(818 S. K. m. 248)
Dava ve Karar: Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan alacak davasına dair karar; davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü:
Uyuşmazlık, kira sözleşmesinden kaynaklanan kira ve depozito alacağı istemine ilişkindir. Birleşen dosyada ise, sözleşmenin sona ermesinden sonra kira sözleşmesine konu alanların kullanılması nedeni ile tazminat ve davalıya ait panoların kaldırılma giderinin ödenmesi istemidir. Mahkemece asıl davanın kabulüne, birleşen davanın ise kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan asıl davaya ve birleşen davaya yönelik temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davalı vekilinin asıl davadaki depozito alacağına (güvence bedeli) yönelik temyiz itirazlarına gelince; Depozito bir taahhüt sırasında yatırılan güvence veya bağlanma parası olup, taahhütten kaynaklanan edimlerin yerine getirilmemesi veya akde aykırılık nedeni ile doğacak zararların karşılanması için taraflarca kararlaştırılarak sözleşmenin karşı tarafına verilen para yahut para yerine geçebilecek teminattır. Depozitonun, sözleşmenin kuruluş aşamasında karşı tarafa verileceği kararlaştırılabileceği gibi, depozitonun ödeme şekli ve ödeme zamanı da taraflarca kararlaştırılabilir. Sözleşme devam ettiği müddetçe, depozito alacaklısı taraf, sözleşmede kararlaştırılan depozitonun verilmesini, talep edebilir. Aksi taraflarca kararlaştırılmadıkça, depozitonun güvencesi olduğu hususların gerçekleşmemiş olduğu durumlarda, sözleşmenin sona ermesi durumunda depozitonun, iadesi gerekeceğinden, sözleşme sona erdikten sonra ödenmesi taahhüt edilen depozitonun, ödenmesi talep edilemeyeceği gibi, sözleşme sona erdikten sonra, sözleşmede depozito ile güvence altına alınan zararlar gerçeklese dahi, zarar gören sözleşmeye yahut ilgili yasa hükümleri gereğince zararını talep edebileceğinden, ayrıca o zamana kadar ödenmeyen depozitonun da ödenmesini talep edemez. Davacı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü ve davalı ....... Ltd. Şti. arasında 01.05.2005 başlangıç tarihli 30.06.2005 tarihinde sona ermek üzere, iki ayrı sözleşme imzalanarak, davacıya ait İstanbul Anadolu yakası ve Avrupa yakasındaki sabit tesislere ve açık alanlara, davalının sözleşmede kararlaştırılan sayıda, reklam panosu yerleştirilmesi konusunda kira sözleşmesi yapılmış olup, davacı tarafından İstanbul Anadolu yakasına ilişkin kira sözleşmesi gereğince 01.05.2005 tarihinde ödenmesi gereken 2.200,00.-TL depozito bedelinin ödenmesi talep edilmiştir. Taraflarca kira sözleşmesinin 30.06.2005 tarihinde sona erdiği kabul edilmiş, olup davalıya ait bir kısım reklam panoları da 29.08.2005 tarihinde sökülerek, 27.09.2005 tarihinde davalı tarafa teslim edildiğinden, sözleşmede de depozito bedelinin iade edilmeyeceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığına göre, sözleşmenin sona ermesinden sonra davacı ancak depozito ile güvence altına alınması kararlaştırılan, zararı yahut alacaklarını talep edebileceğinden, ayrıca depozito alacağını talep edemeyeceğinden, depozito alacağının reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalıdır.
3- Davalının, birleşen davadaki tazminat istemine yönelik temyiz itirazlarına gelince; davacı TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü vekili taraflar arasındaki kira sözleşmesi sona erdikten sonra davalının müvekkiline ait sabit tesislere ve açık alanlara 70 adet pano yerleştirmeye devam ederek, 29.08.2005 tarihine kadar kullanmaya devam ettiğinden bahisle TCDD reklam tarifesine göre, tazminat talep etmiş, ayrıca 29.08.2005 tarihinde panoların müvekkili tarafından kaldırılarak davalı tarafa teslim edildiğinden, taraflar arasındaki kira sözleşmesinin 5. maddesi gereğince reklam panolarının kaldırılması bedelini talep etmiştir. Davalının, sözleşmeye aykırılığı iddia edildiğine ve kira panolarının kaldırılması masrafının sözleşme hükümlerince talep edilmesine göre, ayrıca taraflar arasındaki sözleşmede akde aykırılık durumunda tarifedeki ücretin talep edileceğinin kararlaştırılmamasına göre, 70 adet pano konulan alana yönelik tazminatında, taraflar arasındaki kira sözleşmesindeki bedele göre hesap edilerek, hükmedilmesi gerekirken, TCDD reklam tarifesine göre hesap edilerek, kira bedelini aşan reklam ücretine hükmedilmesi doğru değildir.
Hüküm bu nedenlerle bozulmalıdır.
Sonuç: Davalının yukarıda 2 ve 3 nolu bentlerde açılanan nedenlerle asıl davaya ve birleşen davaya yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 19.03.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy