 tarihli ve 2024/959 Esas, 2024/1515 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanığın istinaf başvurusunun "1-Sanık hakkında tekerrür hükümlerinin uygulandığı bölümlere, 5275 sayılı Kanunun 108/4 maddesi gereğince sanık hakkında cezanın infazından sonra DENETİMLİ SERBESTLİK TEDBİRİ UYGULANMASINA" ibarelerinin eklenmesine, 2-Hükmün yargılama gideriyle ilgili bölümünün çıkartılarak yerine "Sanığın sarfına neden olduğu posta gideri 109,50 TL, tebligat gideri 360,50 TL ve bilirkişi gideri 200 TL olmak üzere toplam 670 TL yargılama giderinin sanıktan tahsili ile hazineye gelir kaydına" ibaresinin eklenmesine, Karar verilmek suretiyle" 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanun' un 280/1-a maddesi gereğince hükümlerin düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine," karar verilmiştir.
II. TEMYİZ
Değerlendirme ve Gerekçe
5271 sayılı Kanun’un 280/1-e maddesinde Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre, Osmaniye 8. Asliye Ceza Mahkemesinin, 21.04.2021 tarihli ve 2020/228 Esas, 2021/164 Karar sayılı dosyasında verilen mahkumiyet kararına yönelik yapılan istinaf incelemesi neticesinde, Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 10.07.2023 tarihli ve 2021/1779 Esas, 2023/1127 Karar sayılı kararında "Sanık hakkında olası kastla yaralama ve silahla tehdit suçlarından verilen mahkumiyet hükümlerine karşı suçtan zarar gören vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde; Sanık hakkında olası kastla yaralama suçundan hükmolunan adli para cezasının miktarı, 15/04/2020 tarihinde yürürlüğe giren 7242 sayılı Kanunun 17. maddesi ile değişik CMK'nin 272/3-a maddesi gereğince kesinlik sınırı içinde kalmakta ise de, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 29/09/2009 tarih ve 2009/5-1 73... /209 karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, doğru uygulama yapılmış olması halinde adli sicil kaydında tekerrüre esas mahkumiyet hükmü bulunan sanık hakkında TCK'nin 58/3. maddesi gereğince seçimlik cezalardan adli para cezası yerine hapis cezası tercih edileceği ve bu hükmün istinafa tabi olacağı dikkate alınarak, hükmün istinafı kabil olduğu kabul edilerek yapılan incelemede;
1-Sanık hakkında olası kastla yaralama suçundan kurulan hüküm yönünden,
a)Adli sicil kaydına göre tekerrüre esas mahkumiyet hükmü bulunan sanık hakkında TCK'nin 58/3. maddesi gereğince TCK'nin 86/2 maddesinde belirtilen seçenek cezalardan zorunlu olarak hapis cezasına karar verildikten sonra, TCK'nin 58/6. maddesi gereğince hapis cezasının mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,
b)27/05/2022 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7406 sayılı Kanunla TCK'nin 86. maddesinin 2. fıkrasında yapılan değişiklik nedeniyle TCK'nin 7/2 maddesi gereğince sanığın hukuki durumunun değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,
2-Sanık hakkında silahla tehdit suçundan kurulan hüküm yönünden,
a)Olayın çıkış sebebi üzerinde durularak haksız tahrik oluşturabilecek eylemler saptanıp, haksız davranışların öncelik sonralık durumu, etki-tepki biçiminde gelişip gelişmedikleri, ağırlık düzey ve derecelerine göre denge bulunup bulunmadığı değerlendirilerek, sonucuna göre; sanık lehine haksız tahrik hükümlerinin uygulanma olanağının karar yerinde tartışılması gerektiğinin düşünülmemesi,
b)Adli sicil kaydına göre tekerrüre esas mahkumiyet hükmü bulunan sanık hakkında verilen hapis cezasının TCK'nin 58/6. maddesi gereğince mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi,
Kabule göre de;
1-Sanığın gözaltında kaldığı sürenin TCK'nin 63/1 maddesi uyarınca cezasından mahsubuna karar verilmemesi,
2-Gerekçeli karar başlığında gözaltı süresinin gösterilmemesi suretiyle CMK'nin 232/2-d maddesine aykırı davranılması," şeklinde belirttiği gerekçe ile hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bu bozma kararının 5271 sayılı Kanunu’nun 280/1-e maddesinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesinin davanın yeniden görülmesine karar verilerek yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı vermesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı, bölge adliye mahkemesince yapılan uygulama kanuna açıkça aykırılık teşkil ettiği gibi bazı hallerde sanığın ve katılanın temyiz hakkını ortadan kaldırılmasına yol açabildiği, nitekim temyize konu somut olayda, sanık hakkında verilen hükümler yönünden bölge adliye mahkemesince verilen ve yasaya aykırı olan bozma kararı sanığın temyiz hakkını etkilediği, sanık ve katılanın temyiz hakkının ortadan kaldırılmasına sebep olabilmektedir. Anayasa Mahkemesi bu konuda verdiği bir kararında "İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermesi başvurucu yönünden önemli sonuçlar doğurmaktadır. Nitekim İstinaf Dairesi, 5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca duruşma açarak ve tarafları da çağırarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda bir karar vermesi gerekirken dosya üzerinden karar vermiş; başvurucuyu mahkemeye erişim hakkının yanında bölge adliye mahkemesi önünde sözlü yargılanmadan ve bununla bağlantılı diğer usul güvencelerinden yoksun bırakmıştır." değerlendirmelerde bulunarak bölge adliye adliye mahkemesinin yasaya aykırı bozma kararının başvurucunun Anayasa'nın 36. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkını ihlal ettiğine hükmetmiştir (Ömer Oral [GK], B. No: 2023/33667, 9/1/2025, § …). Aynı konuda Yargıtay Ceza Genel Kurulu ise "Bölge adliye mahkemelerinin hükmün bozulmasına karar verebileceği hâller, 5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde tahdidi olarak sayılmıştır. Bu düzenlemelere göre istinaf mahkemeleri şu hâllerde hükmün bozulması kararı verebilecektir:
1. İlk derece mahkemesinin kararında 5271 sayılı Kanun'un 289. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (g) ve (h) bentleri hariç diğer bentlerinde belirtilen bir mutlak hukuka aykırılık nedeninin bulunması,
2. Soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmediğinin veya ön ödeme ve uzlaştırma usulünün uygulanmadığının anlaşılması ya da davanın ilk derece mahkemesinde görülmekte olan bir dava ile birlikte yürütülmesinin zorunlu olması...........
Açıkça görüldüğü gibi bölge adliye mahkemesinin bozma kararı verebileceği hâller, kati surette davanın esasına ilişkin değil ve fakat yargılamaya dair usul kurallarının ağır ve açık ihlalleri ile hükme müessir usul kurumlarının ihmali suretiyle hüküm kurulması durumlarına münhasırdır. Nitekim Yargıtay kararlarına karşı direnme yetkisi bulunan ilk derece mahkemesinin, bölge adliye mahkemelerinin bozma kararlarına direnememesinin temelinde yatan düşünce de buna dayanmaktadır. Direnme yasağına ilişkin normun, maddi ceza adaletiyle doğrudan bir ilgisinin bulunmadığı, esas itibariyle makul sürede yargılanma hakkı bakımından bir teminat alanı oluşturduğu söylenmelidir.
Hukuki düzenlemeler ve yapılan açıklamalar karşısında, mesele tartışmaya ihtiyaç bırakmayacak açıklıktadır. Buna rağmen uygulama, bölge adliye mahkemelerinin iş yoğunluğu gibi mülahazalarla kanunun kendisine tanımadığı bir yetkiyi kullanarak bozma kararları verilegeldiği bilinen bir gerçektir. Bu uygulamanın, yukarıda yer verilen tespitler yanında, görevli/teminatlı mahkemede yargılanma ve mahkemeye erişim/ kanun yoluna etkin başvuru hakları yönünden ciddi sorunlar taşıdığı da tartışmadan varestedir. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma dışında kalan kararları temyiz edilebileceğinden, bölge adliye mahkemesinin Kanun'un açık hükmüne aykırı şekilde verdiği bozma kararının temyiz edilebilmesi de mümkün değildir. Bu nedenle ilk derece mahkemesi hükmünün hukuka aykırılık taşıdığının tespit edilmesi durumunda bölge adliye mahkemesi ceza dairesince ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırarak yeniden hüküm kurulması gerektiği hâlde bozma kararı verilmesi nedeniyle sanığın temyiz hakkının kısıtlanması da söz konusu olabilmektedir." şeklinde değerlendirmelerde bulunarak bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle "hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları" gerektiğine hükmetmiştir (YCGK, T.:30.04.2025, E.: 2024/6-490, K.:2025/197).
Bu açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin 10.07.2023 tarihli ve 2021/1779 Esas, 2023/1127 Karar sayılı bozma kararı ile bozma kararı üzerine verilen Osmaniye 8. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.01.2024 tarihli ve 2023/386 Esas, 2024/72 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu, 5271 sayılı Kanun’un 280/1-g maddesi uyarınca duruşma açılarak ve taraflar da çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre yeniden hüküm kurulması gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde hükmün bozulmasına karar verilmesi, hukuka aykırılık bulunmuştur.
III. KARAR
Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, diğer yönleri incelenmeyen Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesi kararının 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi uyarınca, Tebliğname’ye aykırı olarak oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Osmaniye 8. Asliye Ceza Mahkemesine, gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tevdiine,
10.03.2026 tarihinde karar verildi.