(743 S. K. m. 2, 659)
Dava: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan şufa davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı - müdahil tarafından süresi içinde istenilmekle; dosyadaki bütün kağıtlar okunup, gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava, şufalı payın iptal ve tescili isteğine ilişkindir. Mahkeme, davayı kabul etmiş; hükmü, davalı ile müdahil davacı temyiz etmiştir.
1- Dosya kapsamına, toplanan delillere hükmün dayandığı gerekçelere, müdahil davacının duruşmalara gelmemesi nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinde bir usulsüzlük olmamasına göre, müdahil davacının temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davalının temyiz itirazına gelince:
Şufalı payın ilişkin olduğu taşınmaz paydaşlarca özel olarak taksim edilip, herbir paydaş belirli bir kısmı kullanırken, bunlardan biri kendisinin tasarrufundaki yeri ve ona tekabül eden payı bir üçüncü şahsa satarsa, satıcı zamanında o yerde hak iddia etmeyen davacının, tapuda pay satışı şeklinde yapılan işlem nedeniyle şufa hakkını kullanması MK.nun 2. maddesinde yer alan objektif iyiniyet kuralı ile bağdaşmaz. Kötüye kullanılan bu hak kanunen himaye görmez. 14.2.1951 gün ve 17/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bu hususun davanın her aşamasında ileri sürülmesi, hatta mahkemenin kendiliğinden nazara alması gerekir. Savunmanın tevsii bu gibi durumlarda sözkonusu değildir. Davanın bu bakımdan reddi gerekir.
Olayımızda; davacı şufalı payın ilişkin olduğu 1242 ve 1243 parsel nolu taşınmazlarda paydaş olduğunu, paydaşlardan H.'in paylarını davalıya 29.7.1994 tarihinde sattığını ileri sürerek 23.8.1994 tarihinde süresinde açtığı işbu dava ile şufalı payların iptali ile adına tescilini istemiştir.
Davalı; şufalı payların ilişkin bulunduğu taşınmazlar ile bunlara bitişik 732, 858, 860 parsellerin paydaşlarınca bir bütün olarak kabul edilip taksim edildiğini, kendisine satanın kullandığı 1242 parselin güney kısma tekabül eden müstakil bölümü satın aldığını, bu durumda şufa cereyan etmeyeceğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
Mahkeme dava konusu her müstakil parselde tüm paydaşlarca kullanılan bölümler olmadığından geçerli bir taksimden bahsedilemeyeceği gerekçesi ile davayı kabul etmiştir. Savunma doğrultusunda mahallinde yapılan keşifte dinlenen tanık beyanlarından ve bilirkişi krokisinden dava konusu 1242 parselin davalıya satışı ve T. arasında taksim edilerek güneye düşen bölümün davalının bayiince 5 parça taşınmazdaki hisselerine karşılık kullanıldığı ve davalıya satıldığı bu parselin geri kalan kuzey kısmının T. tarafından kullanıldığı, dava konusu 1243 parsel ile diğer parsellerde aynı şekilde taksim edilerek eylemli olarak kullanılageldiği anlaşılmaktadır.
Fiili taksimin kabulü için mahkemenin gerekçesinde belirtildiği gibi her paydaşın aynı parselde belli ve muayyen bir yer kullanması şart değildir. Davacının da 5 parça taşınmazdaki hisselerini belli bir yere hasrettiği anlaşılmaktadır. Hukuken geçerli olmasa bile şufalı payın ilişkin olduğu taşınmazlarda paydaşlar arasında fiili bir kullanımın var olduğuna göre davacının tapudaki müşterekliğe dayanılarak şufa hakkı kullanması iyiniyet kuralı ile bağdaşmaz. Bu nedenle davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı gerekçe ile kabulü isabetsiz olmuştur. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte yazılı nedenle müdahil davacının temyiz itirazlarının reddi ile davanın açılmamış sayılmasına ilişkin hüküm kısmının (ONANMASINA), ikinci bentte yazılı nedenle şufa davasının kabulüne ilişkin kısmının temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA), davalı yararına takdir edilen 750.000- lira vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz eden davalıya iadesine, 06.02.1996 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy