(818 S. K. m. 19, 28) (6570 s. GMKHK. m. 12)
Dava: Mahalli Mahkemesinden verilmiş bulunan Boşaltma davasına dair karar davacı vekili Avukat B.İ. tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava, kiralananı başkasına kısmen devir suretile akde muhalefet eden kiracının bu sebeple ve diğer davalı fuzuli işgal olduğundan her ikisinin kiralanandan çıkarılması isteminden ibarettir.
Mahkemece, red kararı verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
6570 sayılı kanunun 12 inci maddesinde sözleşmede aksine açıklık olmadıkça, kiralanan yerin kısmen veya tamamen başkasına devredilemeyeceği ve onun istifadesine bırakılamayacağı) öngörülmüştür.
Davacı, kanunun bu maddesi hükmüne dayanarak kiralananın boşaltılmasını istemiştir.
Davalı, İ.Y. ise kiralananı diğer davalıya devretmediğini ve ortak aldığını savunmuş, mahkemede bu savunmayı esas tutarak davayı red etmiştir. Gerçekten kanunlarımızda, kiralanana ortak alınmasını yasaklayan bir hüküm yoktur. Sözleşmede de aksi kararlaştırılmadığına göre ortak alınması her zaman mümkündür. Ancak; bu ortaklığın aslında muvazaaya dayanmaması lazımdır. Gizli maksadın kiralananı, başkasına devir olduğu halde bunu örtmek için ortaklık sözleşmesi yapılmış ise, kiralananın devredilmesini yasaklayan kanun hükmünü ortadan kaldırmak için kanuna karşı hile kullanılmış olacağından bu sözleşme geçerli sayılamayacağı cihetle nazarı itibare alınması gerekir. Mahkemeye ibraz edilmiş bulunan 12 Ekim 1972 tarihli ve noterlikçe tasdikli mukavelenamenin 2 inci maddesinde; Davalı M. nin yapacağı saatcilik ve antikacılık işi için, bütün sermayenin kendisine ait olacağı ve ancak karı diğer davalı ile müşterek paylaşacağı yazılıdır. Sözleşmenin bu hükmünde de anlaşılacağı üzere, davalılar arasında kiracının halen yapmakta olduğu terzilik yönünden yapılmış bir ortaklık sözleşmesi yoktur. Bu durumda, bu sözleşmeye dayanılmaması lazım gelir. Zira yapılacak iş yepyeni bir işdir. Ortaklıktan maksat ise asıl kiracının işine başkasını ortak etmesidir. Bundan başka terzilik yapan kiracının, saatcilik işinden dolayı sermayeye iştirak etmeden kardan pay alması, aralarındaki ilişkinin ortaklıkdan ziyade, sözleşmede kabul edilen bu kar payının diğerinin işgali sebebile bunun bir kira karşılığı olduğunu göstermektedir. Bu itibarla ihtara rağmen kiralananı eski hale getirmeyen kiracının fuzuli işgal olduğu anlaşılan diğer davalının kiralanandan çıkarılması icabeder. Mahkemece bundan zuhul olunarak yazılı sebeple red kararı verilmesi, usul ve kanuna aykırıdır.
Sonuç: Hükmün açıklanan nedenle BOZULMASINA, 18.2.1974 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy