(1086 S. K. m. 9, 10) (818 S. K. m. 260) (193 S. K. m. 94) (213 S. K. m. 11) (3065 S. K. m. 1)
Dava: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı tahliye-alacak davasına dair kararın temyiz incelemesi duruşmalı olarak davalı-karşı davacı M.. T... A.Ş. tarafından süresi içinde istenilmekle gün tayin edilerek taraflara davetiyeler gönderilmişti. Belli günde davacı vekili Av.Ali Topçu, davalı karşı davacı vekili Av.Zühal Önalır geldiler. Hazır bulunanların şifai beyanları dinlendikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Karar: Dava temerrüt nedeniyle kiralananın tahliyesi 6.552.348.435.-TL kira alacağının tahsili ile karşı dava olarak açılan 33.060.442.250.-TL alacağın davacıdan tahsili istemlerine ilişkindir. Mahkeme asıl davanın kabulü ile kiralananın tahliyesine, alacağın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine karar vermiş, hüküm davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerekçelere, kira sözleşmesinde yetkili mahkemenin gösterilmiş olmasının HUMK.nun 9 ve 10.maddelerinde belirtilen genel yetkiyi ortadan kaldırmayacağına, bu nedenle yetki itirazının reddedilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre davalı-karşı davacının bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Hükmün esasına yönelik temyiz itirazına gelince;
Davacı vekili kiralanana ait 1.6.1997 başlangıç tarihli 10 yıl süreli kira sözleşmesinin özel 4.maddesinde kiraya verenin kira bedelinin ödenebilmesi için müteakip ayın ilk beş günü içerisinde kira bedeline katma değer vergisini ilave ederek fatura düzenleneceğinin 5.maddesinde ise kira bedelinin yasal kesintiler kesildikten sonra kalan net miktarın her ayın ilk onuncu gününe kadar ödeneceğinin hüküm altına alındığını, davalının bu hükme uygun olarak kira sözleşmesinin başlangıcından 1.9.2000 tarihine kadar kira bedellerini net olarak ödediği halde 4.548.093.750.-TL+%17 KDV 773.175.937=5.321.269.687.-TL olan kiradan Eylül 2000 ayından itibaren stopaj+fon kesmeye başlayarak Ocak 2001 ayı dahil her ay için 4.320.000.000.-TL kira ödemeye başladığını, 12.1.2001, tebliğ tarihli temerrüt ihtarnamesine rağmen Eylül, Ekim, Kasım, Aralık 2000 ve Ocak 2001 aylarına ait 6.552.348.435.-TL noksan kira parası ödemediğinden temerrüt nedeniyle kiralananın tahliyesi ile 6.552.348.435.-TL kira alacağının tahsilini istemiştir.
Davalı-karşı davacı vekili kira sözleşmesinin 4.maddesinde belirlenen kira bedelinin brüt kira+KDV olduğunu, 5.maddesinde kira bedelinden yasal kesintiler kesildikten sonra kalan net miktarın kiralayana ödeneceğinin kararlaştırıldığını, davacının brüt kira +KDV olarak düzenlendiği aylık faturalarda belirlenen kira bedelinden yasal mevzuat gereği kesilmesi ve maliyeye yatırılması gereken yasal kesintiler sehven yapılmaksızın brüt kira+KDV olarak davacıya ödendiğini, ödenen bu brüt bedel içinde yapılması gereken kesintiler bulunduğunu, Eylül 2000 ayından itibaren de yasaya uygun olarak brüt kira bedeli üzerinden yasal kesintiler yapılarak kira bedellerinin ödendiğini, temerrüt oluşmadığından noksan ödeme bulunmadığından
davanın reddini savunmuş, süresinde açtığı karşı davada ise kira sözleşmesi başlangıç tarihi esas alınarak Haziran 1998 ayından itibaren yıllık brüt kira bedeline uygun kira artırımları ile sözleşmeye göre fazla ödenen 33.060.442.250.-TL kira bedelinin davacı-karşı davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda sıfatı Çalışma Bakanlığından emekli iş müfettişi olan bilirkişiye dosyaya sunulan belgeler üzerinde inceleme yaptırılmış ise de bilirkişinin 1983 Sayılı Gelir Vergisi Kanununun 94.maddesine, 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi 182 numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğine göre değerlendirme yaparak terditli saptamalarla bulunduğu düzenlendiği rapora her iki taraf vekilince itiraz edildiği görülmektedir. Davanın esası hakkında sağlıklı bir sonuca ulaşabilmesi için yeminli mali müşavirler odasından tespit edilecek üç kişilik bilirkişi marifetiyle dosyadaki belgeler tarafların mali kayıtları üzerinde yeniden inceleme yaptırılması sözleşmenin kira parasının düzenleyen özel hükümde dikkate alınarak ödeme olup olmadığı araştırılarak hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken yeterli olmayan bilirkişi raporuna dayanarak yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olmuştur.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda 2.bentte yazılı nedenle hükmün BOZULMASINA, 250.000.000.-TL duruşma vekalet ücretinin davacı-karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 18.6.2002 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. (¤¤)
Karşı Oy Yazısı
Mahkemece yeterli araştırma yapılmıştır. Dosyadaki bilgi ve belgelerden asıl davanın kabulü ile kiralananın tahliyesine, alacağın kısmen tahsiline ve karşı davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunduğundan hükmün onanması görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma düşüncesine katılamıyorum. 18.6.2002
Full & Egal Universal Law Academy