(6570 S. K. m. 7/c)
Dava: Mahalli Mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tahliye davasına dair karar davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Karar: Dava işyeri ihtiyacı nedeniyle iktisaba dayalı olarak açılmış tahliye istemine ilişkindir.
Davacı vekili 29.6.1998 günlü dava dilekçesi ile müvekkilinin dava konusu taşınmazı satın aldığını, burada döviz bürosu açacağını belirterek tahliye istemiştir.
Davalı, uygun yer bulduğunda taşınmazı tahliye edeceğini bildirerek davaya karşı çıkmıştır.
Mahkeme, davayı kabul etmiş, davalı vekili hükmün temyiz etmiştir.
Davanın açılışında ve yargılama aşamasında ileri sürülen ihtiyaç iddiası karşısında bu konudaki düzenlemeyi kısaca özetlemek gerekmiştir.
1567 sayılı yasanın 6258 sayılı yasa ile değişik 1. maddesine göre Bakanlar Kurulunca hazırlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı karar 11.8.1989 günü yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Türk parasının kıymetini korumak amacı ile...... döviz ve dövizi temsil eden belgelere ilişkin tüm işlemler.... bu kararla tayin ve tespit edilmiştir. uygulanması içinde tebligler yayınlanacağı ve tebliğlere muhalefetinde 1567 sayılı yasaya aykırılık olacağı belirtilmiştir.
32 sayılı karara ilişkin 94-32/12 sayılı tebliğ 7.12.1994 günlü Resmi Gazetede yayınlanarak 1.1.1995 tarihide 94-32/1 sayılı tebliğ 31.12.1995 günlü Resmi Gazetede yayınlanarak 1.1.1996'da, 97-32/21 sayılı karar 7 kasım 1997'de Resmi Gazetede yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.
Davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan 94-32/12 sayılı tebliğin 1. maddesinde Amacın Türk parası kıymetini koruma hakkında 32 sayılı karara göre faaliyet göstermek üzere yetkili müesseselerin kurulmasına, şube açmalarına, faaliyet ve denetimlerine dair esasları düzenlemek olduğu vurgulandıktan sonra 3. maddesi de yetkili müesseselerin kurulması ve faaliyete geçmesi için Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığından izin alınması şartını getirmiştir. 4. maddesinde de kurulmasına izin verilecek yetkili müesseselerin anonim şirket olması, münhasıran yetkili müesseselerin faaliyet konuları ile iştigal etmek üzere kurulması, ödenmiş sermayelerinin 15. milyar-TL'den az olmaması (sonradan 100 milyar TL'ye çıkarıldı) ödenmiş sermayelerinden 5 milyar TL ile Merkez Bankası nezdinde muhafaza edilmek üzere esas ve şartları müsteşarlıkça belirlenecek tespite devlet tahvili alınması (sonradan bu T.C.Ziraat Bankasına 200 bin Alman Markı yatırılması şekilnde değiştirildi).... hükmüne yer vermiştir.
Tebliğlerdeki bu açıklamalardan da anlaşılacağı gibi deviz alım satımı ile ancak anonim şirketler uğraşır.
Olayımızda, davacı döviz alım satımı işini yapmak üzere ve bu ihtiyaç için tahliye istemiştir.
6570 sayılı yasanın 7/c maddesi kimlerin ihtiyacı için dava açılacağını, açıkladıktan sonra bu ihtiyacın zorunlu ve gerçek olmasını öngörmektedir. İlerde gerçekleşmesi mümkün olmayan bu ihtiyaç nedeniyle dava açılamayacağı gibi ihtiyaç kelimesi gereklilik, çaresiz kalıp istemek anlamında kullanılmıştır. Zorunlu, gerçek ve samimi olmayan ihtiyaçlar ve uğraşlar tahliyeye esas olamaz.
Mecura düzenleme ile ancak anonim şirketlerin yapabileceği bir işi yapmak üzere ihtiyaç ileri sürmenin samimi olduğu söylenemez. Bu nedenle açılan davanın reddi gerekirken kabul edilmesi hatalı olmuştur.
Hükmün bu nedenle bozulması gerekir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile HUMK.nun 428. maddesi gereğince hükmün BOZULMASINA, istek halinde alınan temyiz peşin harcının iadesine, 30.11.1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy