MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu
SAYISI : 2025/4
KONUSU : Uyuşmazlığın giderilmesi
UYUŞMAZLIĞIN GİDERİLMESİ TALEBİNE KONU KARARLAR : 1.Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin 17.01.2024 gün ve 2023/1010 Esas, 2024/144 Karar sayılı kararı
2.İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin 09.09.2024 gün ve 2024/2436 Esas, 2024/3174 Karar sayılı kararı
UYUŞMAZLIĞIN GİDERİLMESİNİ TALEP EDEN : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunun 12.05.2025 gün ve 2025/4 sayılı başvurusuna istinaden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
İTİRAZA KONU KARAR : Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 18/12/2025 tarihli ve 2023/4862 Esas, 2025/11678 Karar sayılı kararı.
İTİRAZ EDEN : Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 18.12.2025 tarihli ve 2023/4862 Esas, 2025/11678 Karar sayılı kararına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.01.2026 tarihli ve UG-2026/13511 sayılı itirazı üzerine Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 07.01.2026 tarihli ve 2022/319 esas, 2026/16 karar sayılı kararı ile bu konuda itiraza gelebileceği de gözetilerek yapılan inceleme neticesinde;
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 308 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kanunî süresinde yapılan itiraz başvurusu üzerine dava dosyası, aynı Kanun’un 308 inci maddesinin ikinci fıkrası gereği Dairemize gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İTİRAZ SEBEPLERİ
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itiraz başvurusu, seri muhakeme usulü uyarınca verilen hükümlerin tekerrüre esas alınıp alınamayacağına ilişkindir.
Somut olayda, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Daireleri Başkanlar Kurulu’nun 12.05.2025 gün ve 2025/4 sayılı başvurusu ile seri muhakeme usulü uygulanan ilamın tekerrüre esas alınacağını kabul eden Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin 17.01.2024 gün ve 2023/10 10... /144 Karar sayılı kararı ile, seri muhakeme usulü uygulanan ilamın tekerrüre esas alınamayacağını kabul eden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin 09.09.2024 gün ve 2024/2436 Esas, 2024/3174 Karar sayılı kararları arasındaki içtihat uyuşmazlığının giderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına talepte bulunulmuştur.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca yapılan değerlendirme sonucu 17.09.2025 tarihli ve SUG - 2025/71470 sayılı Uyuşmazlığın giderilmesi talepli yazısı ile seri muhakeme usulü uygulanan ilamın tekerrüre esas alınamayacağını kabul eden İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin 09.09.2024 gün ve 2024/2436 Esas, 2024/3174 Karar sayılı kararlarının usul ve yasalara aykırı olduğu, seri muhakeme usulü uygulanan ilamın tekerrüre esas alınacağını kabul eden Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin 17/01/2024 gün ve 2023/1010 Esas, 2024/144 Karar sayılı kararlarının usul ve yasaya uygun olduğu görüşü ile uyuşmazlığın giderilmesi talep edilerek, dosya bir karar verilmek üzere Dairemize gönderilmiştir.
Dairemizin 18.12.2025 tarihli 2025/48 62... /11678 Karar sayılı kararı ile uyuşmazlığın giderilmesi talebi kabul edilerek, 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanunun 35. maddesi uyarınca; Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin 17.01.2024 gün ve 2023/1010 Esas, 2024/144 Karar sayılı kararı ile verilen özetle; "seri muhakeme usulü uygulanan ilamın tekerrüre esas alınacağı’’na ilişkin kararının usul ve yasalara aykırı olduğunun tespiti ile;
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin 09.09.2024 gün ve 2024/2436 Esas, 2024/3174 Karar sayılı kararı ile verilen ‘‘seri muhakeme usulü uygulanan ilamın tekerrüre esas alınmayacağı’’na ilişkin kararının usul ve yasaya uygun olduğu yönünde uyuşmazlığın giderilmesi talebinin kabulü ile, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 17.09.2025 tarih ve UG - 2025/71470 sayılı yazısına ve Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Daireleri Başkanlar Kurulunun 12.05.2025 gün ve 2025/4 sayılı görüşlerine aykırı olarak Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesi ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesi arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine karar verilmiştir.
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 28.01.2026 tarihli ve UG-2026/13511 sayılı itiraz yazısında özetle, seri muhakeme uygulanan ilamın tekerrüre esas alınamayacağına dair aksi bir yasal dayanak bulunmaması, yaptırım uygulamasında güvenlik tedbirlerinin de uygulamaya konu edilebileceğine ilişkin mevcut yasal düzenleme karşısında, seri muhakeme usulü uyarınca verilen ve usulüne uygun biçimde kesinleşen hükümlerin tekerrüre esas alınması gerekeceği ve Bölge Adliye Mahkemeleri Ceza Daireleri arasındaki uyuşmazlığın bu suretle giderilmesi gerekeceği değerlendirmeye konu edilerek itirazın kabulü ile, Dairemizin 18.12.2025 tarihli 2023/48 62... /11678 Karar sayılı uyuşmazlığın giderilmesi kararının kaldırılmasına, seri muhakeme usulü uygulanan ilamın tekerrüre esas alınamayacağını kabul eden; İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin 09.09.2024 gün ve 2024/24 36... /3174 Karar sayılı kararının usul ve yasalara aykırı olduğunun tespiti ile; seri muhakeme usulü uygulanan ilamın tekerrüre esas alınacağını kabul eden; Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin 17.01.2024 gün ve 2023/10 10... /144 Karar sayılı kararının usul ve yasaya uygun olduğu yönünde uyuşmazlığın giderilmesine, itirazın yerinde görülmediği takdirde, 5271 sayılı Kanun’un 308/3. maddesi uyarınca bir karar verilmek üzere dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. GEREKÇE
Seri Muhakeme Usulü, Kıta Avrupası Hukuk Sistemine Dahil olan birçok ülkede belirli farklılıklar da olsa yaygın bir şekilde uygulanan ceza kararnamesi ( penal/punishment/ punitive order) formlarından biridir. Ceza kararnamesi büyük oranda savcılık makamı tarafından kontrol edilen ve genellikle savcı tarafından bir yaptırım belirlenmesi suretiyle uygulanabilen yargılamasız ceza olmaz ilkesinin bir istisnasını teşkil eden mutabakata/kabule dayalı bir ceza muhakemesi yöntemi olarak kabul edilmektedir (Doç. Dok. Hakan Yavuz Seri Muhakeme Usulü ve Anayasa Mahkemesinin 31.03.20 21... .04.2022 tarihli İptal Kararlarına İlişkin Düşünceler Batı Adalet Dergisi Yıl 5 sayı 9 Ocak Haziran-20 23... ).
Seri muhakeme usulü kapsamında yapılan işlemler savcı tarafından yapılan diğer tüm işlemler gibi yürütmeye taalluk eden kendine özgü idari işlem niteliğinde olup “yargısal” bir mahiyeti bulunmayan ceza muhakemesi işlemleridir (Yavuz age s. 17).
7331 sayılı kanun ile 5271 sayılı Kanun’un 250/14 maddesinde yapılan değişiklik ile itiraz mercinin, itirazı üçüncü ve dokuzuncu fıkralardaki şartlar yönünden inceleyebileceği hüküm altına alınmış ve itirazın sınırları belirlenmiştir ( Mustafa Artuç, Çetin Akkaya , Mehmet Buğra Artuç Hüküm Kurma Sanatı Adalet 12. baskı Temmuz 20 25... ). İtiraz merci teklifin kanunun öngördüğü şekilde müdafii huzurunda yapılıp yapılmadığını (CMK. m.250/3), suçun seri muhakeme kapsamında yer alıp almadığını ve dosyadaki delillerin vicdani kanaati oluşturmaya yeterli olup olmadığını (CMK. m. 250/9) denetleyecektir.
CMK 250/14;”... Dokuzuncu fıkra kapsamında mahkemece kurulan hükme itiraz edilebilir. İtiraz mercii, itirazı üçüncü ve dokuzuncu fıkralardaki şartlar yönünden inceler ,,,” şeklindeki açık düzenleme seri muhakemenin itiraza tabi olduğunu düzenlediği gibi seri muhakemeye yönelik itiraz denetiminin kapsamını da kısıtlamıştır.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanun'un 272. maddesinde istinaf edilebilecek hükümleri ile istinaf edilemeyecek hususları sayılmıştır.
CMK 272/ son ;”... Karşı istinaf yoluna başvurulamaz (Ek cümle:14/4/2020-7242/17 md.). Bu suretle verilen hükümler tekerrüre esas olmaz” şeklinde düzenleme yapmıştır. Buna göre istinafa tabi olmayan kararlar tekerrürede esas alınamaz.
Söz konusu düzenleme Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve Ceza dairelerinin 765 Sayılı TCK döneminden beri uygulayageldikleri yerleşik içtihatları destekler mahiyettedir.
Bu bilgiler ışığında somut uyuşmazlık konusu husus değerlendirildiğinde;
Dairemizin 26.05.2025 tarihli ve 2023/19919 esas, 2025/5751 karar, yine 16.06.2025 tarihli ve 2023/15782 Esas, 2025/6288 Karar sayılı kararlarında özetle, tekerrüre esas alınan ilama konu suçun seri muhakeme usulü kapsamına alındığından, anılan ilama ilişkin uyarlama yargılaması yapılıp yapılmadığı araştırılarak sonucuna göre tekerrür hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görüldüğü eleştirisi yapılmıştır.
Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 19.04.2011 tarihli ve 2011/6-84 esas, 2011/55 karar; yine 28.02.2012 tarihli ve 2011/4-522 Esas, 2012/71 Karar sayılı kararlarında da açıklandığı üzere temyiz yasa yoluna tâbi olmayan kararların tekerrüre esas alınamayacağı belirtilmiştir.
Açıklanan nedenlerle 5271 sayılı CMK’nın 250. maddesinde düzenlenen seri muhakeme usulü itiraz kanun yoluna tâbi olduğundan ve yukarıda belirtilen Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarında da açıklandığı üzere temyiz yasa yoluna tâbi olmayan kararların tekerrüre esas alınması mümkün bulunmadığından seri muhakeme usulü uygulanan ilamların tekerrüre esas alınmaları mümkün olmayacaktır. Bu itibarla seri muhakeme usulü uygulanan ilamın tekerrüre esas alınamayacağını kabul eden; İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin 09.09.2024 gün ve 2024/2436 Esas, 2024/3174 Karar sayılı kararının usul ve yasaya uygun olduğunu değerlendirerek uyuşmazlığın giderilmesine dair Dairemiz kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
III. KARAR
1. Gerekçe bölümünde belirtilen nedenle Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı İTİRAZININ oy birliğiyle REDDİNE,
2. 5271 sayılı Kanun’un 308/3. maddesi uyarınca Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 18.12.2025 tarihli ve 2023/4862 Esas, 2025/11678 Karar sayılı kararı ile ilgili itirazı incelemek üzere dava dosyasının, Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.02.2026 tarihinde karar verildi.