MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
DAVA TÜRÜ: Önalım
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı önalım davasına dair karar, davalılar tarafından süresi içinde duruşmalı olarak temyiz edilmiş ancak, miktar itibari ile duruşmaya tabi olmadığından duruşma talebinin reddine karar verildikten sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Dava önalım hakkı nedeniyle tapu iptali ve tescili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, delillerin mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Davalının önalım bedelinin objektif esaslara göre belirlenmesine yönelik temyiz itirazlarına gelince; satış tarihinden itibaren geçen uzunca bir süre sonra taşınmazın değerinde meydana gelen objektif olayların yarattığı kıymet değişikliklerinin, önalım davalarında davayı açan paydaşın ödeme borcuna yansıtılması gerekir. Özellikle, satış tarihinden uzunca bir süre geçtikten sonra açılan önalım davalarında, davacı paydaşın ekonomik ve objektif nedenlerle değişmiş yeni bedeli ödemeksizin, tapuda gösterilen bedelle payın tescilini istemesi Medeni Kanunun 2. maddesinde belirtilen objektif iyi niyet kuralı ile bağdaşmaz. Böyle bir davranış, davalıyı zorunlu olarak elden çıkarttığı pay yerine, eline geçen para ile aynı nitelik ve değerde bir başka taşınmaz edinme olanağından yoksun bıraktığı için adaletsiz ve hakkaniyet duygusunu zedeleyici bir sonuç doğurur. Zira önalım hakkı sahibi, sebepsiz zenginleşirken alıcı olan davalı fakirleşmektedir. Bu itibarla önalım hakkının kullanılması nedeni ile önalım hakkı sahibi alıcının, bedele ilişkin yükümlülüğü, hakka konu olan payın kullanıldığı tarihteki değeri olmalıdır. 08.11.1991 gün, 1990/4 – 1991/3 sayılı İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu kararında da, iyi niyet iddiasının hukuki mahiyeti itibariyle def’i değil itiraz niteliğinde bulunduğu vurgulandığından bu nitelikteki bedele yönelik iddianın yargılama sona erinceye kadar davanın her aşamasında ileri sürülmesi mümkündür.
Olayımızda; üzerinde paylı mülkiyetin sözkonusu olduğu taşınmazda 1/9 pay sahibi olan davalı bu payı 08.02.2002 günü noterde düzenlenen gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile satın almıştır. Davalıların murisi adına açılan cebri tescil davası sonucu payın tesciline karar verilmiş ve bu karar 04.01.2006 tarihinde kesinleşmiştir. Önalım davası ise cebri tescil davasında verilen kararının kesinleşmesinden hemen sonra açılmıştır. Davalıların murisi
8.2.2002 tarihinde çekişmeli pay ile bir başka taşınmazdaki payı satış vaadi sözleşmesi ile 6000 TL'ye satın almıştır. Mahallinde yapılan keşife katılan bilirkişi tarafından düzenlenen rapora göre toplam iki taşınmaz için belirlenen 6000 TL bedelden önalım davasına konu paya ilişkin taşınmazın 5958 TL olduğu belirlenmiştir. Mahkemece aradan geçen uzun zaman nedeni ile enflasyon oranları, maaş zamları gibi ekonomik parametreler kullanılarak dava konusu payın dava tarihindeki güncel değeri bilirkişiye hesaplattırarak bu bedel üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş ise de taşınmazın dava tarihindeki rayiç değerinin belirlenmesi için mahkemece yapılan 2 keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporlarından çekişmeli payın bedelinin farklı ve çelişkili olarak belirlendiği anlaşıldığından mahkemece alınan bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilerek önalıma konu payın dava tarihindeki değeri hesaplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 20.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.