(6570 S. K. m. 7)
Dava: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarda gün ve numarası yazılı tahliye davasına dair karar davalı tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosyadaki tüm kağıtlar okunarak gereği görüşülüp düşünüldü.
Karar: Dava iki haklı ihtar sebebiyle kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir. Mahkemece istek gibi karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Bir kira yılı içerisinde yapılmış iki haklı ihtara dayanan tahliye davasının kiralayan tarafından açılması gerekir. Kiralayan durumunda olmayan malikin bu davayı açabilmesi için önce kiracıya ihtar tebliğ ettirerek kira bedellerinin kendisine ödenmesini istemesi ondan sonra ihtarları göndermesi gerekir. Dava hakkına ait olan bu hususun mahkemece kendiliğinden nazara alınması icabeder. Bu davanın 6570 s. kanunun 7/e maddesi ve yerleşmiş içtihatlar uyarınca akdin hitamını izleyen bir ay içerisinde açılması zorunludur. İhtarlar dava şartı olduğu için süre kesme niteliğine haiz değildir. Süre konusu kamu düzenine ait olması nedeniyle re'sen gözetilmesi gerekir.
İhtarların bir kira yılı içerisinde muaccel hale gelmiş (istenebilir durumu almış) değişik ayların kirasına ait olarak en az iki defa kiracıya tebliğ edilmesi haklılığı içerisinde ödemelerin ihtarların tebliğinden önce yapılmaması şarttır. Tebliğden sonra yapılan ödemelerin hukuki değeri yoktur. İhtarlar tebliğ ile hukuki sonuç doğuracağından ödemelerde tebliğ tarihinin esas alınması şarttır. Keşide tarihi yalnızca muacceliyet bakımından önem taşımaktadır. Zira muaccel olmayan (henüz ödenmesi gerekmeyen) kira parasının istenmesi mümkün değildir.
Süresiz akitlerde ve kira bedelinin yıllık ödenmesi gereken hallerde iki haklı ihtar oluşmaz.
Taraflar arasındaki 1.9.1995 başlangıç günlü ve 2 yıl süreli kira sözleşmesinin özel şartlar 4. maddesi Birinci dönem kira bedeli 1.9.1995-31.8.1996 için aylık net 60.000.000. TL (Altmışmilyon TL), senelik net 720.000.000. TL (Yediyüzyirmimilyon TL) olup, ikinci yıl kira bedeli 1.9.1995 - 31.8.1996 için İstanbul Ticaret Odasının yayınladığı toptan eşya fiyat artış nisbetinin aynen hesaplanarak birinci yılın kira bedeline ilave edilerek hesaplanacaktır. Senelik toplam bedel net olarak tespit edilip (stopaj kiracıya aittir) dört eşit taksitte (1 Eylül-1 Aralık-1 Mart-1 Haziran tarihleri itibariyle ödeme belgelerinin tamamı dönem başı olan Eylül ayının birinci günü mal sahibine verilecektir. İş bu ödeme 15 tarih içerisinde yapılmadığı takdirde kontrat fesih edilmiş sayılır biçiminde olup, tarafları bağlar. Sözleşmenin bu maddesi ile ödemeler için davalıya 15 günlük mehil verilmiştir. Davacı davaya konu ihtarları 15 günlük ödeme süresi dolmadan ve muaccel olmadan keşide ettiğinden ihtarlar haklı değildir. Bu sebeple davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı gerekçeyle tahliye kararı verilmesi usul ve kanuna aykırı olduğundan hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan sebeplerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün HUMK. nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, istem halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine 01.11.1999 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy