MAHKEMESİ : Malatya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
TARİHİ : 22/11/2012
NUMARASI : 2010/46-2012/381
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı uyarlama, alacak ve tazminat davasına dair karar, davalı-karşı davacı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü.
Kiracı tarafından kiraya verene karşı açılan asıl dava kira bedelinin indirilmesi istemine ilişkindir. Kiracı tarafından kiraya verene karşı açılan kira sözleşmesinin kiraya veren tarafından feshine ilişkin kararın iptaline ilişkin dava ile kiraya veren tarafından kiracıya karşı açılan ilk yıl bakiye kira alacağının tahsili ile sözleşmenin haklı nedenle feshinden kaynaklanan bir yıllık tazminatın tahsili ve ikinci yıl kira bedelinin tahsili istemine ilişkin davaların asıl dava ile birleştirilmesine karar verilerek yapılan yargılama sonucunda mahkemece asıl davanın kabulü ile kira bedelinin indirilmesine , birleşen davalardan sözleşmenin feshi kararının iptaline, indirilen kira bedeli esas alınarak kira alacağına ilişkin davaların kısmen kabulüne, kiraya veren tarafından açılan sözleşmeye aykırılık nedenine dayalı bir yıllık tazminat isteminin reddine karar verilmiş, hüküm davalı- birleşen davanın davacısı kiraya veren vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Beydağı Devlet Hastanesi bahçesinde bulunan 387 m2 lik alanı 27/02/2009 tarihli kira sözleşmesi ile yıllık 86.000,00 TL kira bedeli karşılığında kafeterya olarak kullanmak üzere kiraladığını, sözleşme düzenlendikten sonraki tarihte Sağlık Bakanlığı tarafından Beydağı Devlet Hastanesi'nin Malatya Devlet Hastanesi ile birleştirilmesine karar verildiğini, hastanenin tahakkuk servisi,sağlık kurulu, satın alma, kayıt kontrol, faturalandırma, yaklaşık maliyet , ecza deposunun bir bölümü, patoloji gibi bölümlerinin Malatya Devlet Hastanesine taşındığını, sözleşmenin 8. maddesinde açıkça belirtildiği gibi hastanenin birleşmesinin sözleşmenin düzenlenmesinden sonra ortaya çıkan ve kira bedelinin indirilmesini gerektiren kamudan kaynaklanan nedenlerden olduğunu belirterek 27/02/2009 tarihinde imzalanan 12/03/2009 başlangıç tarihli kira sözleşmesindeki kira miktarının yeniden yapılandırılarak tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Malatya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/95 Esas sayılı dava dosyasında ise davacı- kiracı vekili; hastane birleşmesi nedeniyle kira sözleşmesinin imzalanmasından sonra ortaya çıkan sebepten dolayı kira bedelinin yeniden belirlenmesi için davalı- kiraya verene yapılan müracaatın reddedilmesi sonucunda bu konuda dava açıldığını, bu nedenle bakiye kira bedelinin ödenmediğini, davalı- kiraya veren tarafından kira bedelinin ödenmemesi nedeniyle sözleşmenin feshine karar verildiğini, kira ödenmemesinin akte aykırılık olarak kabul edilip sözleşmenin feshedilmesinin haksız olduğundan bahisle sözleşmenin fesih kararının iptaline karar verilmesini talep etmiş, bu dosya asıl dava dosyası ile birleştirilmiştir. Malatya 3 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/113 E. sayılı dosyasında davacı- kiraya veren Maliye Hazinesi dava dilekçesinde özetle; yıllık 86.000 TL kira bedelinden 12.06.2009-11.03.2010 dönemine isabet eden ilk yıl bakiye kira bedeli olarak 64500 TL'nin ödenmediğini, ayrıca kira sözleşmesinin ll. Kısım Şartlarının 2.nci maddesi gereğince kiracının süresinde kira bedellerini ödemeyerek taahhüdünü sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini bu durumda son bir yıl kira bedelinin tazminat olarak ödenmesinin kararlaştırıldığını belirterek 64.500 TL nin vade tarihleri itibariyle 6183 sayılı yasanın 51. Maddesine göre işleyecek gecikme zammı ile birlikte tahsilini ve kira sözleşmesinin ll. Kısım Şartlarının 2.nci maddesi gereğince de bir yıllık kira bedeli olan 86.000 TL tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, bu dava da asıl dava dosyası ile birleştirilmiştir.Malatya 2 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/227 E. sayılı dava dosyasında davacı – kiraya veren Hazine vekili dava dilekçesinde özetle; 12 .03. 2010- 11.03.2011 tarihleri arasındaki 2. yıl kirası olan 86000 TL'nin ödenmediğini belirterek 86000 TL kira bedelinin yasal faiziyle birlikte tahsilini istemiş , davanın asıl dava ile birleştirmesine karar verilmiştir. Davalı- kiraya veren vekili cevabında; hastane birleştirilmesi nedeniyle hasta sayısında önemli bir düşüş olmadığını kiranın indirilmesini gerektirecek bir sebep bulunmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.
Davaya dayanak yapılan ve hükme esas alınan 27.02.2009 tarihinde imzalanan 12.03.2009 başlangıç tarihli ve üç yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Kira sözleşmesinde yıllık kira bedeli 86000 TL olarak kararlaştırılmış olup ÜFE oranında artış öngörüldüğü görülmektedir. Kiralananın bulunduğu Beydağı Devlet Hastanesi'nin 24.08.2009 tarihinde Malatya Devlet Hastanesi ile birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır. Davacı -kiracı bu birleşme nedeniyle kafeterya olarak işlettiği kiralananın müşteri sayısının büyük oranda düştüğünü ileri sürerek sözleşmenin imzalanmasından sonra ortaya çıkan bu durumun sözleşmenin 8. maddesinde de öngörüldüğü şekilde kira bedelinin indirilmesini gerektiren bir neden olduğunu iddia etmektedir. Beydağı Devlet Hastanesi'nin hasta sayısına ilişkin 10.11.2009 tarihli yazısında dava tarihine kadar hasta sayısını gösteren cetvel eklenerek birleşme nedeniyle hasta sayısında önemli bir düşme olmadığı belirtilmiştir. Mahkemece mahallinde yapılan keşif sonucunda alınan 13.06.2011 tarihli bilirkişi raporunda davacının kiraladığı dönem olan mart ayında hasta sayısı 39697 kişi olmasına rağmen, kasım ayında hasta sayısının 23651 kişi olduğu, hasta sayısının 16046 kişi azaldığı, oranlandığında %40 oranında düştüğü, kiranın da %40 oranında indirilmesi gerektiği belirtilerek yıllık kira bedelinin 51600 TL olarak tespitinin gerektiği bildirilmiş, mahkemece de bu rapor esas alınarak hüküm kurulmuştur. Bilirkişinin raporda belirttiği hasta sayısına ilişkin rakamları neye dayanarak tespit ettiği anlaşılamamaktadır. Dosya içerisinde buna ilişkin bir belgeye rastlanmamıştır. Öte yandan farklı bir bilirkişi heyetinden alınan 09.05.2012 tarihli raporda ise kira bedelinin indirilmesini gerektirecek bir nedenin bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir. Bu durumda mahkemece alınan raporlar arasında çelişki bulunmaktadır. Öncelikle Beydağı Devlet Hastanesi'nin birleşme öncesi ve sonrası hasta sayısının aynı kriterler esas alınarak ( örneğin acile gelen hasta sayısı birleşme sonrası sayısına dahil edildi ise birleşme öncesi sayısına da dahil edilerek) tesbiti , taşınan hastane birimlerinin ve personel sayısının belirlenmesi ile buna ilişkin belgelerin dosyaya eklenmesi, gerek hasta sayısı gerekse taşınan
hastane birimleri ve personel sayısı gözetilerek mevcut durumun kira sözleşmesinde belirlenen kira bedelinin indirilmesini gerektirip gerektirmeyeceği hususunda yeniden bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken somut veriye dayalı olmayan ve birbiriyle çelişkili bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle karar verilmesi doğru değildir.
Hüküm bu nedenle bozulmalıdır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı- karşı davacı kiraya verenin temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK.ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK.nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre birleşen davaların temyiz incelemesine bu aşamada yer olmadığına, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 19.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy