(AİHS. m. 6) (2709 S. K. m. 36) (6100 S. K. m. 27) (7201 S. K. m. 28, 29) (Tebligat Tüzüğü m. 13, 47)
Dava ve Karar: Bir parça taşınmazın paydaşlığının giderilmesine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda yerel mahkemece verilen ve Yargıtay'ca incelenmeksizin kesinleşmiş bulunan hükmün kanun yararına bozulması Adalet Bakanlığı'nın yazısı üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından istenilmekle dosyadaki tüm evraklar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları paylı veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan iki taraflı taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır.
Paydaşlığın(ortaklığın) giderilmesi davasını paydaşlardan (ortaklardan) biri veya bir kaçı diğer paydaşlara (ortaklara) karşı açar. HMK.'nun 27. maddesi hükmü uyarınca, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi haklarıyla bağlı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Hukuki dinlenilme hakkı, Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılama haklarının en önemli unsurudur. Bu itibarla, paydaşlardan veya ortaklardan birisinin ölmesi halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.
Dava konusu edilen ve satışına karar verilen taşınmazın paydaşlarından olan davalılara adres olarak sadece ilçe ismi yazılmak suretiyle çıkarılan davetiyelerin, davalıların tanınmadıklarından bahisle bila tebliğ iade edilmesi üzerine zabıta aracılığıyla yaptırılan adres araştırmasında akrabaları E. Ç.'ın davalıların ölmüş olabileceklerini, adreslerini bilmediğini belirttiği, mahkemece başkaca bir araştırma yapılmaksızın bir kısım davalılara ilanen tebligat yapılarak taraf teşkilinin sağlanmaya çalışıldığı ancak Tebligat Kanunun 28. ve 29. maddeleri ile Tüzüğün 13. ve 47. maddeleri gereğince yeterli adres araştırması yapılmadığı gibi askı ilan tutanaklarına dosya içerisinde rastlanılamadığından tebliğ işleminin usulüne uygun olmadığı anlaşılmıştır. Hükmün tebliği aşamasında getirtilen nüfus kayıtlarından ise davalılardan bir kısmının davadan önce ölmüş oldukları görülmüştür. Öte yandan davaya konu edilen ve satışına karar verilen taşınmazın tapu kaydında davalılardan başka; M. Y., F. kızı A., R. kızı F., R. kızı A., R. oğlu M. Z. isminde paydaşlar bulunduğu halde bu kişiler davada taraf olarak yer almamıştır.
Tapuda açık kimliği bilinmeyen, uzun süreden beri bulunamayan veya oturduğu yer tespit edilemeyen kişilerin mal varlıkları üzerindeki hazine yararının daha iyi korunmasını sağlamak üzere 3561 Sayılı Mal Memurlarının Kayyım Tayin Edilmesine Dair Kanun gereğince mahallin en büyük mal memurunun kayyım atanması gerekir.
Mahkemece davalılar sağ ise kendilerine ölmüş ise mirasçılık belgesinin ilgilisinden temini ile mirasçılarının davaya dahil edilerek mirasçılarına dava dilekçesi ve duruşma gününü bildirir usulüne uygun davetiye tebliği ile taraf teşkilinin sağlanması, tapu kaydında açık kimlik bilgileri yazılı olan ve davada taraf olmayan paydaşların davaya dahil edilmesi, tapu kaydında açık kimlik bilgileri yazılı olmayan ve açık kimlik bilgileri ile adresleri de tespit edilemeyen paydaşlar yönünden davacı tarafa, adı geçen paydaşlara 3561 sayılı yasa uyarınca kayyım atanmasını sağlamak için dava açmak üzere süre verilmesi, atanan kayyım huzuruyla davaya devam olunması gerekirken taraf teşkili sağlanmaksızın işin esası hakkında karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının HUMK.nun 427/6.maddesine dayalı kanun yararına bozma isteğinin açıklanan nedenle kabulü ile hükmün sonuca etkili olmamak üzere BOZULMASINA ve gereği yapılmak üzere kararın bir örneği ile dosyanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine, 08.10.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy