(743 S. K. m. 630, 659)
Dava: Mahalli Mahkemesi'nden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazıl şuf'a davasına dair karar davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava şufalı payların davacı adına tescili isteminden ibarettir. Mahkemece süre yönünden red kararı verilmiş ve hüküm davacı vekili tarafındantemyiz edilmiştir.
Davacının dayandığı pay iştirak halinde mülkiyete konu ise tüm iştirakçilerin birlikte dava açması veya birinin açtığı davaya diğerlerinin muvafakat etmisi gerekir. Çünkü bu gibi hallerde 11.10.1982 gün 3/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca davanın tereke adına açıldığının kabulü icabeder. Muvafakat duruşmaya gelip bu konuda beyanda bulunmakla veya imzası noterce tasdikli muvafakat belgesi ibrazı suretiyle yahut davacı adına davayı takip eden avukata vekalet vermekle yapılabilir. Bunlardan birinin gerçekleşmesi halinde muvafakat veren ortağın davacı safında yer alarak davayı takip etmesine gerek kalmaz. Muvafakat veren ortak haktan vazgeçtiğini de beyan ederse davanın kabulü halinde şuf'alı pay diğerleri adına davacı dışındakilerin hepsi haktan vazgeçerse şuf'alı pay sadece davacı adına tescil edilir. Bu yolda ortakların tümünün muvafakatı sağlanmazsa payı bırakan murisin terekesine MK. 581 - 630 maddeleri uyarınca görevli mahkemede mümessil tayini için davacıya süre verilir. Mümessil davacı dışında biri olursa davacının sıfatı biter davayı mümessil takip eder. Mümessille takip edilen davanın kabulü halinde şufalı payın tereke adına tescili gerekir. Dava hakkına ilişkin olan bu hususun hakim tarafından kendiliğinden öncelikle nazara alınması icabeder.
Şufa hakkının tapuda yapılan satışın öğrenilmesinedn itibaren bir ay içinde kullanılması gerekir. İştirakçi ortaklarda da bunlardan satışı en geç öğrenenin öğrenme tarihine göre bir aylık hak düşürücü süre saptanır. Diğer ortakların daha önce öğrenmesi önem taşımaz. Bu hak her türlü irade bildirimiyle kullanılabileceği gibi doğrudan doğruya dava açmak suretiyle de kullanılabilir. Dava dışı kullanılan irade bildirimi süreyi koruyacağından yasal süresi içinde her zaman dava açılabilir. Şufa hakkı tapudaki satış işleminden sonra doğacağından şuf'alı payın daha önce satılacağının öğrenilmesi veya hak sahibine vaki satın alma teklifinin kabul edilmemesi hiçbir hukuki değer taşımaz. Davalı hak düşürücü süre geçirildiği savunmasında bulunmuşsa bunu ispat etmesi gerekir . Bu konuda tanık dahil her türlü delil ikamesi mümkündür. Önce davalı delilleriinin daha sonra varsa davacı delillerinin toplanması gerekir.
Olayımızda : Şuf'alı payların ilişkin olduğu taşınmazlarda davacıların ve mürisleri Emine Münire Marlalı adlarına müstakil pay kaydı yoktur. Pay kaydı Emine Münire Marlalı ile birlikte Kıvamettin M. Sadettin, M. Ali Nasman adlarına verasette iştirak halinde mülkiyet halindedir. Dava sadece Emine Münire'nin miras şirketi mümessili huzuru ile yürütülmüştür. Adı geçen adına müstakil pay kaydı olmadığına göre bununla birlikte diğer iştirakçilerinde yukarıda açıklandığı şekilde muvafakatlarının sağlanması veya müşterek mürislerinin terekesine mümessil tayin edilmesi ve o mümessil huzuru ile davanın yürütülmesi ve hak düşürücü sürenin geçirilip geçirilmediğininde buna göre tespiti gerekirken bunlardan zuhul ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olduğundan hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerden temyiz itirazlarınn kabulü ile hükmün 29.4.1987 gününde BOZULMASINA, oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy